Кіріспе

Американдық кардиолог (1898–1986)

Хелен Брук Тауссиг (24 мамыр 1898 – 20 мамыр 1986) – Балтимор және Бостон қалаларында жұмыс істеген американдық кардиолог, педиатриялық кардиология саласын қалаған. Ол Фалло тетрадасымен (көк бала синдромының ең көп таралған себебі) туған балалардың өмірін ұзартатын процедураның тұжырымдамасын жасаған деп есептеледі. Бұл тұжырымдама Blalock-Thomas-Taussig шанты деп аталатын процедура ретінде іске асырылды. Бұл процедураны Тауссигтің Джонс Хопкинс ауруханасындағы әріптестері Альфред Блэлок және Вивьен Томас жасаған. Тауссиг бала кезінде құлақ инфекциясынан кейін жартылай саңырау болды; ересек шағында бұл толық саңыраулыққа ұласты. Есту қабілетінен айырылғандықтан, ол науқастармен сөйлесу үшін тіл білу және есту аппараттарын пайдаланды. Тауссиг сондай-ақ жүрек соғуының ырғағын сезіну үшін стетоскоптың орнына саусақтарын қолдану әдісін әзірледі. Оның кейбір жаңалықтары жүрек ауруларын дыбыс емес, сезіну арқылы анықтау қабілетімен байланысты.

Ерте өмір және білім

Хелен Брук Тауссиг 1898 жылдың 24 мамырында Массачусетс штатының Кембридж қаласында Ф. В. Тауссиг пен Эдит Томас Гилдтің отбасында төрт баланың ең кішісі ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Гарвард университетінде экономист болған, ал анасы әйелдер колледжі – Радклифф колледжінің алғашқы студенттерінің бірі болған. Бала кезінде ол жаздарды Массачусетс штатының Котуит қаласында өткізді, кейін өмірінде сол жерде үйі болды. Тауссиг 11 жасқа келгенде анасы туберкулезден қайтыс болды. Хелен де осы ауруға шалдығып, бірнеше жыл бойы ауырып, мектептегі оқуына үлкен әсер етті. Ол мектепте оқыған кезінде ауыр дислексиямен күресті және жартылай саңырау болды. Осыған қарамастан, ол жақсы оқыды, себебі тың күшпен еңбек етті және әкесінен жан-жақты оқыту алды. Содан кейін ол екі жыл Радклифф колледжінде оқыды, сосын 1921 жылы Берклидегі Калифорния университетінен бакалавр дәрежесін және Phi Beta Kappa мүшелігін алды. Бірақ ол қоғамдық денсаулық саясатын оқуға түсуді де ойлады, себебі әкесі бұл мамандықты әйелдерге лайықты деп есептеді.

Тауссиг диплом алуды күтпей, Бостон университетінде гистология, бактериология және анатомия пәндерін оқыды. Профессоры Александр Беггтің ынталандыруымен Тауссиг Джонс Хопкинс университетінің медицина мектебіне түсуге өтініш берді, сол кезде әйелдерді қабылдайтын санаулы медициналық оқу орындарының бірі, және толық дәрежелі үміткер ретінде қабылданды. 1927 жылы Джонс Хопкинс университетінде медицина докторы дәрежесін алғаннан кейін, Тауссиг бір жыл кардиология саласында феллоу ретінде, ал екі жыл педиатрия интерні ретінде жұмыс істеді.

Содан кейін ол Джонс Хопкинс университетінің балалар бөлімінде, Харриет Лейн үйінде бас дәрігер болып жұмысқа орналасты, ол қызметтен 1930 жылдан 1963 жылға дейін өтті. Тауссиг диагностикалық құрал ретінде флюороскопияны пайдаланды және көбінесе Фалло тетрадасы деп аталатын жүрек ақауынан туындаған цианозға (көкшіл түс) шалдыққан нәрестелерге ерекше қызығушылық танытты. Цианоз организмде жеткіліксіз оттегіленген қан айналымы болғанда пайда болады; нәрестелерде бұл "көк нәресте синдромы" деп аталады. Тауссиг осы жағдайды емдеу үшін жасалған хирургиялық әдіс, Блалок-Томас-Тауссиг шунтын әзірлеудегі рөлімен ең көп есте қалады. 1939 жылы Роберт Гросс жасаған жаңа операция балалардың кең таралған жүрек проблемасын – ашық артериялық каналды (patent ductus arteriosus) түзетті. Артериялық канал – өкпе артериясын ұрықтың аортасымен байланыстыратын кішкентай қан тамыр. Ұрық анасының плацентасы арқылы емес, өзінің өкпелері арқылы оттегі алады, өйткені олар сұйықтыққа толы және әлі жұмыс істемейді, сондықтан бұл тамыр өкпелерді айналып өтіп, ұрықтың денесіне оттегімен қанығудың тиімдірек жеткізілуін қамтамасыз етеді. Көптеген нәрестелерде артериялық канал туғаннан кейін бірнеше апта ішінде жабылады, сонда қан өкпеге оттегі алу үшін ағылады; егер ол ашық немесе "патентті" қалса, қан ағынының қалыпты жүруі бұзылады. Бұл жаңа хирургиялық процедура қан тамырын жасанды түрде жауып тастады. Осы уақытта Тауссиг Фалло тетрадасы немесе өкпе артериясының атризиясы сияқты цианоздық жүрек ақаулары бар нәрестелердің, егер оларда ашық артериялық канал болса, көбінесе жақсырақ жағдайға ие болатынын, симптомдары аз және ұзақ өмір сүретінін байқады.