Кіріспе

Примроз синдромы – сирек кездесетін, жайлап дамитын генетикалық ауру. Симптомдары әрбір жағдайда әртүрлі болуы мүмкін, бірақ көбінесе сыртқы құлақтың қатаюымен, оқудағы қиындықтармен және бет пішінінің ерекшеліктерімен сипатталады. Алғаш рет 1982 жылы Шотландиядағы Корольдік ұлттық Ларберт институтында доктор Д. А. А. Примроз сипаттаған. Примроз синдромы отбасы тарихына қарамастан, спонтанды түрде пайда болады. Қазіргі таңдағы себебі белгісіз және оны емдеудің белгілі бір жолдары жоқ.

Белгілері мен симптомдары

Примула синдромының хабарланған барлық жағдайларындағы ортақ белгілеріне сүйектенген құлақ қабықшалары, оқу қиындықтары немесе интеллектуалдық жетілмеушілік, есту проблемалары, қозғалыс бұзылыстары (атаксия, паралич және паркинсонизм сияқты – көбінесе базальды ганглиялардың кальцификациясына байланысты), ауыздың қатты таңдайдағы торус-палатин (жаңа түзілім), бұлшық ет атрофиясы және бұрмаланған бет пішіні жатады. Басқа да белгілер әдетте кездеседі, бірақ олар әр жағдайда әртүрлі болады және осы белгілердің бір аурудан туындағаны белгісіз.

Патофизиология

Примроз синдромының себебі қазіргі таңдағыда белгісіз. Бұл жағдай өте сирек кездеседі және отбасы тарихына қарамастан, спонтанды түрде пайда болады. 1996 жылы Lindor және авторлар тобы 43 жастағы ер адамда шизофрения, басқа да неврологиялық бұзылыстар және қарынның (pinnae) ауыр кальцификацияын анықтады. Қосымша белгілерге есту қабілетінің жоғалтылуы, буындардың қаттылығы және бет пішінінің деформациясы кірді. 2006 жылы Mathijssen және авторлар тобы зиякерлік қабілеті төмен, қарын (pinnae) және тіс жамылғысы кальцификацияланған ересек ер адамды сипаттады. Пациентте есту қабілетінің күрт нашарлауы, денеде шаш өспеуі, бет пішінінің бұрмалануы және буын-бұрынның қозғалмауы байқалды. Пациентте сонымен қатар ұрық безінің қатерлі ісігі де дамыды, бірақ оның синдроммен байланысты екендігі белгісіз. Пациент крипторхизмге шалдыққан, яғни туған кезде бір ұрық болмауы, бұл ісіктің пайда болуына ықпал еткен болуы мүмкін. 2010 жылы Dalal және авторлар тобы осыған ұқсас жағдайды жан-жақты зерттеді. Пациент – 43 жастағы зиякерлік қабілеті төмен әйел, есту қабілетінің нашарлауы, бет пішінінің бұрмалануы, бұлшық еттерінің атрофиясы, катаракта және шеміршектердің сүйекке айналуы (оссификация) байқалды. Одан қоса, ол Эбштейн ақауымен (туа біткен жүрек ақауы), corpus callosum агенезімен және жамбас дисплазиясымен дүниеге келді. Басқа белгілерге гипотиреоз, қант диабеті және бұлшықеттерді басқарудағы қиындықтар кірді. Мидің МРТ-сы оның базальды ганглияларының ішінара кальцийланғанын көрсетті, бұл оның парапарезіне және моторлық тиктарына себеп болуы мүмкін.