Кіріспе

қала Украинаның Днепропетровск облысындағы қала. 2016 жылдың 19 мамырында ол тарихи атауы Камианске деп қайта аталды. Қала атауының өзгеруімен бірге қаланың гидроэлектр станциясы Орта Днепр гидроэлектр станциясы болып өзгертілді. Гидроэлектр станциясынан басқа, қалада бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорын орналасқан: Приднепровский химия зауыты (1991 жылы жабылды), Бахлей кокс зауыты және Днепр металлургиялық комбинаты.

Тарих

Каманск аумағындағы қоныстанудың алғашқы жазба деректері 1750 жылы пайда болды. Сол кезде қазіргі қала құрамына кіретін Романково және Каманское ауылдары Запорожье казактарының Жаңа Сішінің бір бөлігін құрады. Қала 1936 жылға дейін Камианске, яғни Тас алаңы (Кам'янське, Каменское Kamenskoye) деп аталды, содан кейін Днепродзержинск болып өзгертілді. Бұл атау Днепр өзеніне және большевиктер көшбасшысы Феликс Дзержинскийге (1877–1926) құрмет көрсетілді, ол Кеңес құпия полициясы – Чеканың негізін қалаушы еді. Кеңес басшысы Леонид Брежнев Каманск қаласында туып өсті. 2015 жылдың 15 мамырында Украина Президенті Петр Порошенко коммунистік ескерткіштерді алып тастау және коммунизммен байланысты атаулары бар елді мекендерді міндетті түрде қайта атау үшін алты айлық мерзім белгілейтін заңға қол қойды. Келесі жылы, 2016 жылдың 19 мамырында Украина Жоғарғы Радасы Днепродзержинскіні қайта атауға дауыс берді, ол тарихи атауы Камианскеге қайта оралды. 2020 жылдың 18 шілдесіне дейін Камианск облыстық маңызы бар қала және Камианск муниципалитетінің орталығы болып саналды. Украинаның әкімшілік реформасы аясында 2020 жылдың шілдесінде муниципалитет таратылды, нәтижесінде Днепропетровск облысының аудандарының саны жетіге дейін азайтылды. Камианск муниципалитетінің аумағы жаңадан құрылған Камианск ауданына біріктірілді. Ресейдің Украинаға басып кіруі кезінде 2022 жылдың 8 сәуірінде, қарқынды әскери қимылдарға байланысты, айналасындағы аймақтардан шамамен 12 000 адам қалаға уақытша эвакуацияланды. 1 қыркүйекке қарай бұл көрсеткіш 35 000 адамға жетті.

География

Негізінен Днепрдің оң жағалауында орналасқан Камианске гидроэлектр стансасы арқылы сол жағалауға дейін созылады, онда қаланың бөлігі "Ливий берег" (сөзбе-сөз Сол жағалау) деп аталады. Бұл аудан Камианск қаласының маңындағы Куриловка елді мекенінің батыс жағына қарай иіліп жатыр. Шығыс жағынан Камианск муниципалитеті Днепр қаласымен шектесіп, қалалық кеңістіктің қалыптасуына себеп болады. Камианске – экологиялық жағдайы өте қиын қала. Қала Украинадағы ауасы ең ластанған қалалардың алқапында. Оны экологиялық апат аймағы деп тану туралы ұсыныстар да жасалған. Қаланың оң жағалауындағы бөлігінде металлургия және химия өнеркәсіптерінің кәсіпорындары орналасқандықтан, ластану деңгейі жоғары. 2008 жылы экологиялық мәселелерді шешу үшін ведомствоаралық комиссия құрылды.

Климат

Климаты орташа континенттік, құрғақ. Жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 400 мм. Қаңтардағы орташа тәуліктік температура 6°C, шілдеде +21°C.

Мәдениет

Бірнеше шығыс православие шіркеуі, ең ірісі – 1894 жылдан бері салынған Санкт-Николай православие соборы, қала тұрғындарына рухани қызмет көрсетеді. 2018 жылға қарай Камианск қаласында украин православие шіркеуінің 22 приходы болды. XIX ғасырдың соңында қаланың поляк қауымы салған Рим-католик шіркеуі Шығыс Украинадағы Рим-католик дінінің маңызды орталықтарының біріне айналды. Қасиетті Николай католик приходының құрамында Капуцин орденінің басқаратын монастыры да бар.