Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швециядағы әлеуметтік қамсыздандыру туралы шолу
Overview of social security in Sweden
Social security in Sweden is an aspect of the Swedish welfare system and consists of various social insurances handled by the National Agency for Social Insurance (Försäkringskassan), and welfare provided based on need by local municipalities. Social security is the main conduit for redistribution of approximately 20% of the Swedish GDP mainly in the form of income taxes, Payroll taxes and Value added taxes.
Швециядағы әлеуметтік қамсыздандыру – шведтік әлеуметтік мемлекет жүйесінің бір бөлігі болып табылады және Ұлттық әлеуметтік сақтандыру агенттігі (Försäkringskassan) басқаратын түрлі әлеуметтік сақтандыру түрлерінен және жергілікті муниципалитеттер тарапынан қажеттілікке қарай берілетін әлеуметтік көмектен тұрады. Әлеуметтік қамсыздандыру – Швеция ЖІӨ-нің шамамен 20%-ын қайта бөлудің басты арнасы, көбінесе табыс салығы, жалақы салығы және қосылған құн салығы түрінде.
Overview of social security in Sweden
Social security in Sweden is an aspect of the Swedish welfare system and consists of various social insurances handled by the National Agency for Social Insurance (Försäkringskassan), and welfare provided based on need by local municipalities. Social security is the main conduit for redistribution of approximately 20% of the Swedish GDP mainly in the form of income taxes, Payroll taxes and Value added taxes.
Отбасы саясаты
Швецияның әлеуметтік қамсыздандыру жүйесіндегі отбасылық саясат бірқатар реформаларға ұшырады. Алғашқыда бұл саясаттың мақсаты швед жастарын үйленуге және отбасы құруға ынталандыру болған. Бүкіл отбасылық саясат үш бөліктен тұрады: ата-аналық төлемдер, балаларға арналған жәрдемақы және мемлекеттік балабақшалар.
Family policy for Swedish social security has undertaken a series of reforms. Initially, the policy aimed to encourage Swedish youth to marry and build families. The whole family policy consists of three parts: parental benefits, child allowance and public daycare.
Ата-аналық жәрдемақы
Отбасыларға 480 күнге дейін (16 ай) ата-аналық демалыс, föräldrapenning, қосымша үш айлық ақысыз демалыс және әкелер үшін бала туғаннан кейін он күн демалыс беріледі. Ережелер бойынша әрбір ата-ана кемінде екі ай демалысқа шығуға міндетті, бірақ шындығында кейбір әкелер мүлдем демалыс алмайды. Мұндай жағдайда, "пайдаланбасаң, жоғалтасың" принципі қолданылады және егер бір ата-ана пайдаланбаса, ата-аналық демалыс мерзімі 16 айдан 14 айға дейін қысқартылады. Демалысты үзілістермен және күндердің бөліктерімен пайдалануға болады, бірақ бала сегіз жасқа толғанға дейін пайдаланылуы керек. Ата-аналарға алғашқы 390 күнде жалақысының шамамен 80% төленеді, ал қалған 90 күнде күніне 180 швед кроны (SEK) тұрақты мөлшерде төленеді. Жұмыссыз ата-аналарға ата-аналық демалыстың барлық кезеңінде күніне 180 SEK төленеді. Ата-аналар әр жыл сайын ауырған балаға күтім жасау үшін 120 күнге дейін (төрт ай) демалыс алады, сондай-ақ ұзаққа созылған аурулары бар балаларды күтуге мүмкіндік беру үшін vårdbidrag бала күтімі жәрдемақысын алады. Швециядағы ата-аналық демалыс жұмыс орнының сақталуын қамтамасыз етеді, яғни демалысқа шыққан ата-аналар сол жұмыс берушіге оралуға және бұрынғы немесе оған теңдес лауазымға орналасуға құқылы.
Families receive up to a maximum of 480 days (16 months) paid parental leave, föräldrapenning, with an optional additional three months unpaid leave, and ten days of leave after the birth of a child for fathers. Regulations require each parent to take at least two months leave, but in reality, some fathers do not take leave at all. In this case the policy is implemented on a "use it or lose it" basis and the parental leave time will drop from 16 months to 14 months if unused by one parent. The leave can be used intermittently and for parts of days, but must be expended before the child is eight years of age. Parents are paid an approximate 80% of their pay for the first 390 days, and in the remaining 90 days, receive a flat rate of SEK 180 per day. The rate for unemployed parents is SEK 180 per day for the entirety of their parental leave. Parents receive up to a maximum of 120 days (four months) of leave to take care of sick children every year, in addition to a childcare allowance, vårdbidrag, to enable parents to stay at home and care for children with long term illnesses. Parental leave in Sweden is job protected, meaning parents who take the leave have the right to return to the same employer and into the same or an adequate similar position.
Балаға арналған жәрдемақы
Швецияда балаларға төленетін жәрдемақы 1948 жылы жалпы балалар жәрдемақысынан бастау алды. Швециядағы ата-аналар 16 жасқа дейінгі балаларды тәрбиелеуге байланысты қаржылық жүктемені азайту үшін ақшалай төлемдер алады, бұл төлемдер barnbidrag деп аталады. Әдетте, швед ата-аналары бір бала үшін айына 1050 швед кронасы мөлшерінде салықтан босатылған балалар жәрдемақысын алады. Егер отбасында балалар жәрдемақысын алуға құқығы бар бірнеше бала болса, отбасы әр бала үшін қосымша 1050 швед кронасы және "көпбалалы отбасыға қосымша төлем" немесе flerbarnstillägg алады. Мысалы, он алты жасқа дейінгі төрт баласы бар отбасы ай сайын 4200 швед кронасы балалар жәрдемақысы және 1614 швед кронасы көпбалалы отбасыға қосымша төлем алады, бұл жалпы сомасы 5814 швед кронасын құрайды. Бұл жәрдемақы мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылады және ата-аналар оны алу үшін өтініш беруі міндетті емес, ол автоматты түрде төленеді. Бірақ табыс шегі жоғары деңгейде белгіленген, сондықтан орташа табыстан жоғары кірісі бар отбасылар да осы төлемді алуға құқылы. Мүмкіндігі шектеулі балалары бар отбасыларға көлік, күтім және жеке көмекшілерді жалдауға жәрдемақы да төленеді.
The child allowance in Sweden started from the General Child Allowance in 1948. Parents in Sweden receive cash benefits to ease the burden of raising children who are under 16 years old, barnbidrag. Generally, Swedish parents receive a flat rate child allowance of SEK 1050 per month for one child, which is tax exempt. If the family have more than one child qualifying for the child allowance, the family receive SEK 1050 more per child with additional "large family supplement" or flerbarnstillägg. For example, a family with four children under sixteen years of age will receive SEK 4200 child allowance and SEK 1614 large family supplement per month, totaling SEK 5814 per month. This child allowance is financed by the central government's budget and parents do not need to apply for the allowance; it is paid automatically. But the income ceiling is set rather high, so that even a family with income well above average is entitled to receive house allowance. For families with disabled children, they will also receive allowance for car, care and hiring personal assistants.
Мемлекеттік балабақша
Швецияда жеті жасқа дейінгі балаларға арналған мемлекеттік балабақшалар бар. Балабақшалар жергілікті муниципалитеттермен басқарылады, орталық үкімет бағыт-бағдар береді. Көптеген муниципалитет балабақшалары ата-аналары толық жұмыс істейтін балаларды күтіп-ұстау үшін күніне оннан он екі сағатқа дейін жұмыс істейді; түнгі уақытта жұмыс істейтін ата-аналар үшін түнгі балабақшалар да бар. "Ата-аналар тұратын муниципалитеттегі балабақшаға орын беруге өтініш біргеннен кейін, балаға сол муниципалитеттің кезек тізімі мен қабылдау ережелеріне сәйкес бос орын ұсынылады". 2007 жылғы реформа балабақшаны қолжетімдірек етті; ЕО/ЕЭА азаматтары толық күндік балабақша үшін төмендетілген төлем жасауға тиіс.
Public day care in Sweden are for children under seven years old. The daycare centers are run by local municipalities under the guidance of central government. Most municipal preschools are open ten to twelve hours a day to take care of children whose parents work full time; there are also nighttime daycare centers for parents who work at night. "After the parents apply for placement at a preschool in the municipality where they live, the child is offered a vacancy based on that municipality's queue and admission rules." The reform in 2007 made daycare more affordable; EU/EEA citizens only need to pay a reduced fee for a full time preschool.
Ауру және мүгедектерге берілетін жәрдемақылар
Жұмыс істейтін адамдар ауырған кезде төлемақы алуға құқылы. Алғашқы 14 күн (бірінші күнді қоспағанда) жұмыс беруші төлейді, қалғаны – Әлеуметтік қорғау қорынан төленеді. Егер қызметкердің еңбек ету қабілеті қанағаттанарлық деңгейде болмаса, мүгедектікке байланысты төлемдер жасалуы мүмкін.
Working people are entitled to sick pay when ill. The first 14 days (except the first day off) are paid by the employer, the rest by Försäkringskassan. If an employee's ability to work is permanently reduced, disability payments may be made.