Кіріспе

Gemini ғарыш кемесінің кеңістіктік бағытын басқару жүйесі

Орбиталық бағытты және маневрлеу жүйесі (OAMS) – Жер орбитасындағы Gemini жобасының ғарыш кемесінде қолданылған реакциялық басқару жүйесі. Ол гиперголикалық отындарды пайдаланатын 16 Вернье қозғалтқышы арқылы автоматты және қолмен айналу және орын ауыстыру мүмкіндіктерін қамтамасыз етті.

Операциялар

ОАМС-те 16 шағын, бекітілген орналасқан, тұрақты итергіштік беретін ракеталық қозғалтқыштар болды, олар гипергольді отындарды (азот тетроксиді тотықтырғыш ретінде қолданылатын монометилгидразин отыны) жағды. ОАМС ғарыш кемесінің жоғары, төмен, бүйір, алға немесе артқа қарай сызықты қозғалысын қамтамасыз етті. Бұл ғарыш кемесіне орбитасын өзгертуге мүмкіндік берді, бұл басқа ғарыш кемесімен, Агена мақсатты аппаратымен кездесу және қосылу үшін қажет болды. Жүйе сондай-ақ ғарыш кемесін Titan II ұшыру құралының бірінші орбитаға шыққандағы екінші сатысынан итеру үшін де қолданылды. Сегіз айналмалы басқару қозғалтқыштары ғарыш кемесінің массалық орталығынан жабдық модулінің артқы бөлігіне орнатылды, жоғары, төмен, сол және оң жаққа 90 градус бұрышпен бағытталған. Олар жұптармен іске қосылып, бағытты басқару үшін крен, тангаж немесе аударылуға себеп болды. Алты трансляциялық басқару қозғалтқышы ғарыш кемесінің массалық орталығына жақын Ретроракет модулінің бүйіріне орнатылды. Олардың төртеуі жоғары, төмен, сол және оң жаққа бағытталған. Қалған екеуі артқы итергіш күш беру үшін сағат үш және тоғыз позицияларында алға бағытталған. Бұл көрсеткіштер (1962 жылдың шілдесінде бастапқы сипаттамадан төмендетілген). Екі алға қарай бағытталған трансляциялық басқару қозғалтқыштары жабдық адаптерінің артқы бөлігінің ішкі жағына сағат он екі және сағат алты позицияларында орнатылды. Mercury жобасының астронавттары тек крен, тангаж немесе аударылуды реттей алды, бірақ Gemini экипажы өздерінің ұшу жолын толыққанды қолмен басқаруға ие болды. Уолтер Ширра Gemini 6 туралы: "Мен маневрлеу қабілетіме таң қалдым. Мен Gemini 7-нің айналасын ұшып қарап шықтым, тіпті оның айналасында сақиналар сияқты ұштым, және мен оған толық сеніммен бірнеше сантиметрге жақындап келе алдым". Себебі ғарышта турбуленция жоқ, "Бұл сағатына 18 000 миль жылдамдықпен жүретін Blue Angels сияқты еді, бірақ оңайырақ".

Оқиғалар

1966 жылы 16 наурызда "Жеміні 8" ғарыш кемесінің барысында OAMS қозғалтқышының 8-ші нөмірі істен шығып, тоқтамай қалды, нәтижесінде ғарыш кемесі бақылаусыз айнала бастады. Барлық OAMS жүйесі тоқтатылып, миссия уақытынан бұрын аяқталды. Бұл OAMS-қа жеке қозғалтқыштарды оқшаулауға мүмкіндік беретін өзгерістер енгізуге себеп болды.