Кіріспе

Ацтек құдайы

Ацтек мифологиясында Тлахзольтеотл (немесе , ) - сексуалдық, жамандық, тазарту, бу моншалары, құштарлық, кір және заңгерлік бұзушылардың қамқоршысы. Ол үш атпен белгілі: Tlahēlcuāni ("tlahēlli немесе лас өскіндерді жейтін") және Tlazōlmiquiztli ("құштарлықтан туындаған өлім"), сондай-ақ Ixcuina немесе Ixcuinan (, Мақтаның құдайы), соңғысы төрт қарындас құдайдың төрт бөлікті бірлестігін білдіреді. Тлазольтеотл қасиетті 260 күндік Тоналпохуалли күнтізбесінің 13-ші треценасының құдайы, Ce Ōllin немесе Бірінші қозғалыс күнімен басталатын күн. Ол яғуардың күндізгі белгісімен байланысты. Тлазольтеотл дін қызметкерлері арқылы жасалған қателіктерді мойындауда маңызды рөл атқарды.

Ацтектер діні

Мексика шығанағының жағалауындағы Хуастек ана құдайы болған, ол Ацтектердің Тлазольтеотл туралы түсінігіне сіңірілді.

Күнәға шақыру

Ацтектердің сенімі бойынша, Тлазольтеотл зұлымдыққа құштарлықты тудырып, сонымен қатар күнәларды кешіріп, тазартушы еді.

Тазарту

Ацтектер үшін тазару рәсімін басқаратын екі негізгі құдай болған: Тезкатлипока, себебі ол көрінбейтін және әр жерде болуы мүмкін деп есептелген, сондықтан ол барлығын көретін; және Тлазольтеотл, құштарлық пен заңсыз махаббат құдайы. Тлазольтеотлға мойындаған адамның барлық құпиясы ашылатындығы айтылады. Тлазольтеотл арқылы тазару дін қызметкері арқылы жасалатын. Адам өмірінде бір рет ғана "кешірім" алуға мүмкіндік болғандықтан, бұл амал көбінесе егде жастағы адамдардың арасында кең таралған. Өкінішті адам дін қызметкерімен (tlapouhqui) кеңесіп, тазару үшін ең қолайлы күн мен уақытты анықтау үшін 260 күндік ритуалдық күнтізбеге (tonalpohualli) жүгінетін. Тазару күні ол мойындалған күнәларды тыңдап, содан кейін күнәның сипатына және ауырлығына қарай, ораза ұстаудан бастап құрбандықтарға дейін, сондай-ақ ырымдық ән мен биге дейін жаза тағайындап, өкініш білдіретін.

Құқық жеу

Тлазольтеотл "Қыпықтың құдайы" (Tlazōlteōtl) және "Ләс жегіш" (Tlahēlcuāni, 'құм жейтін [күнә]') деп аталды, оның құдай және тазартушы екі жақты табиғаты бар. Күнәлар ласпен бейнеленген. Оның лас жеуі күнәні жұтуды символдайды, соның арқасында оны тазартады. Осы процесте ол қоғамда ынтымақ орнатуға көмектесті.

Фестиваль

Тлазольтеотл – ацтектердің маңызды құдайларының бірі, қыркүйек айының 2-сінен 21-іне дейін өнім жинау маусымын тойлау үшін өткізілетін Очпаництли ("сыпыру" деген мағынаны білдіреді) мерекесінде құрметтелген. Осы кезеңде өткізілетін рәсімдерге ритуалдық тазалау, сыпыру, жөндеу, сондай-ақ жүгері тұқымын себу, билер мен әскери салтанаттар кірген.

Танымал мәдениетте

"Жоғалған сандықтың жаулары" фильміндегі ойдан шығарылған артефакт – Алтын мүсін, шын мәнінде ацтектердің Думбартон Оукс тудыру бейнесіне негізделген. Бұл артефакт Тлазольтеотлді бейнелейді деп есептеледі.