Кіріспе

Ацтек құдайы

Ацтек мифологиясында Шочикуэцаль ( ), сондай-ақ Ичпочтли ( "қыз" деген мағынада) деп те аталған, өнімділік, сұлулық және махаббатпен байланысты қадірленген құдай болған. Ол жас аналарды қорғаушы және келіншектердің тоқыма және тігіс сияқты қолөнерлерінің қамқоршысы ретінде танымал. Испандықтарға дейінгі майя мәдениетінде ұқсас тұлға - І құдайы.

Атауы

Xōchiquetzal атауы xōchitl ("гүл") және quetzalli ("асыл қауырсын; кветзал құйрығының қауырсыны") сөздерінен құралған. Классикалық науатль тілінің морфологиясында, күрделі сөздердегі бірінші элемент екіншісін анықтайды, сондықтан осы қадірлі әйелдің есімін сөзбе-сөз "гүл асыл қауырсын" немесе "гүл кветзал қауырсыны" деп түсінуге болады. Оның тағы бір аты – Ichpōchtli, "қыз, жас әйел" деген сөздің жеке қолданыс нұсқасына сай келеді.

Сипаттама

Ацтек әйелдерінің жер құдайларының кешеніндегі басқа да тұлғалардан өзгеше, Xochiquetzal әрқашан тартымды және жас әйел ретінде бейнеленеді, ол зәулім киіммен киінген және өсімдіктермен, әсіресе гүлдермен символдық байланыста болады. Мағынасы бойынша, Xochiquetzal адамның құштарлығын, ләззатын және шектен тыс іс-әрекеттерін де көрсетеді, сонымен қатар сәндік заттар жасаумен айналысатын шеберлердің демеушісі ретінде танылады. Оның құрметіне сегіз жылда бір рет фестиваль өткізілетін болған, онда ғибадат етушілер жануарлар мен гүлдердің маскаларын киеді. Оның күйеуі Тлалок болған, бірақ Тезкатлипока оны ұрлап алып, оған үйленуге мәжбүрлеген. Кейбір уақытта ол Центеотл мен Сюхтекухтлиге де үйленген. Антрополог Хьюго Нутини Тласкаладағы әулиелер туралы мақаласында оны Окотланның Әйелімен теңестіреді.

Дін

Хюйпачтли мейрамына Тлалокпен бірге Xochiquetzal құлшылықтары қатысты. Бұл мерекенің барысында Xochiquetzal құрметке бөленді және гүл тартуларынан, ішімдіктер мен азғындықтардан тұратын түрлі сыйлықтар ұсынылды. Бір жас әйел иксипталатли болып таңдалды, ол әйелдің басын шауып, терісін алып, оны таңдалған ер адам киіп, "ай құдайларына табынушылықта бейнеленген жыныстық екіталайлықтың" бөлігі ретінде тоқыды.