Кіріспе
Журналистикадағы қағида
Журналистік объективтілік – журналистік кәсібилікті талқылаудағы маңызды ұғым. Журналистік объективтілік әділдікке, мүдделіліксіздікке, фактілерге негізделгендікке және жақтас болмауға қатысты болуы мүмкін, бірақ көбінесе осы сапалардың барлығын қамтиды. Алғаш рет 18 ғасырда тәжірибе ретінде қалыптасқаннан кейін, осы ұғымға қатысты көптеген сын-пікірлер мен баламалар пайда болды, бұл журналистикадағы объективтілік идеалы төңірегіндегі үздіксіз және сергекті дискурсқа жаңа леп қосты. Көптеген газеттер мен телеарналар материалдары үшін жаңалықтар агенттіктеріне тәуелді, ал төрт ірі әлемдік агенттіктің (Agence France Presse (бұрынғы Havas агенттігі), Associated Press, Reuters және Agencia EFE) әрқайсысы барлық абоненттерге бір ғана объективті жаңалықтар ағынын ұсыну философиясымен жұмыс істей бастады және осы қағиданы сақтап келеді. Яғни, олар консервативті немесе либералды газеттерге бөлек ағындар ұсынбайды. Журналист Джонатан Фенби бұл ұғымды былай түсіндірді:
Осындай кең қабылдауға қол жеткізу үшін агенттіктер ашық пікір білдіруден аулақ болады. Дәлелді дұрыс ақпарат – олардың негізгі құндылығы. Көбінесе олар ақпарат көзін – өкілді, баспасөзді немесе басқа да дереккөздерді көрсету арқылы жауапкершіліктің деңгейін төмендетеді. Олар шешім шығарудан сақтануға тырысады және күмәнділік пен түсініксіздікке жол бермейді. Олардың негізін қалаушылары бұл сөзді қолданбағанмен, объективтілік – олардың кәсіпорындарының философиялық негізі, не болмаса, кеңінен қабылданатын бейтараптық. Журналистикадағы объективтілік аудиторияға оқиға туралы өз пікірін қалыптастыруға көмектесуді мақсат етеді, тек фактілерді ұсынып, аудиторияға оларды өздері түсіндіруге мүмкіндік береді. Журналистикада объективтілікті сақтау үшін журналистер фактілерді ұнатса да, ұнатпаса да, келіссе де, келіспесе де нақты көрсетуі керек. Объективті репортаж мәселелер мен оқиғаларды автордың жеке пікіріне немесе сенімдеріне қарамастан, бейтарап және әділ түрде бейнелеуге бағытталған.
Сындар
Кейбір ғалымдар мен журналистер объективтілікті бейтараптық немесе жақтастық ретінде түсінуді сынап, ол шындықты табуға ұмтылмағандықтан қоғамға зиян келтіреді дейді. Олар сондай-ақ, мұндай объективтілікті іс жүзінде қолдану қиын екенін айтады. Газеттер қандай жаңалықтарды жариялау керектігін, қайсысын бірінші бетке шығару керектігін және қай дереккөздерді пайдалану керектігін шешкенде, әлбетте, белгілі бір көзқараспен қарастырады. Миндич объективтілік практикасын қалыптастыру және оған “[негізінен] сұрақ тудырмауға” рұқсат ету арқылы, соңғы мысалда, ғалымдар Эндрю Калькутт пен Филипп Хаммонд (2011) 1990 жылдардан бері соғыс жаңалықтарында (әсіресе) объективтілік практикасын сынау және одан бас тарту үрдісі күшейгенін атап өтті. Сол сияқты, АҚШ-тан CNN тілшісі Кристиан Аманпур кейбір жағдайларда “бейтараптық барлық жамандыққа серік болуы мүмкін” деп мәлімдеді. Қазіргі журналистикада, әсіресе 24 сағаттық жаңалықтар циклының пайда болуымен, жаңалықтарға жылдам жауап беру маңызды. Сондықтан тілшілер әрбір жаңалықты қалай жариялау керектігін “бастапқы қағидалардан” шеше алмайды. Сондықтан кейбір ғалымдар журналистиканың көп бөлігін шындықты іздеуге берілгендіктен гөрі, жай ғана қалыпты үрдіс басқарады деп санайды. 2003 жылы “Columbia Journalism Review” журналының бас редакторы Брент Каннингем объективтілікте ленивый хабарлауды ақтауға болады дейді. Ол объективтілік бізді жаңалықтарды белсенді талдап, сынамай, пассивті қабылдаушыларға айналдырады деп санайды. Салт бойынша көзге көрінбейтін фотографты кадрға қосу арқылы Сальвадори мамандықтың этикасы туралы пікірталас тудыруға тырысты және аудиторияның фотосуреттің субъективтілігін түсінуге және мойындауға қабілетті белсенді көрермен болу қажеттігін көрсетті. Объективтілікті сынауға байланысты тағы бір идеяны ғалым Джудит Лихтенберг ұсынды. Ол ғалымдар немесе журналистер журналистиканы объективті емес деп сынағанда, сонымен бірге объективтілік деген нәрсе жоқ деп айтудағы логикалық қайшылыққа назар салады. Джерри Иггерс “CBS News” телеарнасының бұрынғы президенті Ричард Саланттың сөзін келтірді: “Біздің тілшілер жаңалықтарды өз көзқарастарынан емес, ешкімнің көзқарасынан емес, жазады”. Иггерс Саланттың мәлімдемесін “ашық түрде түсініксіз, сондай-ақ интерпретацияға қол сұқпаған байқаулар туралы түсінік” деп атады. Жазушы Элиас Исквит 2014 жылы Salon журналында жариялаған мақаласында “ешқандай жерден көрініс тек ойсыздыққа ғана емес, сонымен қатар оқырманды ашық түрде идеологиялық көзқараспен оқығаннан гөрі аз ақпараттандырады, тіпті кейбір жағдайларда мүлдем ештеңе білмейтіндей етеді” деп дәлелдеді. 2019 жылы журналист Льюис Рейвен Уоллес “ешқандай жерден” деген көзқарасқа қарсы “бір жерден” деген көзқарасты қолдайтын кітап жариялады.
In a more recent example, scholars Andrew Calcutt and Phillip Hammond (2011) note that since the 1990s, war reporting (especially) has increasingly come to criticize and reject the practice of objectivity. Similarly, a CNN war correspondent from the US, Christiane Amanpour, stated that in some circumstances "neutrality can mean you are an accomplice to all sorts of evil". In modern journalism, especially with the emergence of 24 hour news cycles, speed is of the essence in responding to breaking stories. It is therefore not possible for reporters to decide "from first principles" how they will report each and every story that presents itself—thus, some scholars argue that mere convention (versus a true devotion to truth seeking) has come to govern much of journalism. Brent Cunningham, the managing editor of Columbia Journalism Review, argues in a 2003 article that objectivity excuses lazy reporting. He suggests that objectivity makes us passive recipients of news, rather than aggressive analyzers and critics of it. By including the traditionally invisible photographer into the frame, Salvadori sought to ignite a discussion about the ethics of the profession, and indicate a need for audiences to be active viewers who understand and recognize the potential subjectivity of the photographic medium. Another notion circulating around the critique of objectivity is proposed by scholar Judith Lichtenberg. She points to the logical inconsistency that arises when scholars or journalists criticize journalism for failing to be objective, while simultaneously proposing that there is no such thing as objectivity.—invalidates itself, as each element of the argument repudiates the other. Jeremy Iggers quoted Richard S. Salant, former president of CBS News, who stated: "Our reporters do not cover stories from their point of view. They are presenting them from nobody's point of view." Iggers called Salant's assertion "plainly incoherent, as is the notion of observations untouched by interpretation". Writer Elias Isquith argues in a 2014 article for Salon that "the view from nowhere not only leads to sloppy thinking but actually leaves the reader less informed than she would be had she simply read an unapologetically ideological source or even, in some cases, nothing at all". In 2019, journalist Lewis Raven Wallace published a book advocating the opposite of the view from nowhere: the view from somewhere.
Баламалар
Кейбіреулер әділдік пен дәлдік (мысалы, "Әділдік және Дәлдік" тобының атында көрсетілгендей) неғұрлым тиімді стандарт болуы керек деп санайды. Бұл стандарт бойынша, егер қолдаған тараптың пікірі дәл болса және қарсы тарапқа жауап беруге лайықты мүмкіндік берілсе, мәселеге қатысты тарап таңдауға рұқсат етіледі. Көптеген мамандар журналистикада толық объективтілік мүмкін емес деп есептейді және репортерлер өз материалдарында тепе-теңдікті сақтауға тиіс (барлық тараптарға өз пікірлерін білдіру арқылы), бұл әділдікті қамтамасыз етеді. Брент Каннингем журналистердің өзінің объективті еместігін түсінуі керек дейді, сонда ғана қалыптасқан түсініктерді зерттеп, оларға барынша қарсы тұра алады. Объективті жаңалықтардан басқа, Ида Тарбелл мен Линкольн Стеффенстің тергеу журналистикасы, Том Вольфтың жаңа журналистикасы, 1960 жылдардағы андеграунд баспасөз және қоғамдық журналистика да бар. Қақтығыстар туралы жаңалықтарда бейбітшілік журналистикасы, әлеуметтік ғылымдарды (қақтығысты талдау, қақтығысты шешу, бейбітшілік зерттеулері және әлеуметтік психология сияқты салаларды) журналистикаға енгізу арқылы балама ұсынуы мүмкін. Осы "эмпирикалық" "зерттеулерді" қақтығыстарды жариялауға қолдану, журналистиканың "объективтілігінің" "ғылыми емес" тәжірибесін басқаратын, бұрын "мойындалмаған" (жоғарыда қараңыз) конвенцияларды алмастыруы мүмкін.
Жалпы көздер
Каплан, Ричард. 2002 жыл. Саясат және американдық баспасөз: Объективтіліктің қалыптасуы, 1865–1920 ж. Нью-Йорк: Кембридж университетінің баспасы. Шудсон, Майкл. 1978 жыл. Жаңалықтарды табу: Америка газеттерінің әлеуметтік тарихы. Нью-Йорк: Basic Books. Шудсон, Майкл. 1997 жыл. "Жаңалықтар өндірісінің социологиясы". Жаңалықтардың әлеуметтік мағынасы: мәтін жинағы. Дэн Берковиц, ред. 7–22 беттер. Thousand Oaks: Sage.