Кіріспе

Нью-Йорк қаласының оңтүстік округінің АҚШ округтік сотының маңызды ісі – UMG Recordings, Inc. v. MP3.com, Inc., 92 F. Supp. 2d 349 (S. D. N. Y. 2000) – авторлық құқыққа ие материалдарды Интернетте рұқсатсыз көшіруге қатысты Нью-Йорк штатының оңтүстік округінің АҚШ округтік сотындағы іс. Іс MP3.com компаниясының кең таңдаулы компакт-дискілерден әндерді рұқсатсыз көшіруіне байланысты болды, мақсаты – пайдаланушыларға әлемнің кез келген жерінен өздерінің жеке музыка жинақтарына онлайн қол жеткізуге мүмкіндік беретін сервис іске қосу еді. Бұл бизнес-модель американдық авторлық құқық заңнамасын бұзу деп танылды.

Өмірбаян

Интернет арқылы музыка файлдарын пайдаланушылардың бөлісуінің өркендеуіне байланысты, MP3.com 2000 жылдың басында My.MP3.com деп аталатын жаңа қызмет құрды. Бұл қызмет пайдаланушыларға өздері заңды түрде сатып алған компакт-дискілерден әндерді риптеп (көшіріп алуға), содан кейін алынған MP3 файлдарын MP3.com басқаратын тіркелгіге жүктеуге мүмкіндік берді. Пайдаланушылар әлемнің кез келген жерінен интернетке қосылған құрылғыдан өздерінің тіркелгілеріне кіріп, бұрын жүктеген музыкасын тыңдай алатын болды. Пайдаланушылар шамамен 80 000-нан астам альбомнан тұратын кітапхананы жылдам жинады, әндер MP3.com серверлерінде сақталды. Компания пайдаланушылардың қолжеткізе алатын кітапхананы кеңейту үшін ондаған мың альбомды компакт-дискіде сатып алып, кітапханаға қосты. MP3.com сондай-ақ, көшірілген MP3 файлының аудио сапасы мен сенімділігі компакт-дискідегі әнге қарағанда төмен екенін, сондықтан My.MP3.com кітапханасындағы файлдар авторлық құқық бойынша трансформациялық пайдалануды құрайтынын мәлімдеді. MP3.com жазба компанияларын авторлық құқықты теріс пайдалануда айыптап, өш алу мақсатында сотқа шағымдануға тырысты, ал оның жазылушылары жай ғана «орнын ауыстырумен» – сатып алынған медиаларын басқа ортада пайдаланумен айналысты, бұл бірнеше Жоғарғы Сот шешімдерімен расталған. Алайда, кейбір ғалымдар бұл шешімнің тек My.MP3.com қызметінің нақты бизнес-моделіне қатысты екенін, ал интернеттегі кең таралған файлдарды бөлісу үрдістеріне, әсіресе заңды (бірақ сәтті болмаған) бизнес-жоспармен қамтылмаған тәжірибелерге тоқталмағанын айтты. Сот шешімінде бұрынғы жазба компанияларының өздерінің авторлық құқықтары бар өнімдерін басқару және олардың заңсыз саудаға түсуіне жол бермеудегі жауапкершілігі де қарастырылмады. Бұл шешім MP3.com-ға қарсы бірнеше қосымша сот талаптарына әкеп соқты, нәтижесінде компания жазба компанияларына 150 миллион доллардан астам қарыз болды. Сот шешімдері MP3.com-ды қаржылық қиындыққа түсірді, бірақ Vivendi Universal компаниясымен бірігу арқасында бұл қиындықтардың алды алынды.