Кіріспе
Адамға бағытталған ұлттық қауіпсіздік тұжырымдамасы
Адам қауіпсіздігі – жаһандық осалдықтарды түсінуге арналған парадигма. Оның жақтаушылары әскери қауіпсіздік арқылы ұлттық қауіпсіздіктің дәстүрлі түсінігіне қарсы шығып, қауіпсіздіктің негізгі өлшемі ұлт емес, адам болуы керек деп санайды. Адам қауіпсіздігі – қауіпсіздікті адамдарға бағытталған және көп салалы тұрғыдан қарастыру, оған даму зерттеулері, халықаралық қатынастар, стратегиялық зерттеулер және адам құқықтары сияқты зерттеу салалары кіреді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының 1994 жылғы «Адам дамуы туралы есеп» кітабы адам қауіпсіздігі саласындағы маңызды жарияланым болып саналады. Онда барлық адамдар үшін «жетімдіктен босату» және «қорқыныштан босату» қамтамасыз ету жаһандық қауіпсіздік мәселесін шешудің ең тиімді жолы екені дәлелденеді. Бұл тұжырымдаманың сыншылары оның бұлыңғырлығы тиімділігін төмендетіп, белгілі бір мақсаттарды ілгерілетуге ұмтылған белсенділердің құралына айналып кеткенін, сондай-ақ зерттеушілерге қауіпсіздіктің мәнін түсінуге және шешім қабылдаушыларға тиімді саясатты қалыптастыруға көмектеспейтінін айтады. Ал басқа ғалымдар адам қауіпсіздігі тұжырымдамасын әскери қауіпсіздікті де қамтуға кеңейту қажет екенін мәлімдейді: «Егер «адам қауіпсіздігі» деп аталатын нәрсенің төресінде «адам» ұғымы тұрса, онда адамның жағдайына тікелей назар аударайық. Осылай түсінілген адам қауіпсіздігі енді әскери немесе мемлекеттік қауіпсіздік сияқты қатаң қауіпсіздік салаларына қосылатын бұлыңғыр және анықсыз ұғым болмайды». Адам қауіпсіздігі үшін жаһандық теңсіздіктерге қарсы күресу үшін елдің сыртқы саясаты мен жаһандық денсаулық саясаты арасында ынтымақтастық болуы керек. Дегенмен, мемлекеттің мүддесі халықтың мүддесінен басымдық алып келді. Мысалы, Канаданың сыртқы саясатындағы «үш D» қағидасы дамуға қарағанда қорғанысқа көбірек басымдық бергені үшін сынға ұшырады.
Human security is a paradigm for understanding global vulnerabilities whose proponents challenge the traditional notion of national security through military security by arguing that the proper referent for security should be at the human rather than the national level. Human security reveals a people centred and multi disciplinary understanding of security which involves a number of research fields, including development studies, international relations, strategic studies, and human rights. The United Nations Development Programme's 1994 Human Development Report is considered a milestone publication in the field of human security, with its argument that ensuring "freedom from want" and "freedom from fear" for all persons is the best path to tackle the problem of global insecurity. Critics of the concept argue that its vagueness undermines its effectiveness, that it has become little more than a vehicle for activists wishing to promote certain causes, and that it does not help the research community understand what security means or help decision makers to formulate good policies. Alternatively, other scholars have argued that the concept of human security should be broadened to encompass military security: 'In other words, if this thing called 'human security' has the concept of 'the human' embedded at the heart of it, then let us address the question of the human condition directly. Thus understood, human security would no longer be the vague amorphous add on to harder edged areas of security such as military security or state security.' In order for human security to challenge global inequalities, there has to be cooperation between a country's foreign policy and its approach to global health. However, the interest of the state has continued to overshadow the interest of the people. For instance, Canada's foreign policy, "three Ds", has been criticized for emphasizing defense more than development.
Шығу тегі
Адам қауіпсіздігі туралы дискурс пайда болуы – суық соғыстың аяқталуымен бірге қалыптасқан факторлардың үйлесімділігінің нәтижесі. Бұл неореалистік парадигманың мемлекеттерге, "өзара жойылғанға дейін сақтау" және әскери қауіпсіздікке бағытталған үстемдігіне күшті қарсылық көрсетіп, қауіпсіздік туралы кең ұғымның пайда болуына мүмкіндік берді. Жаһанданудың үдемелі қарқыны; Вашингтон консенсусының құралдары арқылы либералды мемлекет құрудың сәтсіздігі; үлкен державалар арасындағы ядролық соғыс қаупінің төмендеуі және демократияландыру мен халықаралық адам құқықтары нормаларының таралуы мен бекітілуінің экспоненциалды өсуі "даму" және "қауіпсіздік" ұғымдарын қайта қарастыруға жағдай жасады. Сонымен қатар, Африка, Азия және Еуропа (Балқан) аймақтарындағы ішкі зорлықты қақтығыстардың көбеюі ұлттық және халықаралық қауіпсіздік тұжырымдамаларының суық соғыстан кейінгі қауіпсіздік ортасының күрделіліктерін толыққанды бейнелеуге келмейтінін көрсетті, ал неолибералды даму үлгілерінің, әсіресе Африкада өсуді қамтамасыз етудегі және жаңа күрделі қауіптердің (мысалы, ВИЧ және климаттың өзгеруі) салдарымен күресудегі сәтсіздігі халықаралық институттар мен мемлекеттердің мұндай мәселелерді кешенді түрде шешуге тиісті деңгейде ұйымдастырылмағанын нығайтты. Қауіпсіздік туралы жеке тұлғалық көзқарасқа қарай ұмтылудың негізгі көрсеткіштері халықаралық қоғамның мемлекеттерден туындайтын қауіп-қатерлерге қарсы жеке тұлғалардың құқықтарын қарастыру эволюциясында жатыр. Мұнда талдаудың ең маңызды салалары – БҰҰ Хартиясы, БҰҰ Адам құқықтары туралы декларациясы (1948) және оған қоса тіркелген келісімдер (1966), сондай-ақ нақты қылмыстарға (мысалы, геноцид) және нақты топтардың құқықтарына (мысалы, әйелдер, нәсілдік топтар және босқындар) қатысты конвенциялар. Біріккен Ұлттар Ұйымының мәліметінше, дамып келе жатқан және өнеркәсіптік дамыған елдерде денсаулық сақтау қауіпсіздігіне қауіп ауылдық жерлердегі кедейлер, әсіресе балалар үшін жоғары. Бұл нашар тамақтану және денсаулық сақтау, таза су және басқа да қажеттіліктерге жеткіліксіз қол жеткізудің салдарынан туындайды. Экологиялық қауіпсіздік – Экологиялық қауіпсіздік адамдарды табиғаттың қысқа және ұзақ мерзімді зиянынан, адамның табиғатқа тигізген зиянынан және табиғи ортаның нашарлауынан қорғауға бағытталған. Дамып келе жатқан елдерде таза су ресурстарына қол жеткізбеу экологиялық қауіптердің ең маңыздысының бірі болып табылады. Өнеркәсіптік дамыған елдерде ауаның ластануы басты қауіптердің бірі. Парниктік газдардың шығарылуынан туындаған глобалды жылыну – экологиялық қауіпсіздіктің тағы бір мәселесі. Жеке қауіпсіздік – Жеке қауіпсіздік адамдарды мемлекеттік немесе басқа мемлекеттерден, зорлық-зомбылық жасаушылар мен мемлекеттік емес ұйымдардан, отбасылық зорлық-зомбылықтан немесе жыртқыш ересектерден қорғауға бағытталған. Көптеген адамдар үшін ең үлкен алаңдаушылық – қылмыс, әсіресе зорлық-зомбылық қылмыстары. Қоғамдық қауіпсіздік – Қоғамдық қауіпсіздік адамдарды дәстүрлі қарым-қатынастар мен құндылықтарды жоғалтудан, діни және этникалық зорлық-зомбылықтан қорғауға бағытталған. Дәстүрлі қауымдастықтар, әсіресе этникалық азшылықтар жиі қорқады. Әлемдегі мемлекеттердің шамамен жартысы этносаралық қақтығыстарды бастан өткерген. Біріккен Ұлттар Ұйымы 70 елдегі 300 миллион аборигеннің зорлық-зомбылықтың күшеюіне ұшыраған жағдайын көрсету үшін 1993 жылды Түпкі халықтар жылы деп жариялады. Саяси қауіпсіздік – Саяси қауіпсіздік адамдардың негізгі адам құқықтарын құрметтейтін қоғамда өмір сүруімен байланысты. Amnesty International жүргізген сауалнамаға сәйкес, 110 елде саяси қуғын-сүргін, жүйелі түрде азаптау, жаман қарым-қатынас немесе жоғалу деректері тіркелген. Адам құқықтары бұзылуы саяси тәртіпсіздік кезеңінде жиі болады. Жеке адамдар мен топтарды қуғындаудан басқа, үкіметтер идеялар мен ақпаратты бақылауға тырысуы мүмкін. Содан бері адам қауіпсіздігіне Дүниежүзілік банк сияқты маңызды жаһандық даму институттары көбірек назар аударуда. Таджбахш және басқалар халықаралық ұйымдардағы адам қауіпсіздігінің эволюциясын зерттеп, 1994 жылдан бері бұл тұжырым ұйымдық мүдделерге сәйкес келу үшін маңызды өзгерістерге ұшырағанын көрсетті.
Қорқыныш пен мұқтаждық пен одан да асып түсетін бостандық
Идеалды жағдайда, БҰҰ-ның адам қауіпсіздігіне қатысты жеті санаттағы қауіп-қатердің (немесе кеңірек талқылауда басымдыққа ие болуы мүмкін басқаларының) әрқайсысы лайықты әлемдік назар мен ресурстарды алуы керек. Дегенмен, осы адам қауіпсіздігі күнділігін іске асыруға жасалған әрекеттер адам қауіпсіздігін қалай тиімді іске асыруға қатысты екі негізгі ой-пікірдің пайда болуына әкелді – «Қорқыныштан босату» және «Мұқтаждықтан босату». 1994 жылғы БҰҰ есебінде адам қауіпсіздігіне қорқыныштан және мұқтаждықтан босатуға бірдей көңіл бөлу қажет екені айтылса да, осы қорғаудың тиісті ауқымы (яғни, адамдар қандай қауіп-қатерлерден қорғалуы керек) және осы қауіп-қатерлерге жауап берудің тиісті механизмдері туралы біртіндеп даулар туды.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
**Қорқыныштан босату** – Бұл бағыт Адам қауіпсіздігін іске асыруды адамдарды зорлық-зомбылық қақтығыстардан қорғаумен шектеуге тырысады, сонымен бірге осы зорлық-зомбылық қауіп-қатерлерінің кедейлікпен, мемлекеттік мүмкіндіктердің жетіспеуімен және басқа да теңсіздіктермен тығыз байланысты екенін мойындайды. Бұл тәсіл зорлық-зомбылыққа назар аударуды шектеуді Адам қауіпсіздігіне қатысты реалистік және басқаруға болатын тәсіл деп санайды. Төтенше жағдайларға көмек көрсету, қақтығыстарды алдын алу және оларды шешу, бейбітшілікті нығайту осы тәсілдің басты мәселелері болып табылады. Мысалы, Канада жер миналарын тыйым салуға бағытталған жұмыстарда маңызды рөл атқарды және «Қорқыныштан босату» күнділігін өзінің сыртқы саясатының негізгі құрауы ретінде қабылдады. Алайда, мұндай «тар» тәсіл шынымен де тиімді нәтижелерге қол жеткізе ала ма, әлде жоқ па – бұл мәселе әлі де күңкіреп тұр. Мысалы, Дарфурдағы қақтығыстар «Қорқыныштан босату» күнділігінің негізгі құрауы болып табылатын «Қорғауға жауапкершілік» тиімділігіне күмән тудыру үшін жиі қолданылады.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
**Мұқтаждықтан босату** – Бұл бағыт адам қауіпсіздігіне жетуде тұтас көзқарас ұстануды жақтады және қауіп-қатерлер күнділігін аштық, аурулар және табиғи апаттарды қамту үшін кеңейту керек деп санайды, өйткені олар адам қауіпсіздігінің түп-тамырымен күресуде ажырамас ұғымдар болып табылады. «Қорқыныштан босатудан» айырмашылығы, ол даму және қауіпсіздік мақсаттарына баса назар аудара отырып, зорлық-зомбылықтан тыс назарды кеңейтеді. Олардың айырмашылықтарына қарамастан, адам қауіпсіздігіне қатысты осы екі тәсілді қарама-қайшы емес, бірін-бірі толықтыратын деп қарастыруға болады. Ол 1994 жылғы Адам дамуы туралы есепте «бұл ұғымды қайта жаңғырту» деп жазылған және 1994 жылғы Адам дамуы есебінің авторлары Франклин Рузвельттің төрт бостандық туралы сөзіне тікелей сілтеме жасамастан, оған сілтеме жасап отырған болуы мүмкін деп болжайды.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
«Қорқыныштан босату» және «мұқтаждықтан босату» – адам қауіпсіздігі практикасының ең көп таралған санаттары болса да, адам қауіпсіздігін қалай тиімді іске асыруға қатысты көптеген баламалы идеялар пайда болып келеді. Олардың арасында:
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
Пол Джеймс. Джеймс екі сырттай қарағанда қарапайым сұрақ қояды: Біріншіден, егер «адам» санаты анықтамасы бойынша басқарудың, мемлекеттің және әскерилердің барлық мәселелерін қамтитын болса, неге әскери қауіпсіздік адам қауіпсіздігінен басым, маңыздырақ немесе тіпті тең болып қаралады? Ал балалар «санат» ойынын ойнағанда, «олар тәртіптілік туралы мәселені түсінеді» дейді ол. Екіншіден, неге адам қауіпсіздігі «бостандық» деген либералды ұғымға байланысты: мұқтаждықтан және қорқыныштан босату? Осы екі сұраққа жауап ретінде ол мынадай баламалы анықтама береді, адам қауіпсіздігі әскери қауіпсіздікті қамтиды:
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
Адам қауіпсіздігін адам болудың негізгі жағдайларының бірі ретінде анықтауға болады, оның ішінде (1) адамдардың тәндік қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін материалдық жағдайларды тұрақты қорғау және қамтамасыз ету және (2) лайықты өмір сүру үшін өзгермелі экзистенциалдық жағдайларды қорғау. Осы анықтама бойынша адам қауіпсіздігіне бағытталған жұмыстардың ең осал топтарға бағытталуы орынды. Тәуекелдерді басқару жалпы адамдар немесе белгілі бір аймақтағы адамдардың материалдық және экзистенциалдық осалдықтарын тудыруда кең және интенсивті әсер ететін тікелей оқиғаларға немесе процестерге барынша сезімтал болуы керек.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
Кинг пен Мюррей адам қауіпсіздігінің анықтамасын «жалпы кедейлік жағдайын сезінбей өмір сүрудің күтілетін жылдары» деп шектеуге тырысады. Олардың анықтамасы бойынша «жалпыланған кедейлік» «жақсы өмір сүрудің кез келген саласында маңызды шектерден төмен түсуді» білдіреді; және олар сол мақалада «Жақсы өмір сүру салалары» туралы қысқаша шолу мен санаттарды келтіреді. Бұл анықтамалар жиынтығы «мұқтаждықтан босатуға» ұқсас, бірақ белгілі бір құндылық жүйесіне нақтырақ бағытталған.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
Каролин Томас. Ол адам қауіпсіздігін «өмір сүру жағдайы» деп сипаттайды, ол негізгі материалдық қажеттіліктерді, адамдық қадір-қасиетті, қоғамдық өмірге мағыналы қатысуды және жергілікті деңгейден жаһандық деңгейге дейін белсенді және мазмұнды демократияны қамтиды.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
Роланд Парис. Осы тәсілдер адам қауіпсіздігінің мақсатын тарылтуға және нақтылауға бағытталғандарымен, Сабина Алкие идеяны бір қадаммен одан әрі жылжытады: «адам өмірінің өзегін қауіпті және кең таралған қауіп-қатерлерден сақтау, сонымен бірге ұзақ мерзімді адамдық қанағаттануға кедерес келтірмеу». Осы ұғымда ол «өзектің» тіршілік, күнкөріс және қадір-қасиетке қатысты минималды немесе негізгі немесе фундаменталды функциялар жиынтығын қамтуы керек екенін ұсынады; және барлық институттар өзекті кез келген араласудан қорғауы керек.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
Лял С. Сунга. 2009 жылы профессор Сунга халықаралық адам құқығы заңнамасы, халықаралық гуманитарлық заңнама, халықаралық қылмыстық заңнама және халықаралық қашқын заңнамасымен толыққандай хабардар болған және халықаралық қатынастарда күш қолдануға қатысты халықаралық заң нормаларын ескеретін адам қауіпсіздігі ұғымы, ұзақ мерзімде халықаралық заң теориясы мен тәжірибесі үшін осы шарттарға қанағаттандырмайтын адам қауіпсіздігі ұғымынан гөрі құндырақ болады деп мәлімдеді, өйткені осы заң салалары мемлекеттердің объективті саяси еркіне сілтеме жасайды, ғалымдардың субъективті пікірлеріне емес.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
Александр Лаутенсах және Сабина Лаутенсах редакциялаған адам қауіпсіздігінің алғашқы университет оқулығы 2020 жылы ашық қол жетімді форматта жарық көрді. Олардың төрт тіректік моделіне сәйкес, адам қауіпсіздігі әлеуметтік-саяси қауіпсіздік, экономикалық қауіпсіздік, қоршаған орта қауіпсіздігі және денсаулық сақтау қауіпсіздігінің төрт тірегіне сүйенеді. Ұзақ мерзімді перспективаға және дереу қажеттіліктерге назар аударуының арқасында, адам қауіпсіздігінің қоршаған орта тірегі ерекше маңызға ие. Ол адамның әл-ауқатының экологиялық қолдау құрылымдарының тұтастығына толыққандай тәуелді екеніне біздің назарымызды аударуды талап етеді.
Paul James. James asks two apparently simple questions: Firstly, why, if 'the human’ as a category by definition encompasses all considerations of governance, the state and the military, does military security continue to be treated as prior, more significant, or even equal to human security. By contrast, "when children play ‘category’ games", he says, "they implicitly understand such issues of ordering". Secondly, why does human security get narrowly defined in terms of liberal notions of 'freedom': freedom from want and freedom from fear? In response to these two questions, he provides the following alternative definition, with human security encompassing military security:
Human security can be defined as one of the foundational conditions of being human, including both (1) the sustainable protection and provision of the material conditions for meeting the embodied needs of people, and (2) the protection of the variable existential conditions for maintaining a dignified life. Within this definition, it then makes sense that the core focus of human security endeavours should be on the most vulnerable. It makes sense that risk management should be most responsive to immediate events or processes that have both an extensive and intensive impact in producing material and existential vulnerabilities of people in general or a category of persons across a particular locale. King and Murray try to narrow down the human security definition to one's "expectation of years of life without experiencing the state of generalized poverty". In their definition, the "generalized poverty" means "falling below critical thresholds in any domain of well being"; and it is in the same article, they give a brief review and categories of "Domains of Well being". This set of definitions is similar to "freedom from want" but more concretely focused on some value system. Caroline Thomas. She regards human security as describing "a condition of existence" which entails basic material needs, human dignity, including meaningful participation in the life of the community, and an active and substantive notion of democracy from the local to the global. Roland Paris. Different with those approaches seek to narrow down and specify the objective of human security, Sabina Alkire pushes the idea a step further as "to safeguard the vital core of all human lives from critical pervasive threats, without impeding long term human fulfilment". In a concept as such, she suggests the "vital core" cover a minimal or basic or fundamental set of functions related to survival, livelihood and dignity; and all institutions should at least and necessarily protect the core from any intervention. Lyal S. Sunga. In 2009, Professor Sunga argued that a concept of human security that is fully informed by international human rights law, international humanitarian law, international criminal law and international refugee law, and which takes into account the relevant international legal norms prohibiting the use of force in international relations, will likely prove more valuable to international legal theory and practice over the longer term, than a concept of human security which does not meet these conditions because these fields of law represent the objectified political will of States rather than the more subjective biases of scholars. The first university textbook of human security, edited by Alexander Lautensach and Sabina Lautensach, appeared in open access form in 2020. According to their Four Pillar Model, human security rests on the four pillars of sociopolitical security, economic security, environmental security and health security. Because of its focus on the long term as well as on immediate needs, the environmental pillar of human security assumes prime significance. It necessitates our attention to the utter dependence of human welfare on the integrity of ecological support structures.
Адам құқықтарымен қарым-қатынасы
Адамның қауіпсіздігі адам құқықтары дәстүріне (табиғи заң мен табиғи құқықтар идеяларына) қарызды. Адам қауіпсіздігі моделінің дамуы адам құқықтары дәстүрінің негізгі идеялары мен ұғымдарына сүйенгенін көруге болады. Екі тәсіл де жеке адамды басты өлшем ретінде пайдаланады және екеуі де көптеген мәселелер (мысалы, азаматтық құқықтар, мәдени ерекшелік, білім мен денсаулық сақтауға қолжетімділік) адамның қадір-қасиеті үшін өте маңызды деп есептейді. Екі модельдің арасындағы маңызды айырмашылық – адамның қадір-қасиеті мен тіршілігіне қауіп төндіретін факторларды шешуге қатысты көзқарастарда. Адам құқықтары аясында заңға негізделген тәсіл қалыптасса, ал адам қауіпсіздігі аясында түрлі қатысушыларды қолдана отырып, жергілікті, ұлттық немесе халықаралық деңгейде жұмыс істейтін икемді және мәселелік тәсілдер қолданылады. Адам қауіпсіздігі мен адам құқықтары арасындағы қатынастың мәні адам қауіпсіздігін жақтаушылар арасында пікірталас тудырады. Кейбір жақтаушылар адам қауіпсіздігінің мақсаты – қазіргі әлемдік адам құқықтарының заңдық базасын дамыту және нығайту екенін айтады. Дегенмен, басқа жақтаушылар адам құқықтарының заңдық базасын жаһандық қауіпсіздік проблемасының бір бөлігі деп қарастырады және адам қауіпсіздігі тұрғысынан осы заңдық тәсілден асып, бүгінгі әлемдегі қауіпсіздіктің түпкі себептері болып табылатын теңсіздік пен зорлық-зомбылықтың тамырына жете білуге ұмтылу керек деп санайды.
Қоршаған ортамен қарым-қатынасы
Кешенді адам қауіпсіздігі экологиялық қауіпсіздікті әлеуметтік (қоғамдық) қауіпсіздікпен біріктіруге бағытталған. Өзара байланысты көптеген экологиялық және әлеуметтік компоненттер кешенді адам қауіпсіздігінің негізін құрайды, екі санаттың да бірін-бірімен үйлесімсіздіксіз ұзақ мерзімде қол жеткізілмейтіні ескеріледі. Яғни, қоршаған ортаға, ресурстарға және халыққа қатысты туындайтын мәселелер күшейіп, планетамыздағы адам өмірінің сапасын анықтайды және осылайша әлеуметтік қауіпсіздіктің маңызды факторы болып табылады. Артур Х. Вестингтің пікірінше, кешенді адам қауіпсіздігінің өзара байланысты екі саласын оңтайлы экологиялық және әлеуметтік қауіпсіздікке қол жеткізу үшін бірнеше кіші құрамдас бөліктерге бөлуге болады. Экологиялық қауіпсіздік екі кіші бөліктен тұрады: а) Ұтымды ресурстарды пайдалану, яғни ресурстарды пайдалану "келешек ұрпақтардың өз қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндігіне зиян келтірмей, қазіргі қажеттіліктерді қанағаттандыру". Әлеуметтік қауіпсіздіктің құрамдас бөліктері: а) орнатылған саяси кепілдіктер, б) экономикалық кепілдіктер, в) жеке кепілдіктер және г) әскери кепілдіктер болып толықтырылады. Басты мақсат – табиғи ортаның өзара байланыстылығын және біздің ұжымдық әлеуметтік қауіпсіздігімізді мойындайтын, кең тараған жаһандық көзқарас қалыптастыру.
Social security can be simplified to components of (a) Established political safeguards, (b) Economic safeguards, (c) Personal safeguards, and (d) Military safeguards. The overreaching goal being a pervasive global mindset that recognizes the interdependent natures of the natural environment and our collective social security.
Гендерлік қатынас және адам қауіпсіздігі
Адам қауіпсіздігі дәстүрлі қауіпсіздік моделінде гендерлік мәселелерге қатысты байқалатын елеусіздікке назар аударады. Дәстүрлі қауіпсіздіктің мемлекетке сыртқы әскери қауіптерге бағытталған назары, әйелдерге қатысты көптеген қауіптерді ескермеуге алып келді. Жақында айтылғандай, мұндай зорлық-зомбылық көріністері жиі назардан тыс қалады, себебі соғыс кезеңінде еркектіктің қалыпты жағдайына айналуы салдарынан. Адам қауіпсіздігі моделі жеке тұлғаға баса назар аудару арқылы әйелдер мен ерлердің қауіпсіздік мәселелерін тең дәрежеде шешуді мақсат етеді. Алайда, соңғы қақтығыстар көрсеткендей, соғыста қаза тапқандардың көп бөлігі азаматтық тұрғындар екені және «мұндай тұжырым кейде әйелдердің соғыста ерлерге қарағанда көп зардап шегетіні туралы болжамға әкеледі, себебі ересек азаматтардың көп бөлігі – әйелдер, ал әйелдер мен балалардың саны ересек ерлердің санын асып түседі. Сонымен қатар, соғыстан кейінгі кезеңде әйелдердің саны еркектерден көп болғандықтан, әйелдер соғыстан кейінгі жаңару процесінде үлкен ауыртпалықты көтереді деп жиі айтылады». Әйелдер зорлық-зомбылық пен қақтығыстың жиі құрбаны болады: олар азаматтық қазалардың көп бөлігін құрайды, көптеген босқындар осы топтан шығады және зорлау сияқты қатыгез және адамдық қадір-қасиетті төмендететін құқық бұзушылықтарға ұшырайды. Әйелдердің қауіпсіздігіне ресурстарға, қызметтерге және мүмкіндіктерге тең емес қолжетімділік те қауіп төндіреді. Әйелдердің құқықтары, әсіресе Таяу Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азия аймақтарында, дәстүрлі әдет-ғұрыптардың әлі де кең таралғандығына байланысты жиі ескерілмейді. Дәстүрлі әдет-ғұрыптарға қатысты түрлі пікірлер болғанымен, олар адам қауіпсіздігінің негізгі қағидасына – әйелдер мен ерлердің тең құқықтарына ие екендігіне қайшы келеді. Мұндай зорлық-зомбылық әдет-ғұрыптарды жоюға бағытталған әрекеттер гендерлік тұрғыдан қарастырылған адам қауіпсіздігін басты назарда ұстауды қажет ететін саяси және құқықтық шараларды талап етеді. Әйелдердің экономикалық тәуелсіздігі мен қауіпсіздігіне қауіп төндіретін, құрметке қарсы қылмыс, жесірлерді және күйеулерін өртеу, балалар некелері сияқты қатыгез әдет-ғұрыптар әлі де бар. Гендерлік тұрғыдан қарастырылған адам қауіпсіздігі әйелдердің құқықтарына қайшы келетін мұндай дәстүрлі тәжірибелерді жоюға тырысады. Сонымен қатар, адам қауіпсіздігі білім беру, қатысу және қолжетімділік арқылы әйелдерді күштендіруді көздейді, өйткені гендерлік теңдік бейбітшілік, қауіпсіздік және гүлденген қоғам үшін қажетті шарт ретінде қарастырылады. Бұл анықтама кемшіліктері бар, себебі ол мүгедектер сияқты тәуелсіз емес адамдарды адам қауіпсіздігі құқығынан шеттетуі мүмкін. Адам қауіпсіздігінің толық қамтуын қамтамасыз ету үшін, оның негізінде жатқан «адам» ұғымының қазіргі анықтамасын қайта қарап, әртүрлі мүмкіндіктерге де құқықтар қажет екенін мойындау қажет.
Еуроорталық
Адам қауіпсіздігі тұжырымы Біріккен Ұлттар Ұйымының қағидаларынан өркендеді, онда Адам қауіпсіздігінің қабылданатын мінез-құлықтарға баса назар аударуы сынға түсті. Адам қауіпсіздігіне қатысты көзқарас бойынша, балаларға күйеу беру және әйелдердің жыныс мүшелерін кесу сияқты амалдар адам (әсіресе әйелдер) қауіпсіздігі мен әл-ауқатына қауіп келтіреді деп есептеледі, бұл құбылыстар көбінесе әлемнің оңтүстік елдерінде жиі кездеседі, ал әлемнің солтүстігінде сирек. Сондықтан, дәстүрлі адам қауіпсіздігі көзқарасын ұстанатын мемлекеттер, адам қауіпсіздігінің қандай болуы тиіс екендігі туралы еуроцентризмдік идеалды және әйелдердің бұрыннан таныс түсінігін қорғауды өздерінің міндеті деп санайды. Ал, қайта құруға немесе жаңартуға жасалған инвестициялар бұрынғы қақтығыстардың болашақта зорлық-зомбылыққа ұшындамауына көз жеткізуге бағытталған. Алдын алу және жаңарту тұжырымдары «алдын алуға жауапкершілік» ретінде қабылданып, «Интервенция және мемлекеттік егемендік жөніндегі халықаралық комиссияның қорғауға жауапкершілік туралы» есебінде толыққанды сипатталған.
Гуманитарлық іс-қимылмен байланыс
Адамның қауіпсіздігі тұжырымдамасы мен гуманитарлық принциптердің арасында бірнеше жағынан табиғи үйлесім бар. Адамдарды немесе жеке тұлғаларды қорғауға қатысты алаңдаушылық – гуманитарлық құндылықтың және адам қауіпсіздігінің өзегі. Осы тұрғыдан алғанда, ол даму мен қауіпсіздікті біріктіруді және өмірді қорғауды басты нысан ретінде қарастыруды қолдайды. Адам қауіпсіздігі мен гуманитарлық іс-қимыл да ұқсас эволюциялық процестен өтті. 1990 жылдары адам қауіпсіздігі туралы дискурс өркендегенімен бірге, гуманитарлық рөлдер де жылдам кеңейді және гуманитаризмнің мақсаттары «жаңа гуманитаризм» деп аталатын деңгейде кеңейді. Гуманитарлық көмек, бұрын салыстырмалы түрде тәуелсіз актёрлердің шағын тобы жүргізген, өмірді сақтауға бағытталған шұғыл шаралармен шектелген болатын, енді «ішкі қақтығыстарға араласудың ұйымдастыру принципіне, бейбітшілік құру құралына, кедейлікті жоюдың бастапқы нүктесіне және қақтығыс пен дағдарыс кезіндегі жеңілдету шарасына» айналды. Ол әлеуметтік әділеттілікті және қоғамдық бірлікті нығайту сияқты даму мәселелерімен де бірікті. Адам қауіпсіздігі туралы дискурс көмек саясатының тар қауіпсіздік мүдделеріне бағынуына қарсы тұру құралы ретінде де пайдаланылды. Мысалы, Ирландия Республикасы сияқты мемлекеттер адам қауіпсіздігі тұжырымдамасын ұлттық және ЕО аясында қауіпсіздік және даму мәселелеріне теңгерімді көзқараспен қараудың жолы ретінде қолдады. Адам қауіпсіздігі тұжырымдамасы мен гуманитарлық принциптер арасындағы табиғи үйлесімге қарамастан, олардың арақатынасы қиындықтарға толы болды. Адам қауіпсіздігіне қатысты көзқарастар қақтығыс жағдайындағы гуманитаризмнің дәстүрлі түрде саяси бейтараптылығына нұқсан келтіріп, саяси-әскери араласулар мен ең алдымен азапты азайтуға бағытталған шаралар арасындағы шекараны бұлайлауы мүмкін. Басқа жағынан, адам қауіпсіздігіне баса назар аудару мемлекеттер өз азаматтарын қорғауға қабілетсіз немесе дайын емес деп танылған жағдайда, қарулы халықаралық араласуды «моральдық міндет» деп қарауға негіз болды. Сонымен қатар, Біріккен Ұлттар Ұйымының бейбітшілік сақтау миссияларындағы «кең ауқымды» қауіпсіздік және даму стратегияларын қабылдау кейбір сарапшылар гуманитарлық принциптерге қол сұғуға әкелуі мүмкін деп санайды. White және Cliffe сияқты авторлар «көмек мақсаттарының таза тіршілік етуді қолдаудан, қалпына келтіруге, дамуға және/немесе бейбітшілік құруға қарай кеңейтілуі» «гуманитарлық принциптерге деген міндеттемелердің әлсіреуіне» әкелгеніне назар салды. Бұған қоса, көптеген гуманитарлық ұйымдар көмек көрсету стратегияларына құқықтарға негізделген тәсілдерді әзірлеуге тырысты, бұл дәстүрлі гуманитаризмнің саяси бейтараптылығына қарсы келеді. Құқықтарға негізделген тәсілдер кедейлік пен осалдықты билік қатынастарымен байланыстырады – атап айтқанда, биліктің жоққа шығарылуымен, бұл өз кезегінде адам құқықтарының жоққа шығарылуымен байланысты. Сондықтан гуманитарлық іс-қимылға құқықтарға негізделген тәсілдер шеттенген адамдардың қауіпсіздігіне қол жеткізуді олардың адам құқықтарын жүзеге асырумен және көбінесе кең ауқымды әлеуметтік өзгерістермен байланыстырады. Азаматтық пен басқарудың инклюзивті және қатысушылық формаларын және кең ауқымды әлеуметтік құқықтарға қол жеткізуді көздейтін көп мандатты гуманитарлық ұйымдар, осылайша, саяси бейтарап гуманитарлық жауаптарды кең ауқымды әлеуметтік өзгерістерге итермелейтін адвокациялық бағдарламаларға енгізу қаупіне тап болады.
Практика
Адам қауіпсіздігі көзқарасының көптеген мысалдары бар. Адам қауіпсіздігі күнтәртібімен тікелей байланысты екі маңызды жаһандық саяси оқиға – гуманитарлық араласуды басшылыққа алатын "Қорғауға жауапкершілік" (R3P) принциптерінің қалыптасуы және жеке адамдарға зиян келтіретін миналарды тыйым салатын Оттава шартының қабылдануы.
Гуманитарлық көмек
Адам қауіпсіздігінің қолданылуы гуманитарлық интервенция саласында өте маңызды, себебі ол гуманитарлық дағдарыстарға тән терең тамырланған және көп факторлы проблемаларды шешуге бағытталған және ұзақ мерзімді шешімдер ұсынады. Жалпы, гуманитарлық интервенция термині бір мемлекет екінші мемлекетке қарсы күш қолданғанда, соңғы мемлекеттегі азапты жағдайды жеңілдету мақсатымен қолданылады (Қараңыз, гуманитарлық интервенция). Қауіпсіздіктің дәстүрлі парадигмасы бойынша гуманитарлық интервенция мәселелі. Жоғарыда айтылғандай, дәстүрлі қауіпсіздік парадигмасы мемлекеттер ұғымына ерекше мән береді. Сондықтан дәстүрлі қауіпсіздік парадигмасында басты орынға ие болатын мемлекеттік егемендік және араласпау принципі ішкі дауларға басқа мемлекеттердің араласуын негіздеуді қиындатады. Адам қауіпсіздігі тұжырымдамасына негізделген нақты принциптерді әзірлеу арқылы гуманитарлық интервенция қашан жүзеге асырылатыны және мемлекеттің ішкі дауларына араласатын мемлекеттердің міндеттері туралы айқын ережелерді қалыптастыруда маңызды қадам жасалды. Гуманитарлық интервенция қағидалары БҰҰ Бас хатшысы Кофи Аннан бастаған пікірсайыстардың нәтижесі болып табылады. Ол халықаралық қауымдастыққа гуманитарлық интервенцияның өзіне тән мәселелеріне жауап беретін жаңа тәсіл табуға шақыру жасады. Екінші жағынан, интервенциялар ішінде адам қауіпсіздігі принциптерін қолданудың сәтті мысалдарына да кезесуге болады. Халықаралық қатынастардағы гуманитарлық интервенцияның нәтижелері әртүрлі. Жоғарыда айтылғандай, гуманитарлық интервенция – даулы мәселе. Гуманитарлық интервенцияның мысалдары кейбір жағдайларда интервенцияның апатты салдарларға әкелуі мүмкін екенін көрсетеді, мысалы, Сребреница мен Сомалидегі жағдай. Басқа жағдайларда, интервенция қашан жүзеге асырылатыны туралы ережелердің нақты болмауы трагедиялық бейқұлыққа алып келді, Руандадағы геноцид осыған куә. Гуманитарлық интервенцияның табысты мысалы және гуманитарлық принциптерді қолданудың үлгісі – Шығыс Тимор, ол тәуелсіздікке дейін индонезиялық жақтастардың адам құқықтарын кеңінен бұзуымен және жергілікті шығыс тиморлықтардың индонезиялық күштерге қарсы көтеріліс соғысын жүргізуімен күрескен. Тәуелсіздікке қадам жасау үшін бейбітшілік сақтайтын миссия орналастырылды және БҰҰ Шығыс Тимордағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Уақытша әкімшілігін (UNTAET) құрды. Бұл тек дәстүрлі қауіпсіздікке қатысты міндеттерді ғана емес, сонымен қатар ұлтты құру жобаларына, үйлестірілген гуманитарлық көмек пен азаматтық инфрақұрылымды қалпына келтіруге көмектесті, бұл табысты гуманитарлық интервенцияны ғана емес, сонымен қатар адам қауіпсіздігі принциптерін тиімді қолдануды көрсетеді.
Адамдарға қарсы миналар
Қауіпсіздік тұжырымын мемлекеттік мүдделерді қорғауға бағытталған дәстүрлі көзқараспен салыстырғанда, адам қауіпсіздігін жақтаушылар адамға қарсы миналардың кең ауқымды жанама зиян келтіруі, кемсіздік танытуы және қақтығыс аяқталғаннан кейін де қалуы себепті соғыс қаруы ретінде тиімді бола алмайды деп санайды. Олар әсіресе, адамға қарсы миналар көптеген қарулардан өзгеше екенін, олар соғысқан тараптар шайқасуды тоқтатқаннан кейін де адамдарды өлтіруге және мүгедек етуге қабілетті болғандықтан, мақсаттап оқталатындығын айтады. Біріккен Ұлттар Ұйымының мәліметінше, жер миналары соғыстан кейін бейбіт азаматтарды соғыс кезіндегі жауынгерлерге қарағанда кем дегенде он есе көп өлтіруі немесе жарақаттауы мүмкін. Бұл салдарлар ұзаққа созылады. ICBL есебі бойынша, 2006 жылы 5751 адам миналардың салдарынан зардап шеккен. Мемлекеттер дәстүрлі түрде миналардың осы теріс әсерлерін олардың соғыс алаңындағы артықшылықтарымен ақтаса, адам қауіпсіздігі тұрғысынан мұндай ұстаным қабылдауға келмейді, өйткені жанжалдан кейінгі адамдардың күнделікті өміріне тигізетін кең ауқымды әсер әскери артықшылықтардан басым түседі. Адамға қарсы миналарды тыйым салуға әкелген Оттава конвенциясы Адам қауіпсіздігінің жеңісі ретінде қарастырылады. Оттава конвенциясы «Қорқыныштан азат болу» көзқарасы бойынша маңызды қадам болып табылады. Оттавада келіссөздер дәстүрлі қарусыздану форумдарынан тыс өтті, осылайша қаруды бақылау шараларының дәстүрлі логикасынан аулақ болды. Канада Сыртқы істер министрлігіндегі Адам қауіпсіздігін жақтаушы Дон Хуберттің сөзіне сүйенсек, оның табысты болуының басты себебі көпжақтылыққа назар аудару болды. БҰҰ және ХҚК сияқты халықаралық үкіметтік емес ұйымдар Норвегия және Канада сияқты орташа қуатты мемлекеттермен бірге маңызды рөл атқарушылар болып қала береді, бірақ оның нақты күші мен ықпалы азаматтық қоғамның көптеген өкілдерінің (ҮЕҰ) және жалпы халықтың қатысуынан туындайды. Екіншіден, азаматтық қоғамның әртүрлі топтары болғанымен, келісімге ең көп әсер еткендер «жаһандық солтүстік» елдерінен шыққандар. Үшіншіден, кейбір сыншылар бұл науқанның табысы осы қарулардың ескіргендігіне және шектеулі әскери құндылығына байланысты екенін, ал бұл келісім бәрібір болатын процесті ғана жеделдеткенін айтуы мүмкін.
Сын
Адамның қауіпсіздігі тұжырымдамасының артықшылықтары мен кемшіліктерін бағалау кезінде Уолтер Дорн бірнеше қосымша сын-көзқарастар қосты. Ол, әсіресе, бұл тұжырымдама сыртқы саясат тұрғысынан кейде айтылғандай, шынымен де түбегейлі өзгеріс пе деген сұрақ қояды. Дорн халықаралық қауымдастық кем дегенде 1860 жылдары Халықаралық Қызыл Крест комитеті құрылған кезден бастап адам қауіпсіздігі мәселелеріне алаңдап келгенін айтады. Стюарт Гордонның пікірінше, оның негізгі жақтастарының бірі – Канада, көп жағынан өзінің дәстүрлі Пирсондық сыртқы саясатын адам қауіпсіздігінің тілімен қайта қалыптастырған. Дорн сондай-ақ, тұжырымдаманың қажеттігіне күмән келтірді, себебі адам қауіпсіздігі күн тәртібіндегі барлық бастамалар осы тұжырымдама пайда болуына дейін де ілгерілеген. Ол "БҰҰ-ның іс жүзінде шексіз араласуына" қарсы тұру үшін үкіметтер "өз халқының бағыныштылығына" ұшыратуы мүмкін екенін айтты. Дегенмен, ол бұл тұжырымдаманың маңызды рөлін мойындайды. Ричард Джоли мен Дипаян Басу Рей өздерінің БҰҰДБ баяндамасында адам қауіпсіздігіне қатысты негізгі сын-пікірлерді былай атады: Адам қауіпсіздігінің нақты шекарасы жоқ, сондықтан кез келген нәрсе қауіпсіздікке қауіп төндіретін фактор деп есептелуі мүмкін. Бұл саясатты қалыптастыруды өте қиын етеді; Климаттың өзгеруі және денсаулық сақтау сияқты мәселелерді қамтитын адам қауіпсіздігі анықталған қауіптерге қатысты шешім қабылдау және іс-қимыл жасау үшін халықаралық механизмді күрделендіреді; Адам қауіпсіздігі әскери емес жолдармен шешілуі тиіс мәселелерге әскери күшті тарту қаупін тудырады; БҰҰ аясындағы адам қауіпсіздігі БҰҰ-ның мүмкіндіктеріне байланысты артық үміттерді оятуы мүмкін, олардың орындалуы қиын. Басқа авторлар, мысалы, Роланд Пари, адам қауіпсіздігінің қауіпсіздік туралы пікірталасқа түбегейлі өзгеріс емес екенін, бұл – дәстүрлі, мемлекеттік, мүдделік, реалистік көзқарас пен жаңа, либералды космополиттік, аумақтық шектері жоқ, құндылықтарға негізделген, жеке адамның қажеттіліктеріне бағытталған көзқарас арасындағы күрес екенін айтады. Оның пікірінше, екі түбегейлі түрлі «парадигма» туралы әңгіме әлдеқайда асыра сілтенген.
Адам қауіпсіздігі индексін қалыптастыру және оны талқылау үшін орта
Жоғарыда айтылған сұрақтарға жауап ретінде, 2008 жылы Адам қауіпсіздігі индексінің прототипі жасалып, жарияланды. Жоба координаторы Д.А. Гастингс: «Егер адамдарға бағытталған қауіпсіздіктің жағдайына қатысты индекс құруға шақырылса, 1990 жылы Адам дамуы индексінің авторлары тап болған және 1994 жылы сапалық тұрғыдан кеңейтілген сияқты, онда қазір оны жасауға кірісуге болады – кемінде талқылау үшін және одан туындайтын жақсартуларға қол жеткізу үшін» деп атап өтті. Жарияланым құжаты мен Біріккен Ұлттар Ұйымының Бангкок жұмыс қағазы бастапқы тәсілді жариялап, талқылайды, ол ішінара мыналарға негізделген: Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасының бастапқы Адам дамуы индексі, географиялық тұрғыдан толықтырылған (230-дан астам елге дейін), бұл туралы Біріккен Ұлттар Ұйымының Азия және Тынық мұхиты экономикалық және әлеуметтік комиссиясының баяндамасында сипатталған. 1994 жылғы Адам дамуы жөніндегі баяндамадағы Адам қауіпсіздігі туралы эссе. Теңдік/қосымшалықты күшейтілген Адам дамуы индексі, онда АДИ-нің әрбір компоненті (білім, денсаулық және табыс) теңдік көрсеткішімен түзетіледі, мысалы, жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) көрсеткіші (сатып алу қабілеті паритетіне сәйкес түзетілген) және елдегі әдеттегі адамның «қалтасындағы» қаржылық ресурстардың қажетті өлшемі арасындағы айырмашылықты түзету үшін. Осы индекс бойынша кейбір елдердің Адам дамуы индексімен салыстырғанда салыстырмалы түрде теңдіктік рейтингтері жақсы (мысалы, Исландия, Словакия және Эстония), ал кейбір елдердің АДИ-мен салыстырғанда теңсіздік рейтингтері нашар (мысалы, Ирландия, Грекия және АҚШ). Бұл, қоршаған ортаға, әртүрлілікке, бейбітшілікке, сыбайлас жемқорлықтан арылуға және ақпараттық қолдауға қатысты адам қауіпсіздігін қамтитын Әлеуметтік құрылым индексі. Бұл индекс Адам дамуы индексімен біріктіріліп, Адам қауіпсіздігі индексінің прототипі құрылды. 2010 жылы HSI-ге енгізілген жақсартулар құрама индексті экономикалық, экологиялық және әлеуметтік құрылым индекстерінің үштігіне негіздеп қайта құрды. Нәтижесінде, бұл Джон Элкингтон сипаттаған корпоративтік әлеуметтік жауапкершіліктің үштік сызығына және экономикалық өнімділік пен әлеуметтік прогресті өлшеу комиссиясының мақсаттарына ұқсас. HSI 2-ші нұсқасының жарияланым хабарламасында жергілікті және жаһандық контекстті, жеке және қоғамдық мәселелерді, солшыл-оңшыл саяси мәселелерді, шығыс-батыс және солтүстік-оңтүстік мәдени және әлеуметтік мәселелерді теңестіруге жасалған күш-жігер де атап көрсетілген. Қазіргі HSI 2-ші нұсқасы 30-ға жуық деректер жиынтығы мен құрама көрсеткіштерді пайдаланады және 232 ел мен олардың тәуелділіктерін қамтиды. Бұл HumanSecurityIndex.org сайтында жарияланды. HSI және жан басына шаққандағы ЖІӨ немесе Адам дамуы индексі сияқты көрсеткіштер арасындағы ұлттық рейтингтер мен орналасудағы айтарлықтай айырмашылықтар байқалды. Бірнеше кішкентай арал елдері, сондай-ақ Бутан, Ботсвана және Орталық және Шығыс Еуропаның кейбір елдері HSI бойынша жан басына шаққандағы ЖІӨ немесе АДИ-ге қарағанда жақсы нәтижелер көрсетті. Керісінше, Грекия және Ирландия, Испания сияқты кейбір Еуроаймақ елдері, Перс шығанағындағы бірнеше елдер, Израиль, Экваториальдық Гвинея, АҚШ және Венесуэла HSI бойынша ЖІӨ-ге немесе АДИ-ге қарағанда нашар нәтижелер көрсетті. Әсер ететін факторлар әр түрлі (HumanSecurityIndex.org сайтындағы деректер мен талқылауларда көрінеді), бірақ оларға әртүрлілік және табыс теңдігі, бейбітшілік және басқару кіреді.
The original Human Development Index of the United Nations Development Programme, made more geographically complete (to 230+ countries) as described in a report issued by the United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific. The essay on Human Security in the 1994 Human Development Report. An Equitability/Inclusiveness Enhanced Human Development Index – in which each of the components of the HDI (education, health, and income) are modified by an indicator of equitability in an attempt to adjust, for example, for the gap between the indicator of Gross Domestic Product (GDP) Per Capita (adjusted for purchasing power parity) and the desired measure of financial resources "in the pocket" of a typical person in a country. In that index some countries with relatively equitable ratings compared to their Human Development Index (such as Iceland, the Slovak Republic, and Estonia) do relatively well, whereas some countries with relatively inequitable ratings compared to their HDI (such as Ireland, Greece, and the USA) do less well. A Social Fabric Index which enumerates human security with respect to the environment, diversity, peacefulness, freedom from corruption, and info empowerment. This was blended with the Human Development Index to form the prototype Human Security Index. A 2010 enhancement to the HSI recast the composite index around a trinity of Economic, Environmental, and Social Fabric Indices. The result is thus conceptually similar to the Triple Bottom Line of Corporate Social Responsibility as described by John Elkington, as well as to the stated goals of the Commission on the Measurement of Economic Performance and Social Progress. The release note of HSI Version 2 also notes efforts to balance local and global context, individual and society concerns, left right political issues, east west and north south cultural and social issues. Current Version 2 of the HSI ingests about 30 datasets and composite indicators, and covers 232 countries and dependencies. It is released at HumanSecurityIndex. org. Considerable differences in national ratings and standings have been noted between the HSI and indicators such as GDP per capita or the Human Development Index. Several small island countries plus Bhutan, Botswana, and some central eastern European countries do considerably better in the HSI than they do in GDP per capita or HDI. Conversely, Greece and some Eurozone peers such as Ireland and Spain, several countries in the Gulf, Israel, Equatorial Guinea, the US and Venezuela do worse in the HSI than in GDP per capita or HDI. Influential factors vary (as is viewed in the data and discussions on the HumanSecurityIndex. org Website), but include diversity and income equality, peacefulness, and governance.