Кіріспе

Франция департаменті
француз департаменті

Дё-Севр (dø sɛvʁ) – Франциядағы департамент. Дё-Севр сөзбе-сөз "екі Севр" дегенді білдіреді: Севр Нантаиз және Севр Ниортаиз – департаменттен бастау алатын екі өзен. 2019 жылы халық саны 374 878 адамды құрады.

Тарих пен әдебиетте

Француз төңкерісі кезінде 1790 жылдың 4 наурызында құрылған 83 бастапқы департаменттің бірі – Deux Sèvres. Бұл жер ежелгі Пуату провинциясының бір бөлігі болған. 1973 жылы департаменттік шекаралар өзгерді, осы кезде Пюи-Сен-Бонне коммунасының тұрғындары ресми түрде көршілес Мэн-и-Луар департаментіне қарасты, қарқынды өсіп келе жатқан Шоле коммунасымен біріктірілді. Біріккен коммуналардың бөлек департаменттерде басқарылуын болдырмау үшін Пюи-Сен-Бонне Мэн-и-Луар департаментіне қосылды. Эмиль Золаның "Ругон-Маккарт" сериясындағы "Son Excellence Eugene Rougon" романында Deux Sèvres департаментінің астанасы Ниортқа сапар шегеді, онда Ругон Анже қаласына жаңа теміржол желісін ашады (10-тарау).

География және экономика

Климатты ылғалды, жылдық орташа температурасы 11 градусқа жуық. Департамент негізінен ауылдық сипатта қалады: аумақтың үштен екі бөлігін егістік жерлер құрайды. Бидай, сұлы, картоп, алма және жаңғақ негізгі өнімдер болып еседі. Ниорт қаласы көкөніс және анжелика өсіру орталығы. Мель ауданында қызылша да өсіріледі. Солтүстікте жүзімдіктер көп, ал оңтүстікте олардың саны аз. Департамент ірі қара мал, есек және жылқы өсірумен де әйгілі. Партеньи тұқымы мал департаменттің солтүстігіндегі Партеньи қаласының атымен аталады. Сүт өнімдері де көп мөлшерде өндіріледі (Эширедегі май және ешкінің ірімшігі). Мазьер-ан-Гатин, Ла-Пейратте немесе Сен-Варент сияқты карьерлерде жұмыс жүргізіледі, сондай-ақ әк тасы өндіріледі. Ниорт қаласының дәстүрлі өнеркәсіптері – тоқыма, былғары өңдеу және ұн тарту. Қазіргі уақытта 60 000 тұрғыны бар Ниорт маңызды сауда және әкімшілік орталыққа айналды. Ол Францияның ірі қаржы орталықтарының бірі (Париж, Лион және Лилльден кейін төртінші орында). Ниорт Францияның ірі сақтандыру компанияларының (MAAF, MACIF, MAIF және т.б.) ұлттық кеңсесі және Groupama сияқты компаниялардың өңірлік кеңсесі болып табылады. Сондай-ақ, Banque Populaire және Crédit Agricole сияқты бірнеше ұлттық банктердің өңірлік кеңселері де осында орналасқан. Ниортта консалтинг, есеп айырысу, брокерлік және бағдарламалық жасақтама салаларындағы қызмет көрсету секторы да жақсы дамыған. Химия, фармацевтика (Boiron) және әуе құрылысы (Zodiac Group, Leach International) – негізгі өнеркәсіп салалары. Текстиль және аяқ киім, жиһаз, механика, автомобиль (Heuliez және Irisbus), химия (Melle қаласындағы Rhodia), тамақ өнеркәсібі және тамақ қаптамасы астанадан тыс маңызды өнеркәсіптер болып табылады. Департаменттегі жұмыссыздық деңгейі өте төмен (5% -дан кем), әсіресе солтүстік-батыста, онда көптеген шағын және орта кәсіпорындар қарқынды дамып жатыр. Департаменттің оңтүстік-батысы туристерді Марас Пуатевен табиғи аймағымен қызықтырады, ал Атлант мұхитының жағалауына жету оңай.

Көлік

Департаменттің оңтүстігіндегі Ниор A10 автожолы арқылы Парижбен және Бордомен, A83 автожолы арқылы Нантпен, ал N11 автожолы арқылы Ла-Рошельмен және Пуатьемен байланысты. Департаменттің солтүстігіндегі тағы бір маңызды жол – 149-шы ұлттық жол (RN149), ол Брессуардан Пуатьеге дейін шамамен шығыстан батысқа қарай, Партенейдің шетінен өтеді. RN149 жолының бұл бөлігі E62 Еуропалық бағытының Нанттан Генуяға дейінгі бөлігін құрайды. Бұл жол бастапқыда Нанттан басталған, бірақ жаңа RN249 қос қабатты автожолымен бірнеше кезеңде айналып өтті. Нанттан Брессуарға дейінгі ескі бөлік атауы өзгертілді немесе D149 болып төмендетілді. Департаменттің солтүстігі мен оңтүстігі салыстырмалы түрде маңызды емес жолдармен байланысты, D743 Ниортты Партенеймен, ал D748 Брессуармен байланыстырады, ал D938 Туарға қарай жалғасады. Департаментте Париж мен Ла-Рошель арасындағы TGV бағытында екі теміржол станциясы бар (Ниорт және Сент-Мейсент), Ниорттан Парижге саяхат 2 сағат 15 минутқа созылады. Сондай-ақ, бірнеше TER Nouvelle Aquitaine аймақтық теміржол бағыттары да қызмет көрсетеді, оның ішінде Пуатьеден Ниор арқылы Ла-Рошельге, Ниорттан Сентке және Турдан Туарға және Брессуарға бағыттар бар. Nouvelle Aquitaine аймағы департаменттің қалалары мен ауылдарын байланыстыратын қалааралық автобус қызметін ұсынады. Департамент аумағында жоспарланған рейстері бар әуежайлар жоқ, бірақ Niort Souche әуежайы жеке рейстер үшін пайдаланылады. Ең жақын коммерциялық әуежайлар Пуатьеде (Пуатье Биар әуежайы), Ла-Рошельде (Ла-Рошель Иль-де-Рэ әуежайы) және Нантта (Нант Атлантик әуежайы) орналасқан.