Бандора: Англияда пайда болған таралған аспап тарихы
Bandora (instrument)
Бандора – ежелгі ағылшын ішекті музыкалық аспабы. 1560 ж. пайда болған, басс цитраға ұқсас, бірақ өзгеше құрылымы бар. Музыка өнерінде маңызды рөл атқарды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бандора немесе бандор – үлкен, ұзын мойынды, тартылатын ішекті аспап, оны бас цитра деп қарастыруға болады, бірақ цитраға тән кері қайтымды құрылымға ие емес. Шамамен 1560 жылы Англияда Джон Роуз жасаған, ол бір ғасырдан астам уақыт бойы танымал болды. Орафорион оның кішірек нұсқасы еді. Бандора көбінесе Томас Морлидің туындыларымен байланыстырылатын, бұзылған ансамбльдегі екі бас аспаптың бірі болып табылады, сонымен қатар ол дербес орындалатын аспап ретінде де қолданылады. Энтони Холборн жеке бандора үшін көптеген пьесалар жазды. Паколонидің көптеген лютнялық ноталары металл ішекті аспаптармен де, оларсыз да кездеседі.
The bandora or bandore is a large long necked plucked string instrument that can be regarded as a bass cittern though it does not have the re entrant tuning typical of the cittern. Probably first built by John Rose in England around 1560, it remained popular for over a century. A somewhat smaller version was the orpharion. The bandora is frequently one of the two bass instruments in a broken consort as associated with the works of Thomas Morley, and it is also a solo instrument in its own right. Anthony Holborne wrote many pieces for solo bandora. The multiple lute settings of Pacoloni appear both with and without optional wire strung instruments.
Құрылымы мен түрі
Бандора циттерн сияқты жасалғанмен, ол алты немесе жеті қатар (бір-біріне үйлесетін жұптар) иектен тұрады, бірақ бас люттегідей жоғары дыбыстық иек болмайды. Шындығында, оның құрылысы орфарионға өте жақын, циттерн немесе гитараға қарағанда қазіргі лют сияқты. Бұл қазіргі гитараның құрамына жақын пропорцияны құрайды; әдетте C D G C E A, ал кейде жетінші төменгі G иегі қосылады. «Бандор» және «бандора» терминдері кейде украиндық халық аспабына қате қолданылған, ол қазір көбінесе бандура деп аталады – бұл 68-ге дейін иегі бар, бандорадан едәуір өзгеше аспап. Ренессанс дәуірінде атаулардың белгілі бір ережесі болған жоқ және терминдер еркін қолданылған. Испандық бандурия, бұл термин бір кезде алмастырыла қолданылса да, қазір мандолина сияқты жоғары дыбыстық аспаптарға қолданылады – бұл мандор, мандора, мандола сияқты шатасуға ұқсас жағдай. Осы аспаптардың барлығының атаулары ежелгі грек тіліндегі пандурадан шыққан деп саналады (бұл термин, тағы да, ерте заманда әртүрлі аймақтардағы әртүрлі ішекті аспаптарға қолданылған).
The bandora, though built like a cittern, had six or seven courses (unison pairs) of strings tuned in a more lute like fashion, but without the high d found on a bass lute. In fact, the barring is very close to an orpharion, and closer to contemporary lute than to cittern or guitar construction. This creates a proportion closer to present guitar tunings; typically C D G C E A, and occasionally a seventh low G string. The term bandore and bandora were occasionally incorrectly applied to a Ukrainian folk instrument now more commonly known as the bandura, an instrument with up to 68 strings that differs considerably from the bandora. During the Renaissance there were no naming conventions and terms were used loosely. The Spanish bandurria, though this term was once also interchangeable, now applies to a treble instrument like a mandolin a similar confusion as has occurred with mandore, mandora, mandola (q. v.). All these instruments are thought to derive their names originally from the ancient Greek pandura (which term, once again, is found applied to a variety of stringed instruments in different regions at an early date).