Кіріспе

Католик мейрамы және кейбір елдерде мемлекеттік мереке.

Безупречное зачатие мерекесі 8 желтоқсанда, Мәриямның туылған күніне (8 қыркүйек) тоғыз ай қалғанда, Құдіретті Марияның Безупречное зачатиесін тойлайды. Бұл Рим-католик шіркеуінің литургиялық күнтізбесіндегі ең маңызды Мариандық мерекелердің бірі. Папаның жарлығымен Аргентина, Бразилия, Чили, Италия, Корея, Никарагуа, Парагвай, Филиппин, Испания, АҚШ және Уругвай елдерінің қамқоршы мейрамы болып табылады. Корольдік жарлығымен Португалияның қамқоршысын құрметтеу күні ретінде белгіленген. 1953 жылдан бері Папа Испания алаңындағы Безупречное зачатие бағанасына барып, осы салтанатты оқиғаны еске алу үшін тәубе дұғаларын оқып, құрбандық етеді. Бұл мереке 1708 жылғы 6 желтоқсанда Папа Клемент XI-нің "Comissi Nobis Divinitus" паптық бұйрығымен міндетті қасиетті күн ретінде жарияланды. Католик елдерінде бұл мереке Құдіретті Марияға арналған әртүрлі діни қызметтермен, шерулермен, сауық-сауықтармен, мерекелік тамақтармен және мәдени шаралармен тойланады.

Тарих

Шығыс шіркеуі алғаш рет 9 желтоқсанда, мүмкін, Сирияда V ғасырда Құдайдың Ең қасиетті және Таза Анасының Тұжырымдамасы мейрамын атап өтті. Мереке бастапқыда әсіресе Қасиетті Аннаға арналған, «Қасиетті Аннаның тұжырымдамасы, Құдайдың ата-анасы» (Sylepsis tes hagias kai theoprometoros Annas) деп аталды. VII ғасырға қарай бұл мейрам Шығыста кеңінен танымал болды. Алайда, Шығыс шіркеуі Мәриямды «Ақрантос» («таза», «күнәсіз») деп атағанда, бұл ресми доктрина болған жоқ. Көптеген Православ христиандары Марияның түпкі күнәдан сақталуының схоластикалық анықтамасын қабылдамайды, бұл концепция 1054 жылғы Ұлы жарылыстан кейін Батыс шіркеуінде кейіннен анықталды. Оның Күнәсіз Тұжырымдамасымен байланысты мейрам, бастапқыда 8 желтоқсанда тойланған, 8 ғасырда Батыс шіркеуіне ауыстырылды. Содан кейін Византияның Оңтүстік Италиясынан Нормандық үстемдік кезінде Нормандияға тарады, соңында Англияға, Францияға, Германияға және Римге жетті. 1568 жылы Папа Пий V Римдік Бревиарийді қайта қарады, және францискандықтарға Бернардин деи Бусти жазған қызмет пен әуенді сақтауға рұқсат берілсе де, бұл қызмет шіркеудің қалған бөлігі үшін тоқтатылды, оның орнына Құдай Ананың Тууы қызметі қойылды, «Тууы» сөзі «Тұжырымдамасы» сөзімен ауыстырылды. 6 желтоқсан 1708 жылғы «Comissi Nobis Divinitus» паптық бұйрығына сәйкес, Папа Климент XI болашақта адалдар бұл мейрамды қасиетті міндетті күн ретінде тойлауын бұйырды. Сонымен қатар, Папа бұл бұйрықты Киелі Тақтада нотариустық куәландыруды және одан әрі тарату үшін көшіруді сұрады. 1854 жылы Папа Пий IX Күнәсіз Тұжырымдаманы Рим-католик догмасы ретінде анықтағанға дейін, көптеген миссалдар оны Құдай Ананың Тұжырымдамасы мейрамы деп атады. Осы кезеңдегі мейрамдық мәтіндер оның түпкі күнәдан сақталуының теологиялық мәселесіне қарағанда, оның тұжырымдама әрекетіне көбірек назар аударды. 1806 жылы Англияда жарық көрген миссалда осы мейрам үшін Құдай Ананың Тууы мейрамы үшін қолданылған сол дұға қолданылғаны көрсетілген. Марияның тұжырымдамасын «күнәсіз» деп сипаттауға жасалған алғашқы қадамдар XI ғасырда жасалды. XV ғасырда Папа Сикст IV бұл мейрамды насихаттай отырып, оны Күнәсіз Тұжырымдама деп қарағандардың да, оған қарсы шыққандардың да пікірлерін ашық түрде қабылдады, бұл позиция кейіннен Трент соборымен бекітілді.

Англикандық Қауымдастық

Англия шіркеуінде "Бақытты Мариям ананың тұсінуі" 8 желтоқсанда "күнәсіз", "ең таза" немесе "ұлы тазалықта" деп атаусыз, кіші мереке ретінде тойлануы мүмкін. Англикан қауымының басқа құрамындағы шіркеулердегі жағдай да осыған ұқсас, яғни кіші еске алу ретінде.

Шығыс православиесі

Эфиопиялық православиелік тевахедо шіркеуі Нехаси 7 (13 тамыз) күні Таза тұConceptция мерекесін тойлайды. Кебра Нагасттың 96-шы тарауында былай делінген: «Ол Хауа ананың денесін тазартып, қасиетті етіп, Адамның құтқарылуы үшін оған жайлы орын жасады. Мәриям міңсіз туды, себебі Ол оны таза, лас емес етіп жаратты».

Шығыс православие

Шығыс православие шіркеулері Рим-католик шіркеуінің "Күнәсіз ұғымдалу" догматын қабылдамайды. Сондықтан олар 9 желтоқсанды "Қасиетті Ана Мариямның Әйел Анасы Әнне арқылы ұғымдалған күні" деп тойлайды. Православтықтар Әйел Ана Мариямның ұғымдалған сәттен бастап Қасиетті Рухтың барлық нығматына толы болғанына сенеді, оның Құдай Анасы болуға шақырылуына байланысты, бірақ оны бастапқы күнәсіз ұғымдалған деп үйретпейді, себебі олардың бастапқы күнә туралы түсінігі мен терминологиясы Рим-католик түсінігінен өзгеше. Дегенмен православиелік шіркеулер Мариямның "толығымен қасиетті" екенін және өмірі бойы жеке күнә жасаған емес екенін растайды. Православтық мейрам Батыстағыдай, Құдай Ананың туған күніне (8 қыркүйек) тоғыз ай бұрын емес, бір күн кейін тойланады. Бұл мейрам шіркеу жылының Ұлы мейрамдарының қатарына жатпайды, бірақ кішігірім мейрам (Полиелей) санатында болады.