Диазо тобы – органикалық химиядағы азот атомынан тұратын топ. Диазо қосылыстар, қасиеттері, дайындалу әдістері туралы мағлұмат. Химия, органикалық химия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1=Химиялық топ (>C=N=N)
1=Chemical group (>C=N=N)
Органикалық химияда диазо тобы – терминалдық жағдайдағы екі байланысқан азот атомынан тұратын органикалық фрагмент. Диазо тобы көміртек атомына байланысқан, жалпы заряды бейтарап органикалық қосылыстар диазо қосылыстар немесе диазоалкандар деп аталады және жалпы құрылымдық формуласы |R2C\dN+\dN арқылы сипатталады. Диазо қосылыстардың ең қарапайым мысалы – диазометан, |CH2N2. Диазо қосылыстарды (|R2C\dN2) азо қосылыстармен (|R\sN\dN\sR) немесе диазоний қосылыстармен (|R\sN2+) шатастыруға болмайды.
In organic chemistry, the diazo group is an organic moiety consisting of two linked nitrogen atoms at the terminal position. Overall charge neutral organic compounds containing the diazo group bound to a carbon atom are called diazo compounds or diazoalkanes and are described by the general structural formula |R2C\dN+\dN The simplest example of a diazo compound is diazomethane, |CH2N2. Diazo compounds (|R2C\dN2) should not be confused with azo compounds (|R\sN\dN\sR) or with diazonium compounds (|R\sN2+).
Тарих
Диазо қосылыстарын алғаш рет Питер Грисс жасады, ол 1858 жылы жариялаған "Аминонитро және аминодинитрофенолға азот қышқылының әсері туралы алдын ала хабарлама" атты мақаласында сипатталғандай, әмбебап жаңа химиялық реакцияны тапқан.
Diazo compounds were first produced by Peter Griess who had discovered a versatile new chemical reaction, as detailed in his 1858 paper "Preliminary notice on the influence of nitrous acid on aminonitro and aminodinitrophenol."
Синтез
Диазо қосылыстарын дайындаудың бірнеше тәсілдері бар.
Several methods exist for the preparation of diazo compounds.
Аминдерден
Альфа-акцепторлы топтармен алмастырылған біріншілік алифалық аминдер R CH2 NH2 (R = COOR, CN, CHO, COR) азот қышқылымен әрекеттесіп, диазо қосылысын жасайды.
Alpha acceptor substituted primary aliphatic amines R CH2 NH2 (R = COOR, CN, CHO, COR) react with nitrous acid to generate the diazo compound.
Диазометил қосылыстарынан
Диазометил қосылысын қолданатын электрофильдік алмастырудың мысалы – ацил галогениді мен диазометан арасындағы реакция, мысалы, Арндт-Эйстерт синтезіндегі алғашқы қадам.
An example of an electrophilic substitution using a diazomethyl compound is that of a reaction between an acyl halide and diazomethane, for example the first step in the Arndt Eistert synthesis.
Диазоқосылым арқылы
Диазоөткiзу кезiнде кейбiр көмiр қышқылдары триэтиламин немесе DBU сияқты әлсiз базаның қатысуымен тосил азидпен реакцияға түседi. Бұл реакцияның қосалқы өнiмi – сәйкес тосиламид (p-толуолсульфонамид). Бұл реакция сондай-ақ Региц диазоқосылуы деп аталады. Мысалдарға терт-бутил диазоацетаты мен диазомалонаттың синтезі жатады. Метил фенилдиазоацетаты метил фенил ацетатын база қатысуында p-ацетамидобензенсульфонил азидімен өңдеу арқылы осылайша алынады. Механизмі эноляттың терминалды азотқа шабуылы, протонның ауысуы және сульфонамид анионының бөлінуінен тұрады. β-карбонил альдегидін қолдану Региц реакциясының деформилденген түріне әкеледi, ол тек бiр карбонил тобымен тұрақтандырылған диазо қосылыстарды дайындауға пайдалы.
In diazo transfer certain carbon acids react with tosyl azide in the presence of a weak base like triethylamine or DBU. The byproduct is the corresponding tosylamide (p toluenesulfonamide). This reaction is also called the Regitz diazo transfer. Examples are the synthesis of tert butyl diazoacetate and diazomalonate. Methyl phenyldiazoacetate is generated in this way by treating methyl phenylacetate with p acetamidobenzenesulfonyl azide in the presence of base. The mechanism involves attack of the enolate at the terminal nitrogen, proton transfer, and expulsion of the anion of the sulfonamide. Use of the β carbonyl aldehyde leads to a deformylative variant of the Regitz transfer, which is useful for the preparation of diazo compounds stabilized by only one carbonyl group.
Циклоқосылымдарда
Диазоқосылыстар диазоалканның 1,3-диполярлы циклоқосылысында 1,3-диполь ретінде реакцияға түседі.
Diazo compounds react as 1,3 dipoles in diazoalkane 1,3 dipolar cycloadditions.
Табиғатта кездеседі
Диазо тобы табиғи түрде кездесетін екі өнімдер тобында кездеседі: кинамицин және ломавитицин. Бұл молекулалар ДНК аралық заттары болып табылады, олардың "соққылық бөлігі" диазо функционалдығынан тұрады. Редуктивті түрде шақырылған N2 жоғалту ДНК-ны кесетін флуоренил радикалын жасайды.
Two families of naturally occurring products feature the diazo group: kinamycin and lomaiviticin. These molecules are DNA intercalators, with diazo functionality as their "warheads". Loss of N2, induced reductively, generates a DNA cleaving fluorenyl radical.