Кіріспе

Құс түрі Рождестволық шырша немесе аоу (Puffinus nativitatis) – тропикалық Орталық Тынық мұхитының орташа өлшемді шыршасы. Ол өте жақсы зерттелмеген түр, себебі оның ұя салу орындары шалқары қашықтықта жатыр, сонымен қатар теңізде де жан-жақты зерттелген жоқ. Бұл – кішкентай Puffinus түрлерінің өте көне тегінің бір өкілі. Оның ең жақын туысы – Галапагос шыршасы (P. subalaris).

Таксономия

Бұл түрді 1877 жылы американдық табиғатты зерттеуші Томас Хейл Стритс сипаттап, оған қазіргі екі атауын берген. Митохондриялық ДНК-ны қолдана отырып жасалған генетикалық талдау, ең жақын туысы Галапагос шыршалы су құсы (Puffinus subalaris) екенін көрсетті.

Сипаттама

Рождестволық шырша - бұл денесі жіңішке, ұзындығы 36 см, қанатының ұзындығы шамамен 75 см, салмағы 350 г болатын суқа. Оның бүкіл түсі қара, көбінесе қараңғы сұр, қызыл қоңыр реңі бар, құстың төменгі жағында сәл ашық, ал жақ астында ақ жиектері және үстіңгі қанат жамылғыларында ақ қауырсын шеттері бар. Аяқтары қоңыр сұр, тұмсығы мен көзі қара. Екі жыныс та бірдей, сондай-ақ ұшқаннан кейін жас құстар да бір-біріне ұқсайды. Балапандар қара сұр түстес қауырсынмен жабылған. Бұл түр сазқа (Puffinus griseus) және қысқа құйрықты суқаға (P. tenuirostris) өте ұқсас, бірақ қанатының асты қара қоңыр және кішірек. Рождестволық шыршаның қысқа құйрығы жайылғанда ғана тұнжыраған сияқты көрінбейді, бірақ ұшу кезінде әдетте ұшына қарай тартылып, құйрық ұшынан шығып тұратын аяқтарымен ерекшеленеді. Ол көбінесе Procellariidae туыстастары сияқты тыныш ұшады, сондықтан оны құсқұйрықпен шатастыруға болады. Әсіресе, ол өте сирек кездесетін Фиджи құсқұйрығына (Pseudobulweria macgillivrayi) ұқсас болуы мүмкін, ол суқаларға жақын туыс. Екі түрдің морфологиясы мен түсі ұқсас, бірақ дөңгелек басы мен суқаларға тән жұқа, ұзын тұмсығы П. nativitatis-ді жұқа басы бар, қалың тұмсықты Фиджи құсқұйрығынан ажыратады.