1813 ж. Сехестед шайқасы: Дания-Ресей-Пруссия-Британ күштерінің арасындағы шайқас. Дания әскері жеңіске жетті, бірақ соғыс барысына әсер етпеді. Наполеон соғыстары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1813 жылғы шайқас, Алтыншы коалиция соғысы кезінде
1813 battle during the War of the Sixth Coalition
Сехестед шайқасы 1813 жылдың 10 желтоқсанында Гольштейндегі Сехестедте Дания, Ресей, Пруссия және британ әскерлері арасында Алтыншы коалиция соғысы барысында болды. Француздардың жағында күш білдірген Данияның қосымша корпусы генерал-майор Людвиг фон Вальмоден Гимборн басқарған коалициялық күштерді жеңді. Дегенмен, бұл шайқас соғыстың бағытын түпкілікті түрде өзгерте алмады, ол 1814 жылы Данияның жеңілісімен аяқталды.
The Battle of Sehested was fought between Danish and Russian Prussian British troops at Sehested (in Holstein) on 10 December 1813 during the War of the Sixth Coalition. The Danish Auxiliary Corps, which fought on the side of the French defeated the coalition forces commanded by Major General Ludwig von Wallmoden Gimborn. The battle, however, would not ultimately change the course of the war, which ended in 1814 with Denmark’s defeat.
Өмірбаян
Дания корольдігі Норвегия 1807 жылы Копенгаген шайқасының салдарынан Наполеон соғыстарына тартылды. Ұлы Дания-Норвегия флотының Наполеонның Франция империясының қолына тиюіне жол бермеу үшін Ұлыбритания Копенгагенге шабуыл жасап, тізгін арқандағы кемелерді жойды. Бірақ даниялық-норвегиялықтар Наполеонға қосылуға ниеттенген жоқ. Сонымен қатар, Дания-Норвегия флотын француздықтардың қолына түспес бұрын басып алу шешімі Копенгагенде тыңшылықпен айналысқан британдық әскери офицердің қателігіне негізделді. Ол берген есепте Дания-Норвегия флоты жұмылдырылып жатқаны айтылды, ал шындығында ол күтімде болған. Әскери офицер теңіз логистикасы саласындағы тәжірибесіздігінен Дания-Норвегия флотының мақсатын дұрыс анықтай алмады. Осыған дейін Франция мен Ұлыбритания арасындағы қақтығыста бейтараптықты сақтауға тырысқан корольдік, содан кейін Франциямен ашық одақтас болды. Осы одаққа адалдығын сақтай отырып, Данияның салмақты королі Фредерик VI елді мүмкіндігінше көп науқандардан аулақ ұстауға тырысты, ал Дания әскерлері Германияның солтүстік аймақтарында тек оккупациялық күш ретінде ғана қолданылды. 1813 жылдың басында Ресейдегі француз әскерінің жеңілісінен кейін Дания-Норвегия ресми түрде бейтараптық жариялады. Ел банкротқа жақын тұрды және өзінің қиын экономикасын қалпына келтіру үшін бейбітшілікке мұқтаж болды. Алайда Фредерик VI-ның Францияға қарсы алтыншы коалицияның державаларымен бастаған келіссөздері сәтсіз аяқталды. Коалициялар Швецияның Норвегияны аннексиялау талаптарын қолдады, ал 1813 жылдың наурыз айында король Франциямен одақтасу шартын жаңартты. Монархтың қарындасының күйеуі Гессен князі Фредерик басқаратын 13 мың сарбаздық Дания-Норвегия экспедициялық корпусы Шлезвиг-Гольштейн аймағына орналастырылды және маршал Луи Николас Давудың күштеріне Ресей генералы Людвиг фон Вальмоден-Гимборн басқаратын көпұлтты әскерлерге қарсы Гамбург аймағындағы науқандарында көмектесті. 1813 жылдың 19 қазанында Лейпциг шайқасында Наполеон жеңілгеннен кейін көп ұзамай Давуға алға жылжып келе жатқан коалициялық әскерлерге қарсы қорғануға бұйрық берілді. Даву Гамбургтің қорғанысын табысты дайындады және Стекниц өзенінің артында қорғаныс шебін құру туралы шешім қабылдады. Француздық жаяу әскер дивизиялары шептің оңтүстік бөлігін қорғауға орналастырылды, ал князь Фредерик басқаратын Данияның қосымша корпусына шептің солтүстік бөлігін, Травемүндеден Мёлльннің солтүстігіне дейін қорғауға бұйрық берілді. Вальмоден коалициялық армияға француздарға қарсы шабуылды бастау жауапкершілігін берді. Коалиция жоспары бойынша француз дивизияларын Гамбургте қоршап, блокадалау керек болды. Француздар Гамбургте қоршалғаннан кейін шабуыл солтүстікке қарай Данияның қосымша корпусын оқшаулап, жою үшін және Данияға шабуыл жасау үшін жалғасады. Даниялықтардың жеңілуі немесе капитуляциясы Швецияға Норвегияны иеленуге мүмкіндік береді. Бұл жоспардың бір бөлігі ретінде Вальмоден әскері швед корпусымен күшейтіліп, швед князі Карл Йоханның басқаруына берілді. Қараша айының соңында Даву жаудың ірі шабуылға дайындалып жатқанын түсінді. Ол француздардың Гамбургке кері шегінуін жоспарлай бастады. Бұл Хольштейннің қорғанысын Данияның қосымша корпусына тапсырды. 30 қарашада Даву француз дивизияларын Гамбургке кері тартты. 9 желтоқсанда коалициялық күштер Альстер өзенін кесіп өтіп, Гамбург пен Хольштейн арасындағы байланысты үзіп, даниялықтарды оқшаулады. Біраз уақыттан кейін князь Фредерик француз корпусының Гамбургте қоршалғанын білді. Гамбургке жетуге мүмкіндік таппай, даниялықтар Любектің қорғаныс позициясын тастап, солтүстікке қарай Борнхёведке шегінді. Сонымен қатар, Вальмоден басқаратын коалициялық күштер даниялықтардың шегіну жолын кесу үшін солтүстікке қарай жылжыды. Даниялықтар Эйдер каналын кесіп өтіп, Гетторф пен Линдау маңында бекінді. Осы кезде Вальмоден корпусының бөлімдері Сехестедке жеткен. Даниялықтар Вальмоден олардың соңынан келе жатқанын біліп, екі мүмкіндікті қарастырды. Егер олар солтүстікке қарай жылжуды жалғастырса, Виттензеде орналасқан швед атты дивизиясының олардың баяу конвойына шабуыл жасайтынан қорқады. Егер олар батысқа қарай Рендсборгтың қорғаныс позициясына жетуге тырысса, Вальмоденнің жаяу әскерімен кездесіп, шайқасуға мәжбүр болар еді. 10 желтоқсанда князь Фредерик шешімін қабылдап, Сехестедке қарай батысқа жылжуға бұйрық берді.
The kingdom of Denmark Norway found itself involved in the Napoleonic Wars following the events of the Battle of Copenhagen in 1807. To prevent the large Danish Norwegian fleet from falling into the hands of Napoleon's French Empire, the United Kingdom attacked Copenhagen destroying ships at anchor. The Danish Norwegians though had no intention of joining Napoleon. Moreover the decision to seize the Dano Norwegian navy, before they fell into French hands, was done on the basis of a fallacious report send by a British army officer operating as a spy in Copenhagen. The report testified that the Dano Norwegian navy was indeed mobilising, when in reality it was merely under maintenance. The army officer was unable to correctly identify the Dano Norwegian navy's intention, due to his inexperience with maritime logistics. The kingdom, which until then had tried to maintain a precarious neutrality in the conflict between the French and the British, thereafter sided openly with France. While keeping faith with this alliance, the prudent King Frederick VI of Denmark tried to keep the country out of the frequent campaigns as much as possible, and the Danish troops did not go beyond a generic employment as occupation troops in the northern regions of Germany. Following the French defeat in the Russian Campaign, at the beginning of 1813, Denmark Norway formally declared a state of neutrality. The country was bankrupt and more than ever needed a return to peace to restore its disastrous economy. The negotiations initiated by Frederick IV with the powers of the sixth anti French coalition, however, were unsuccessful. The coalitions favored Sweden's claims for an annexation of Norway, and in March 1813, the king decided to renew his treaty of alliance with France; a Danish Norwegian expeditionary force, 13,000 strong under the orders of Prince Frederik of Hesse (brother in law of the monarch) was then deployed in the Schleswig Holstein region and supported the forces of Marshal Louis Nicolas Davout in his campaigns in the Hamburg area against the multinational troops of the Russian general Ludwig von Wallmoden Gimborn. Shortly after Napoleon’s defeat at Leipzig on 19 October 1813, Davout received orders to defend against the advancing coalition armies. Davout successfully prepared the defense of Hamburg and made the decision to establish a defensive line behind the Stecknitz River. French infantry divisions were placed to defend the southern portion of the line while the Danish Auxiliary Corps under the command of Prince Frederik was ordered to defend the northern part of the line, from Travemünde to an area north of Mölln. Wallmoden commanded the coalition army given the responsibility to commence offensive operations against the French. The coalition plan called for the French divisions to be surrounded and besieged in Hamburg. Once the French had been surrounded in Hamburg the offensive would advance north to isolate and destroy the Danish Auxiliary Corps opening Denmark for invasion. The defeat or surrender of the Danes would then allow Sweden to take possession of Norway. As a part of this plan, Wallmoden's army was reinforced with a Swedish corps and placed under the overall command of Prince Karl Johan of Sweden. In late November, Davout realized that a major enemy offensive was forthcoming. He instantly began drawing up plans for the French withdrawal to Hamburg. This left the defence of Holstein in the hands of the Danish Auxiliary Corps. On 30 November, Davout withdrew his French divisions to Hamburg. On 9 December, coalition forces crossed the Alster River, severed the passage way between Hamburg and Holstein, and isolated the Danes. A short time later, Prince Frederik learned that the French corps was surrounded in Hamburg. With no means to reach Hamburg, the Danes left their defensive position in Lübeck and withdrew north toward Bornhöved. At the same time, coalition forces under the command of Wallmoden moved north in an attempt to block the Danish line of retreat. The Danes crossed the Eider Canal and took positions near Gettorf and Lindau. Elements of Wallmoden's corps by that time had reached Sehested. The Danes knew that Wallmoden was on their heels and had two alternatives. If they continued to march north, they feared that their slow convoy would be attacked by a Swedish cavalry division now located in Wittensee. If they marched west in an attempt to reach a defensive position at Rendsborg, they would likely cross paths and be forced to confront Wallmoden’s infantry. On 10 December, Prince Frederik made his decision and issued orders to march west toward Sehested.
Холтзе және Хаби
Дания әскерінің басшысы Холтзее қаласына жетіп бара жатқанда, қала жау әскерінің басып алуында екенін көруге болады. Француз генералы Лаллеманның алдыңғы гвардиясы шайқас құралына орналасты, ал даниялық авангард оларға жауды ауылдан тазартуға мүмкіндік беру үшін тоқтап тұрды. Холтзеені ұстап тұрған одақтас күштердің командирі майор Баумберг даниялықтарды байқады, бірақ үш батальонмен ғана бүкіл корпустың қарсылығына түсуге ниеттенген жоқ. Сондықтан ол оңтүстік-шығысқа қарай батысқа қарай, Хаби қаласына қарай баяу шегіне бастады. Данияның негізгі күштері келген кезде, князь Фредерик Хольштейн атқыштар полкінің және Польша атқыштар полкінің екі эскадрильясын Баумбергтің Хабиден шығысқа қарайғы қозғалысын бақылауға жіберді. Сонымен қатар, ол Хольштейн полкінің екі батальонын, Королева полкінің батальонын және Холтзеенің солтүстік-шығысы ауданын қамтамаздандыру үшін гусар эскадрильясын жіберді. Баумбергтің баяу шегінуі Валлмоденге Сехестедтен қалған әскерлерін жеткізіп әкелуге уақыт берді. Бірақ даниялықтардың маршы жалғасқанда, ол өзін ауылға қарай кері итерілуге рұқсат берді. Даниялықтар Хаби арқылы өтетін жолдың оңтүстік жағынан өткенде, майор Бергердің жасағы Баумбергтің конвойдың арт жағына шабуыл жасауына жол бермеу үшін қалдырылды. Бұл уақытылы болды, өйткені бірнеше минуттан кейін Баумбергтің күші авангардты шабуылдауға тырысты. Бұл міндет іс жүзінде орындалмайтын болды, өйткені олар сегіз адамнан тұратын тізімде ғана құрыла алды, ал шабуыл өте ауыр шығындармен тойтарылды, нәтижесінде Баумберг іс жүзінде қақтығыстан шығарылды. Оның соңынан Хабиден шығысқа қарай қуатын бөлімшелерге Холтзееден келген төрт атқыштар эскадрильясы қосылды. Осы апатты шабуылдың нәтижесінде бұл бөлімшелер енді Сехестед жолына және авангардтың арт жағына қарай марш жасауға еркін болды.
As the head of the Danish force was reaching the town of Holtsee, an enemy force could be seen in occupation. French General Lallemand's Advanced Guard deployed into battle formation, and the Danish vanguard halted to allow them to clear the enemy from the village. Major Baumberg commanding the allied forces holding Holtsee spotted the Danes, but had no intention of engaging an entire corps with only three battalions. As such, he slowly began to withdraw west to the town of Haby, facing southeast. When the main Danish force arrived, Prince Frederik dispatched two squadrons of the Holstein Cavalry Regiment and the Polish Cavalry Regiment to observe Baumberg's movements east of Haby. At the same time, he also sent two battalions of the Holstein Regiment, the battalion of the Queen's Regiment, and a hussar squadron to cover the area to the northeast of Holtsee. Baumberg's slow withdrawal had given time for Wallmoden to bring up the rest of his troops from Sehested. However as the Danish marching continued, he allowed himself to be pushed back towards the village. When the Danes passed the southern end of the causeway leading through Haby, a detachment under Major Berger was left to prevent Baumberg from descending on the rear of the convoy. This was just in time as, within a few minutes, Baumberg's force attempted to storm the vanguard. This task was virtually impossible, as they could only form up in a column eight men wide, and the attack was beaten off with such heavy casualties, that Baumberg was effectively cut out of the action. The units left to track him east of Haby, were now joined by the four squadrons of cavalry from Holtsee, and as a consequence of this disastrous attack, these units were now free to begin to march towards the Sehested road and the rear of the vanguard.
Даниялықтардың Сехестедке шабуыл жасауы
Содан кейін Валлмоден Сехестедке қайтып келді, онда ол даниялықтарға қарсы бұрылды, ұзын, созылыңқы қаланың солтүстігінде орналасып, Рендсборг жолының оңға қарай өткір бұрылысынан оңтүстікке қарай, сол жағы Эдер өзенінің батыс жағымен өтетін батпақтың солтүстігіне қарай бағытталды. Мекленбург Ягер батальоны алыс қашықтықтан оқ жаудыру арқылы даниялық авангарды қысымға ала ала ма екенін білу үшін өзен арқылы Холтзееге жіберілді. Жаудың осы позицияны иеленгенін көрген даниялықтар тағы да тоқтап, шайқасқа дайындалды. Олденбург полкінің 1-ші және 4-ші батальондары колонналарға жиналып, Гоннер мен Койе батареяларының отымен қолдау көрсетіп, 1-ші батальонның мушкетерлік ротасы мен 4-ші ротаның Ягер ротасымен қорғалған Сехестедке шабуыл жасады. Рус-герман легионының 6-шы және 7-ші батальондары дереу қарсы шабуылға көшті және 5-ші батальонның қолдауымен даниялықтарды бұрынғы позицияларына қайтарды. Принц Фредерик шабуылды жаңартты және одақтас күштерді Сехестедтің солтүстік бөлігіне итерді. Рус-пруссиялық 6-шы және 7-ші батальондар жаңа қорғанысқа дайындалды, бірақ көп ұзамай оларға шабуыл жасалып басып алынды. Сағат 10-ға қарай Сехестед толығымен даниялықтардың бақылауына көшті. Даниялықтар қаланың оңтүстік жиегі бойында желі құрды, ал майор Би басқаратын, Фюнн пехоталық полкінің 1-ші батальоны мен Фриз батареясынан тұратын жасақ, одақтас сол қанаты шегінген Сехестед пен Хоэнфельде арасындағы аумақты қорғау үшін жіберілді. Валлмоден Сехестедті қайта басып алуға бұйрық берді, Легионның 5-ші және 6-шы батальондары, Ангальт-Дессау батальонымен бірге, КГЛ және Ганновер батареяларының артиллериялық отымен қолдау көрсетіп, колонналармен шабуылға шықты.
Wallmoden then pulled back to Sehested, where he turned to face the Danes, forming up at the north of the long, straggling town, just south of the point where the Rendsborg road took a sharp right turn, with his left just north of the marsh which ran along the western side of the town on the river Eider. The Mecklenburg Jaeger battalion was sent across the river in the direction of Holtsee, to see if they could harass the Danish vanguard with long range musketry. Seeing their enemy taking up this position, the Danes once again halted, and prepared for battle. The 1st and 4th battalions of the Oldenburg regiments formed into columns, and supported by the fire of Gonner's and Koye's batteries, attacked Sehested, screened by a musketeer company of the 1st battalion and the Jaeger company of the 4th. The 6th and 7th battalions of the Russo German Legion immediately counterattacked, and supported by the 5th battalion, threw the Danes back to their previous position. Prince Frederik renewed the attack and pushed the allied forces back to the northern part of Sehested. The Russo Prussian 6th and 7th battalions prepared a new defense, but were soon overrun. By 10 o’clock, Sehested was entirely in Danish hands. The Danes formed a line alongside the southern edge of the town and a detachment under Major Bie, consisting of the 1st battalion of the Funen Infantry Regiment and the Friis battery, were sent to cover the ground between Sehested and Hohenfelde, which the allied left wing had retreated across. Wallmoden now ordered the Sehested to be retaken and the 5th and 6th battalions of the Legion, along with the Anhalt Dessau battalion, supported by the guns of the KGL and the Hanoverian battery, returned to the fray, attacking in columns.
Уолмоденнің қарсы шабуыл және шегіну
Легионның 5-ші батальонының алдыңғы қатары Фюн атты әскер полкімен шайқасты, бірақ әрекеттеріне қарамастан, уақытында тізіліп үлкермей қалды. Тірі қалғандары тұтқынға алынды, сондай-ақ екі KGL және бір Гановерлік батарея экипаждары да тұтқынға түсті. Қалған екі батальон жарылып, қауіпсіздікке қайтысты, ал тұтқынға алынған артиллериялық құралдар Дания шебіне сүйреліп әкелінді. Коалициялық күштер Остерроде жолынан 500 метр артқа шегінді және жаңа позиция алды, сол жағы Хоэнфельдеге, ал оң жағы Эйдерге тірелді. Сол жақта Ресей-Герман Легионының 1-ші және 2-ші батальондары мен Бидің жасағы арасында қызу шайқас болды, соның салдарынан Даниялықтар көп шығынға ұшырады. Әскерлерінің оқ-дәрісі таусылғанын түсінген Би авангардпен бірге Рендборг жолына дейін шамалы кері шегінуге мәжбүр болды. Даниялықтардың сәтіне орай, Холштейн атты әскер полкі және Хабиден келген Польша атты әскер полкі келді де, одақтас әскерлерінің сол қанатын негізгі күштеріне итеріп тастады. Дания шебін бұзуға тырысқан Валмоден Мекленбург атты жауынгерлеріне Сехестедтің оңтүстік бөлігіне шабуыл жасауды бұйырды. Бірақ олар Фюн полкінің 2-ші батальоны мен Шлезвиг полкінің 1-ші батальонының мылтық атысынан жеңіліп, шашырап кетті. Өзінің позициясын ұстап тұруға үміті қалмағанын түсінген Валмоден Эйдерден артық биіктіктегі Остерродеге шегінуге бұйырды. Принц Фредерик Холштейн атты әскер полкіне осы шегінуді жеңіліске айналдыруға тырысуды бұйырды, бірақ олардың шабуылы одақтас әскерлерінің күшті мылтық атысымен тойтарылып, Эйдердің солтүстік жағалауына қайта шегінді. Одан олар Валмоден позициясын артиллериямен бомбалауды бастады, сондай-ақ Вегесактың дивизиясын барлап көрді, ол жаңа ғана келген еді және қазір каналдың батысындағы Вакендорф пен Бовенау арасында орналасқан. Ауыр бомбалаудың нәтижесінде Валмоден Клювенсик көпірі арқылы шегіне бастады, каналға қарай қорғаныс позициясын алды.
The leading column of the 5th battalion of the Legion was charged by the Funen Dragoon Regiment, but despite the attempt, was unable to form square in time. The survivors were taken prisoner, as were the crews of the two KGL guns and one of the Hanoverian batteries. The other two battalions broke and routed back to safety, whilst the captured artillery pieces were dragged back into the Danish lines. The coalition forces withdrew 500 metres down the Osterrode road, and took up a new position, with their left resting on Hohenfelde, and their right on the Eider. On their left, a fierce engagement developed between the 1st and 2nd battalions of the Russo German Legion and Bie's force, with the outnumbered Danes getting the worst of it. After realizing his men had run out of ammunition, Bie was forced back about halfway to the Rendborg road, alongside the vanguard. Fortunately for the Danes, the Holstein Cavalry Regiment and the Polish Cavalry Regiment from Haby, arrived and pushed the allied left back to its main body. In a desperate attempt to break the Danish line, Wallmoden ordered the Mecklenburg Mounted Jaegers to charge the southern part of Sehested. They were eventually routed by musketfire from the 2nd battalion of the Funen Regiment and the 1st battalion of the Schleswig Regiment. Realising that he could no longer hope to hold his position, Wallmoden ordered a retreat over the Eider to a position on the low heights around Osterrode. Prince Frederik ordered the Holstein Cavalry Regiment forward to try and convert this retreat into a rout, but their attack were beaten off by overwhelming allied musketfire and they fell back to the northern bank of the Eider. From there, they began an artillery bombardment on Wallmoden's position, as well as scouting on Vegesack's division, which had just arrived and was now occupying a position between Wakendorf and Bovenau to the west of the canal. Under heavy bombardment, Wallmoden now began to withdraw across the Cluvensieck bridge, taking up a defensive position facing back across the canal.
Ұрыс аяқталды
Карл XIV Джон оқиға орнына келді және Уоллмоден мен Вегесакпен қысқаша әңгімелескен соң, Фредерикке хабаршы жіберіп, жараланғандарды жинау және қаза тапқандарды жерлеу мақсатында жиырма төрт сағаттық уақытқа атысты тоқтатуды ұсынды, Фредерик оған келісті. Дания әскерлері авангардтың артынан жүрді, ал Мюльнергтің сол жағында артқы күзет қалдырылды, осылайша қуып жете беруге жол бермеу үшін. Шайқас аяқталды. Даниялықтар Рендсбургке дейінгі жолды тазартатын мақсатына жетті, ал коалиция күтпеген жеңіліске ұшырады. Коалиция барлығы 1100 адамды, ал даниялықтар шамамен 500 адамды жоғалтты.
Charles XIV John had now arrived on the scene, and after a short discussion with Wallmoden and Vegesack, sent a messenger to Prince Frederik suggesting a twenty four hour ceasefire, in order to collect the wounded and bury the dead, to which Frederik agreed. The Danish troops marched after the vanguard, while a rearguard was kept on the left of the Mühlenerg, to prevent any attempt at pursuit. The battle was over. For the Danes, they had achieved their objective of clearing the road to Rendsburg, whilst the coalition suffered an unhoped defeat. The coalition lost 1,100 men in total, while the Danes lost approximately 500 men.
Салдарлар
Дано-норвегиялық әскер Рендсбургке басқа да оқиғасыз жетті, онда Эйдер өзенінің бағытымен қорғаныс позициясын орнатты. Наполеон жеңіліске ұшырап, Францияға қашқаннан кейін король Фредерик IV кез келген одан әрі қарсылықтың бекер екенін түсінді және бейбіт келіссөздерді бастау үшін коалициялық күштермен дереу уақытша аялдасуға қол қойды. Келіссөздердің нәтижесінде 1814 жылдың 14 қаңтарында Киль шартына қол қойылды, ол Дания-Норвегияның Наполеон соғыстарындағы қатысуын аяқтады.
The Dano Norwegian army reached Rendsburg without further incident, where it established a defensive position along the course of the Eider; with Napoleon beaten and fleeing to France, however, King Frederick IV realized the futility of any further resistance and immediately signed an armistice with the coalition powers in order to start peace negotiations. The negotiations eventually led to the signing, on January 14, 1814, of the Treaty of Kiel, which ended the participation of Denmark Norway in the Napoleonic Wars.