Кіріспе
Жапондық америкалық азаматтар лигасы (日系アメリカ人市民同盟) – Сан-Францискода штаб-пәтері орналасқан, АҚШ-тың аймақтарында өкілдік бөлімшелері бар, Азиялық америкалықтардың азаматтық құқықтарын қорғаумен айналысатын қайырымдылық ұйымы. Жапондық америкалық азаматтар лигасы (JACL) өзін АҚШ-тағы ең көне және ең ірі Азиялық америкалық азаматтық құқықтар ұйымы деп сипаттайды, ол барлық американдықтардың, әсіресе Азиялық Тынық мұхиты аймағының азаматтық және адам құқықтарын қорғауға бағытталған. Ұйым 1929 жылы Калифорния және Вашингтондағы Нисей ұйымдарының бірігуінен құрылды. Бастапқы жылдары JACL жапондық америкалықтардың азаматтық құқықтарын кеңейтетін заңдарды қабылдау үшін лоббилік жұмыс жүргізді, ал жергілікті бөлімдер Нисейді саяси белсенділікке тарту мақсатында жиналыстар ұйымдастырды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның кезінде JACL жапондық америкалықтарды қамауға қарсы күресте саяси ықпалын пайдаланбағаны, АҚШ барлау қызметтеріне «сенімсіз» Иссилерді анықтауға көмектескені және лагерьдегі наразылық білдіргендерге қатысты қатал позиция ұстанғаны үшін сынға ұшырады. Бұл мәселелер жапондық америкалық қауымдастығы мен ұйымның өзінде келіспеушіліктер тудыруда. Соғыстан кейін JACL азаматтық құқықтарды қорғау заңдарына қайта оралды, Конгреске үгіт жүргізіп, нәсілдер аралық некеге, сегрегацияға және иммиграция мен натурализацияға қатысты нәсілдік шектеулерді жою немесе өзгерту үшін сотқа шағымдануға тырысты. 1970 жылдары, жетекшілер арасындағы кейбір келіспеушіліктерден кейін, ұйым соғыс кезіндегі қамау үшін өтемақы талап ету қозғалысына қатысты. JACL лоббистерінің ықпалы 1988 жылғы Азаматтық бостандықтар туралы заңның қабылдануына үлкен үлес қосты, ол қамаудың конституциялық емес екенін ресми түрде мойындады және оны өтеуді қамтамасыз етті. JACL басшылығының жас буыны соғыс кезіндегі әрекеттерінің салдарына мойын бұруға тырысып, 2002 жылы Нисейді шақырудан бас тартқандарды айыптағаны үшін ресми түрде кешірім сұрады.
The Japanese American Citizens League (日系アメリカ人市民同盟) is an Asian American civil rights charity, headquartered in San Francisco, with regional chapters across the United States. The Japanese American Citizens League (JACL) describes itself as the oldest and largest Asian American civil rights organization in the United States, focusing on civil and human rights of all Americans, particularly the Asian Pacific American community. The organization was formed in 1929 out of existing Nisei organizations in California and Washington. In its early years, the JACL lobbied for legislation that expanded the citizenship rights of Japanese Americans, and local chapters organized meetings to encourage Nisei to become more politically active. During and leading up to World War II, the JACL was criticized for its decision not to use its political influence to fight the incarceration of Japanese Americans, aiding U. S. intelligence agencies in identifying "disloyal" Issei, and taking a hardline stance against draft resisters in camp. These issues remain a source of division within the Japanese American community and the organization itself. After the war, the JACL returned its primary focus to civil rights legislation, lobbying Congress and bringing lawsuits to overturn or amend laws regarding interracial marriage, segregation, and race based restrictions on immigration and naturalization. In the 1970s, after some initial disagreement among leaders, the organization became involved in the movement for redress for the wartime incarceration. The influence of JACL lobbyists was a key factor in the passage of the Civil Liberties Act of 1988, which formally acknowledged the unconstitutionality of and provided reparations for the incarceration. A younger generation of JACL leadership has made an effort to acknowledge the consequences of its wartime actions, officially apologizing for its condemnation of Nisei draft resisters in 2002.
Алғашқы жылдары (19291941)
1929 жылы бірнеше бұрыннан құрылған нисей ұйымдары бірігіп, Жапон-американдық азаматтар лигасы (JACL) құрды. Олардың ішіндегі ең танымалдары – Фресноның Америкалық адалдық лигасы (アメリカ忠誠協会) (нисей, Жоғары білімді стоматолог, доктор Томас Т. Ятабе, 1897–1977 басқарды), Сиэтлдің Прогрессивті азаматтар лигасы (シアトル革新市民連盟) және Сан-Францискодағы Жаңа американдық азаматтар лигасы (新アメリカ市民協会) (нисей, Жоғары білімді заңгер, 城戸三郎, 1902–1977 басқарды). JACL 1930 жылы Сиэтлде өзінің алғашқы ұлттық конференциясын өткізуге шешім қабылдады. Олар жапон және басқа азиялық американдықтардың азаматтық құқықтарын кеңейту жөнінде жұмыс істеуді бастады. Олар американдық қоғамға сіңіспейтін және 1924 жылғы Иммиграциялық заң бойынша натурализацияға құқықсыз деп есептелді. Олардың алғашқы мақсаты – 1922 жылғы Кабель заңы болды, ол азаматтыққа ие болуға құқығы жоқ ерлерге үйленген әйелдердің азаматтығын жойды, атап айтқанда азиялық иммигранттар. 1931 жылы Конгресс бұл заңға түзетулер енгізді. Содан кейін JACL иссей және басқа азиялық американдық ардагерлерге Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ азаматы болуға рұхсат беру науқанын бастады. JACL мүшелері үкіметтік тыңдауларда нисейдің адал және патриоттық американдықтар ретінде бейнеленуіне жәрдемдесті, Пёрл-Харбордан кейін тараған «бесінші колонна» туралы қауесеттерге қарсы тұруға тырысты. Сонымен қатар, JACL ФБР және Әскери-теңіз барлау қызметіне потенциалды адал емес иссейді анықтауға көмектесті, көптеген жапон-американдықтар бұл қадам қоғамның кішкентай бөлігі үшін оның ең осал мүшелерінің есебінен саяси қауіпсіздікті сатып алуға талпыныс деп санайтын. Президент Франклин Д. Рузвельт 9066-шы жарлыққа қол қойғанда, JACL басшылығы батыс жағалауынан жапон-американдықтарды шығарудың конституциялық екендігіне күмән келтірмеді. Керісінше, үкіметтік бұйрықтарды наразылықсыз орындау қоғамға жақсы қызмет етеді деп санай отырып, ұйым шамамен 120 000 адамға бейбіт түрде кетуді және бұйрыққа белсенді қарсылық көрсеткендерден алшақтауды кеңес берді. Соғыс кезінде JACL үкіметтік концлагерлерден тыс жерлерге көшіп келген жапон-американдықтарға қандай да бір қорғау мен көмек көрсетуге тырысты, несиелер берді және Орталық Батыста қоныстанған отбасыларға көмектесу үшін Чикагода кеңселер ашты. Сондай-ақ, 442-ші жауынгерлік полкке 10 000 адам тіркелді, соның ішінде 2686-ы материктен келген 1500 адаммен бірге полкке қабылданды.
Өтемақы (1945 1988)
Соғыстан кейін JACL жапон-американдықтардың құқықтарын орнату үшін ұзақ мерзімді заңнамалық күш-жігерді бастады. JACL Калифорния штатының «Шет елдік жерлер туралы» заңын жою науқанын жүргізді, ол барлық жапондық шетелдіктерге (яғни, иммигранттарға) штатта жер сатып алуға және меншік етуге тыйым салған еді. 1948 жылы JACL «Эвакуациялық талаптар туралы» заңның қабылдануын қамтамасыз етті, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстағы қамауда ұстаудың зияндары мен әділетсіздіктерін түзеуге бағытталған бірнеше әрекеттердің біріншісі болды. 1949 жылы JACL АҚШ Конгресінде жапон иммигранттарының АҚШ азаматтығына натурализациялану құқығын алу үшін күш салды.
1970 жылы JACL мүшесі Эдисон Уно ұсынған Конгреске аман қалғандардың әрбір күні үшін өтемақы төлеуді талап ету туралы резолюцияны мақұлдады. Кейін, 1979 жылы JACL-дың Ұлттық түзету комитеті қамауда ұстауды зерттеу үшін федералдық комиссия құруды ұсынды. Келесі жылы JACL сенаторлар Дэниел Инуи мен Спарк Мацунаганың көмегімен Конгресс арқылы «Соғыс кезеңіндегі көшіру және азаматтарды интернаттау жөніндегі комиссияны» (CWRIC) құру туралы заң жобасын өткізді. 1983 жылы CWRIC өз қорытындыларын жариялады және үкіметтен ресми кешірім сұрау және аман қалғандарға өтемақы төлеу ұсынды. Бұл 1988 жылғы «Азаматтық құқықтар туралы» заңның қабылдануымен және президент Рональд Рейганның қол қоюымен іске асырылды.
Өтемақыдан кейінгі кезең (1988 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
1994 жылы ұлттық конвенциясында JACL некеге қатысты негізгі адам құқығын, соның ішінде бір жынысты жұптардың некеге тұру құқығын бекітетін резолюцияны қабылдады. 2012 жылы JACL бұл позицияны ашық және белсенді түрде қабылдаған тұңғыш ұлттық азаматтық құқықтар ұйымы болды және президент Барак Обаманы бір жынысты некеге қолдау көрсеткені үшін жоғары бағалады. 2022 жылдан бері JACL құлдық салдарынан туған зиянды өтеу мәселесін қолдап келеді. Жергілікті деңгейдегі өтеу шараларын мақұлдаумен қатар, JACL Байден әкімшілігінен афроамерикандықтарға федералдық өтеу төлеу мүмкіндігін зерттеу процесін бастауды талап етті.
Қоғамдық байланыстар бағдарламасын іске асыру
"Бриджинг Коммунитиз" бағдарламасы жапон және азиялық америкалық жастарды мұсылман және араб америкалық жастарымен байланыстырады. Орта мектеп оқушылары жеке тұлға, қоғам, ұйымдастыру, мәдениет және мүмкіндіктерді арттыру тақырыбында семинарларға қатысады. Бағдарламаға Туле көлінің қоныс аудару орталығына, Манзанарға және Минадока Ұлттық тарихи ескерткіштегі концлагерьлерге сапарлар кіреді, онда екінші дүниежүзілік соғыс кезінде алғашқы болып жапондық американдықтар қамалды. "Бриджинг Коммунитиз" бағдарламасы Ұлттық саябақтар қызметінен алынған грант есебінен қаржыландырылады. Ұйымдастыру серіктестеріне Америкалық Ислам қатынастары кеңесі, Туле көліне саяхат комитеті, Ұлттық жапон-американдық тарихи қоғамы, Nikkei for Civil Rights and Redress, Kizuna және Минадока достары кіреді.
JACL/OCA көшбасшылық саммиті
Үш күндік жылдық көшбасшылық оқыту саммиті – JACL ұйымдастырған, OCA National (бұрынғы Америкалық қытайлар ұйымы) қатысушыларын да қамтитын бірлескен бағдарлама. Шеберлік сағаттары коалиция құру техникаларынан сәтті лоббилеу стратегиясына дейін қамтиды.
Жастар көшбасшылығы саммиті
JACL Жастар көшбасшылық саммиті алғаш рет 2010 жылы құрылып, содан бері жыл сайын Чикаго, Портленд және Вашингтон қалаларында өткізіліп келеді.
Стипендиялар
JACL 1946 жылы Ұлттық стипендиялар мен сыйлықтар бағдарламасын бастады. Ол студенттерге бірінші курсқа түсетін, бакалавр, магистр, заңгер, қаржылық жағдайы нашар және шығармашылық пен өнер салаларында оқитын студенттерге стипендия ұсынады. Барлық стипендиялар бір реттік төленеді.
Түстер лигасы
JACL ұлттық ұйымы және кино продюсері Лэйн Нишикава JACL құрылғаннан бері 90 жылдық тарихы туралы деректі фильм жасап жатыр. Нишикаваның ниеті бойынша, бұл деректі фильм "АҚШ-тағы ең көне және ірі азиялық америкалық азаматтық құқықтар ұйымы – Жапондық америкалық азаматтар лигасының (JACL) тарихын көрнекті етіп көрсетуге" бағытталған. Жобаға Жапондық америкалықтарды қамау орындары (JACS) тарапынан 165 000 доллар көлемінде грант, ал Сан-Диего JACL бөлімшесінің көмегі арқылы 25 000 доллар грант бөлінді.
Жек көруге қарсы бағдарлама
JACL жеккөрушілікке қарсы бағдарламасы COVID-19 пандемиясынан кейін Азиялық америкалықтарға қарсы жеккөрушілік қылмыстар мен Азияға қарсы сезімдердің күшеюіне жауап ретінде құрылды. JACL Азиялық америкалықтар мен Тынық мұхиты аралдарының тұрғындары туралы жағымсыз стереотиптер мен бұрыс түсініктерді жоюды мақсат етеді. Осы мақсатқа жету үшін JACL жеккөрушілік қылмыстар мен оқиғаларды, соның ішінде қаралауды және нәсілдік/этностық сипаттаманы бақылап, олармен күреседі. Сайтта Азияға қарсы сезімдер мен жеккөрушілік қылмыстарға қатысты ресурстар, штаттардың жеккөрушілік қылмыстар туралы заңдары және жеккөрушілікке жауап беру жолдары ұсынылған.
Ұлттық конвенцияның тарихы
JACL-дің алғашқы ұлттық конвенті 1930 жылғы 29 тамызда Вашингтон штатының Сиэтл қаласында өткізілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы JACL ұлттық конвенті Колорадо штатының Денвер қаласында өтті. Иссейлердің азаматтыққа қабылдануы, соғыс кезіндегі кемсітушілікке байланысты зиянды өтеу, эвакуацияның конституциялық жарамдылығын қайта қарау, жапон азаматтарының қиын жағдайлардағы депортациясын тоқтату, ұлттық азшылықтар конференциясын шақыру, тұрғын үй және жұмыс орналастырудағы нәсілдік дискриминацияны жою, шетелдіктерге қатысты жер заңдарын күштен шығару, эвакуация бойынша зерттеулерді жинақтайтын орталық құру және Нисей ардагерлеріне оралуға көмектесу сияқты 14 тармақты қайта құру бағдарламасы қабылданды.
1970 жылғы ұлттық конгресс
1970 жылы JACL конгресі 18 жасар белсенді Эвелин Окубоның қара терілі ер адам қолынан қаза табуымен дағыды. Бірақ, JACL барлық американдықтар, оның ішінде афроамерикандықтар үшін нәсілдік әділдікке ұмтылысын тоқтатпады.
2013 жылғы ұлттық конгресс
2013 жылғы JACL ұлттық конвенциясы 2013 жылдың 24-26 шілдесінде Вашингтон қаласында өтті. 44-ші конвенцияның тақырыбы – "Баршаға әділдік".