Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Премиум-тариф – бұл қоғамдық көлік қызметіндегі баға, ол сол бағыттағы әдеттегі бағадан кем дегенде он пайыз жоғары, немесе балама қызметтер ұсынатын компаниялардың немесе мемлекеттік органдардың ұсынатын бағадан жоғары, көбінесе баяу немесе ыңғайсыз көлік құралын пайдалана отырып. Премиум-тариф көлік қозғалысының аса жоғары деңгейде болатын уақыттарда қолданылуы мүмкін, мысалы, жазғы жұма күндері немесе сағат туғызған кезде, немесе уақтылы келудің маңызды саналатын нақты маршрутта (мысалы, паром терминалына немесе әуежайға, онда билет бағасы бұрыннан төленген). Егер тариф деңгейі кейбір жолаушыларды тоқтатып жатса, бұл вандализм мен техникалық қызмет көрсету шығындарын азайтуға, сондай-ақ ең танымал аялдамалар арасындағы аралық аялдамалардағы күту уақытын қысқартуға мүмкіндік береді. Көптеген премиум-тарифтік қызметтер тоқталмайтын (жеңіл) теміржол байланыстары болып табылады, сондықтан олар баяу (әдетте аз тартымды) қызметтермен пайдаланылатын теміржол желісінен елеулі сыйымдылықты алып тастауы мүмкін. Көлікпен тығыз байланысты жолдарда немесе жеке көлігі аз және көлік жылдамдығы төменгі қалалық аймақтарда, жылдам пойыздың басқа жолаушылар пойыздарының кестесіне немесе тұрақ орнына әсері әлеуметтік теңдік мәселесін тудырады. Саяси партиялар қоғамдық көлік қызметтері өз шығындарын өтеуі керек пе, әлде оны қалалық аймақта дамуды, өмірлік мүмкіндіктерді және жұмыс орындарын теңестіруді қолдайтын әлеуметтік қызмет ретінде қарастыру керек пе деген мәселеде әртүрлі пікірде. Осылайша, премиум-тарифтер әлеуметтік жікке бөлуге ұшырауы мүмкін, бірақ олар жұмыс күнінің қысқа мерзімдеріне ғана қолданылса, жолаушыларды сапар уақытын бөлуге ынталандыру арқылы қауіпсіздік пен жайлылық деңгейін арттыруы мүмкін. Егер бұл жағдай қоғамдық мүдделерді ескере отырып (оператордың пайда табуына ғана емес) басқарылса, жеке стресс, қылмыс деңгейі және ластану деңгейіне оң әсер етуі мүмкін. Бірдей маршруттағы ең төменгі бағамен аймақтық билеттің артықшылықтарын атап көрсету – премиум-тарифті қабылдауға ықпал ететін тиімді маркетингтік тәсіл. Жол төлемі, мысалы, жолдардағы төлемақылар да күннің уақытына, апта күніне немесе маусымға байланысты өзгеріп отыруы мүмкін, себептері де осыған ұқсас. Бұл нарық немесе қоғамдық шешімдерге негізделуі мүмкін және көпір, туннель немесе жолдың жоғары сапалы бөлігін салуға қарыз алуға мүмкіндік беру үшін фирма немесе көлік агенттігі жинаған қаражатқа жұмсалуы мүмкін. Бұл жағдайда да, бағасы жоғары нұсқа кез келген балама маршруттан жақсырақ болуы керек (көліктің пайдалану шығындарын ескермей). Егер тариф нормадан төмен болса, бұл «баға төмендету» деп аталады және реттеуші органдардың өкілеттігі болған жағдайда монополияға қарсы шараларға алып келуі мүмкін. Бұл жергілікті «нарықта» монополиялық жағдайға жету үшін қолданылатын тактика, қарапайым тілмен айтқанда, жаңадан пайда болған немесе нашар жұмыс істеп жатқан операторды ығыстыруға бағытталған (мысалы, жалақысы төмен қызметкерлері бар).
A premium fare is a fare on a public transport service set at least ten percent above the fare normally applying on that route or offered by alternative service companies or public bodies often using a slower or less commodious vehicle. A premium fare might be levied at times where traffic levels would otherwise be unbearably high, for instance on summer Fridays or during rush hours, or on a clearly identifiable route where a timely arrival is perceived as particularly important (e. g. reaching a ferry terminal or airport for an onward link for which a high price has already been paid). If the fare level deters some passengers this might reduce vandalism and maintenance costs and minimise the dwell time required at any intermediate stops between the most popular stops. Many premium fare operations are non stop (light) railway links and they can therefore abstract considerable capacity from any railway line also used by slower (normally less glamorous) services. Along congested transport corridors or inner suburbs with lower car ownership levels and typically lower traffic speeds, the adverse impact of fast trains upon other passenger train timetables or parking opportunities raises issues of social equity. Political parties differ widely on whether public transport operations should meet their costs or be viewed partly as a welfare service supporting broader aims of balancing development, life chances and job opportunities across a city region. Premium fares can thus be viewed as socially divisive, although when applied only to short periods of a working day they can improve levels of safety and comfort through enticing travellers to spread their journey times. That might have multiplier benefits on personal stress, crime levels and pollution incidence if managed with sensitivity to the public good (rather than simply in pursuance of an operator's profit motive). Emphasizing the benefits of an off peak zonal rover ticket at a lower fare than peak period options over an identical route is one well tried way of making premium peak hour fares seem more acceptable, it is an instance of a clever marketing slant. Road tolls as introduced on turnpikes can also be varied by time of day, day of week, or season with identical motives. These can also be market led or community determined and might be accrued to repay loans secured by a firm or transport agency to enable the construction of a bridge, tunnel or high grade section of road. Again the higher priced option has to be demonstrably better than any alternative route that can be freely driven (excluding running costs of the vehicle). Wherever a fare is deliberately pitched lower than the norm, this is termed predatory pricing and can lead to antitrust action where regulators have some authority. It is a tactic used to achieve a more monopolistic position in a local 'marketplace', in plain language to squeeze out an upstart operator, or possibly a well established one perceived as rather complacent or vulnerable for other reasons (such as poorly remunerated staff).