Кіріспе
Светогорск (Светогорск, ) – Ресейдің Ленинград облысы Виборгский ауданындағы өнеркәсіптік қала, Карелия тасқынындағы Вуокси өзенінің жағасында орналасқан. Ол Финляндиямен шекарадан, Финляндияның Иматра қаласынан және Санкт-Петербургтен шамамен орналасқан. Халық саны:
Svetogorsk (Светогорск, ) is an industrial town in Vyborgsky District of Leningrad Oblast, Russia, located on the Karelian Isthmus, on the Vuoksi River. It is located from the border with Finland, from the Finnish town of Imatra, and from St. Petersburg. Population:
Тарих
Бастапқыда Энсо деп аталған қала 1887 жылы қағаз фабрикасын қамтамасыз ету үшін құрылды. Ол кезде Энсо Ресей империясының автономиялық бөлігі болған Финляндияның Ұлы Герцогтігіндегі Випури провинциясының және Яйски муниципалитетінің құрамына кірді. 1917 жылы Финляндия тәуелсіздік алғаннан кейін, Энсо Финляндияның құрамында қалды. Бұл аумақ Қысқы соғыстың нәтижесінде Мәскеу бейбіт шарты бойынша Финляндиядан Кеңес Одағына берілді. Қысқы соғыстан кейін финдер мен кеңестік өкілдер Энсоға қатысты бейбіт шартының түсіндірілуі бойынша келіспеушілікке ұшырады. Финляндияның бұрынғы Сыртқы істер министрі Вайно Таннер өзінің естеліктерінде былай деп жазды: «Енді Энсо ауданына қатысты дау туындады. Бейбіт шартқа қоса берілген картаға сәйкес, Энсо Финляндияға тиесілі болуы керек еді, бірақ ресейліктер оның өздеріне тиесілі деп мәлімдеді. Кейін карта орыстардың мүдделеріне сәйкес қайта сызылды, сондықтан шекара Энсода иіліп өтеді». 1940 жылдың наурыз айында Энсо Яски ауданының бір бөлігіне айналды, әкімшілік орталығы Яски жұмысшы поселкесінде орналасқан. Ол 1940 жылдың 31 наурызынан бастап Карело-Фин Совет Социалистік Республикасының құрамына кірді. Энсо 1941 және 1944 жылдар аралығында Ұлттық соғыс кезінде финдер тарапынан қайта басып алынды, бірақ Мәскеу келісімі бойынша кеңестік өкілдерге қайтадан берілді. Бұл бөліну 1947 жылы Париж бейбіт шарты жасалғаннан кейін ресми түрде бекітілді. Фин халқы Финляндияға қайта қоныстандырылды, ал Орталық Ресейден келгендер Карелия тасмуына қоныстандырылды. 1944 жылдың 24 қарашасында Яски ауданы Карело-Фин КСР-інен Ленинград облысына берілді.
Әкімшілік және муниципалдық мәртебе
Әкімшілік-территориялық бөлініс жүйесінде Лесогорский қала типті мекені және екі ауылдық мекенмен бірге Выборгский ауданының құрамында Светогорское қалалық бірлестігі муниципалдық құрылымы ретінде қарастырылады. Муниципалдық бөлім ретінде Светогорское қалалық бірлестігі муниципалдық құрылымы Виборгский муниципалдық ауданының құрамына Светогорское қалалық мекені ретінде кіреді.
Өнеркәсіп
Қысқы соғыстан бұрын қалада Enso Gutzeit Oy, фин целлюлоза және қағаз компаниясының (қазіргі Stora Enso) ірі зауыты болды. 1940 жылғы Мәскеу бейбіт келісімінде жаңа фин-кеңес шекарасы зауыт кешенін кеңес жағында қалдыру үшін қасақана салынды. Қаланың негізгі өнеркәсібі бүгінге дейін целлюлоза және қағаз өндірісі болып табылады. Ресейдегі ең ірі қағаз фабрикаларының бірі – «Светогорск» АҚ, қаланың негізгі жұмыс берушісі. «Светогорск» АҚ целлюлоза, баспа қағазы және қаптама қағазы өндіреді. Оның тауарлық белгілеріне Svetocopy және Ballet кеңсе қағазы жатады. 1998 жылдың желтоқсанынан бастап «Светогорск» АҚ-ның басым үлесі International Paper компаниясына тиесілі. 2001 жылдың соңында зауытта 3000 адам жұмыс істесе, 2008 жылы бұл көрсеткіш 2200-ге дейін төмендеді. «Светогорск» АҚ-қа тікелей іргелес жерде қағаз өндіретін фабрика орналасқан. Бұл бастапқы зауыт кешенінің бір бөлігі болған, бірақ 1995 жылдан бері зауытты бақылап келген Tetra Laval компаниясынан «Светогорск» АҚ-ны сатып алған кезде International Paper компаниясы оны SCA компаниясына бөліп, қайта сатты. Жеке компания ретінде танылған Svetogorsk Tissue 2003 жылы SCA гигиеналық өнімдер бөлімшесіне толыққандай қосылды (2017 жылдан бері Essity деп аталады). Онда шамамен 400 адам жұмыс істейді. Оның өнімдеріне Zewa және Tork брендтерінің қағаз сүлгілері мен дәретхана қағазы жатады.
Шекараны кесіп өту
Imatra-Svetogorsk шекаралық пункті Ресей мен Финляндия арасындағы ағаш тасымалында маңызды рөл атқарады. Сондай-ақ, шамамен 150 жұмыскер күн сайын Иматрадан қағаз фабрикаларына жұмысқа барып-келеді. Уақытша мәртебесі болған бұл шекаралық пункт, ұзақ кедендік тексерулер мен жеткіліксіз жабдықталудың салдарынан жиі кешіктірулерге себеп болатын қиындық тудыратын жер еді. 1997 жылы Ресей мен Финляндия арасындағы келісім шекаралық пунктті дамытуға және оны тұрақты етуге жағдай жасады. 7 миллион еуро көлеміндегі Еуропалық Одақтың TACIS бағдарламасы арқылы қаржыланған бұл жоба 1999 жылдан басталып, жаңа халықаралық шекаралық пункт, күніне 1300 автомобильге қызмет көрсете алатын болып, 2002 жылдың 3 шілдесінде ашылды.
Көлік
Светогорск теміржол арқылы Каменногорск қаласымен байланысты, ал онда ескі Выборг–Йоенсу теміржолына қосылу мүмкіндігі бар. Виборгқа қала маңындағы пойездер қатынайды. Светогорсктен Финляндия-Ресей шекарасына дейінгі теміржол учаскесі қолданылмайды. Светогорск Каменногорск және Выборгпен, сондай-ақ шекара арқылы Иматрамен автомобиль жолдары арқылы байланысты.
Көркем шығармаларда
Светогорск – Десмонд Бэглидің 1973 жылғы «Тіреулі ерлер» романындағы маңызды орын.