Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық теолог (1899–1981)
American theologian (1899–1981)
Говард Вашингтон Турман (18 қараша 1899 – 10 сәуір 1981) – американдық жазушы, философ, теолог, христиан мистигі, педагог және азаматтық құқықтар қозғалысының қайраткері. Ол көрнекті діни тұлға ретінде ХХ ғасырдағы көптеген әлеуметтік әділет қозғалыстары мен ұйымдарында жетекші рөл атқарды. Турманның радикалды зорлықсыздық теологиясы азаматтық құқықтар қорғаушыларының бір буынына ықпал етіп, оларды қалыптастырды, сондай-ақ ол азаматтық құқықтар қозғалысының лидерлеріне, оның ішінде Мартин Лютер Кингке бағыт-бағдар берген ұстаз болды.
Howard Washington Thurman (November 18, 1899 – April 10, 1981) was an American author, philosopher, theologian, Christian mystic, educator, and civil rights leader. As a prominent religious figure, he played a leading role in many social justice movements and organizations of the twentieth century. Thurman's theology of radical nonviolence influenced and shaped a generation of civil rights activists, and he was a key mentor to leaders within the civil rights movement, including Martin Luther King Jr.
Турман 1932 жылдан 1944 жылға дейін Говард университетінің Ранкин капелласының деканы, ал 1953 жылдан 1965 жылға дейін Бостон университетінің Марш капелласының деканы қызметін атқарды. 1944 жылы Альфред Фискпен бірлесіп, ол АҚШ-тағы алғашқы іріаралық, конфессияаралық шіркеуді құрды.
Thurman served as dean of Rankin Chapel at Howard University from 1932 to 1944 and as dean of Marsh Chapel at Boston University from 1953 to 1965. In 1944, he co founded, along with Alfred Fisk, the first major interracial, interdenominational church in the United States.
Ерте өмір және білім
Говард Турман 1899 жылы Флорида штатының Дейтона-Бич қаласында дүниеге келді. Балалық шағының көп бөлігін Флорида штатының Дейтона қаласында өткізді, онда оның отбасы Дейтонаның үш қара қауымының бірі – Уэйкроста тұрды. Оған анасының әжесі Нэнси Амброуз зор әсер етті, ол Флорида штатының Мэдисон округіндегі плантацияда құл болған. Нэнси Амброуз бен Турманның анасы Элис Уэйкростағы Маунт-Бетел баптистік шіркеуінің мүшелері және терең христиандық сенімді әйелдер еді. Турманның әкесі Саул Турман, Говард Турман жеті жаста болғанда өкпе қабынуынан қайтыс болды. Сегізінші сыныпты бітіргеннен кейін Турман Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы Флорида баптистік академиясына оқуға түсті. Дейтонадан жүз миль қашықтықта орналасқан бұл мектеп Флоридадағы африкалық американдықтарға арналған үш жоғары мектептің бірі еді. 1923 жылы Турман Морхаус колледжін үздік бітіруші ретінде аяқтады. 1925 жылы Рочестер діни семинариясында (қазіргі Колгейт Рочестер Крозер діни мектебі) оқып жүрген кезінде Вирджиния штатының Роанок қаласындағы Бірінші баптистік шіркеуде баптист пасторы болып тағайындалды. 1926 жылдың мамыр айында Рочестер діни семинариясын жиырма тоғыз студенттің арасында үздік бітірді. 1926 жылдың маусым айынан 1928 жылдың күзіне дейін Огайо штатының Оберлин қаласындағы Сион тауы баптистік шіркеуінің пасторы қызметін атқарды. 1928 жылдың күзінде ол Атлантаға (Джорджия штаты) көшіп, Морхаус және Спельман колледждерінде философия және дін пәнінен бірлескен оқытушы болып жұмыс істеді. 1929 жылдың көктемгі семестрінде Турман белгілі квакер философы және мистик Руфус Джонспен Хаверфорд колледжінде арнайы студент ретінде оқуын жалғастырды. Ол намаз оқуды және шіркеуге баруды ұнататын, бұл оның біліміне үлес қосты.
Howard Thurman was born in 1899 in Florida in Daytona Beach. He spent most of his childhood in Daytona, Florida, where his family lived in Waycross, one of Daytona's three all black communities. He was profoundly influenced by his maternal grandmother, Nancy Ambrose, who had been enslaved on a plantation in Madison County, Florida. Nancy Ambrose and Thurman's mother, Alice, were members of Mount Bethel Baptist Church in Waycross and were women of deep Christian faith. Thurman's father, Saul Thurman, died of pneumonia when Howard Thurman was seven years old. After completing eighth grade, Thurman attended the Florida Baptist Academy in Jacksonville, Florida. One hundred miles from Daytona, it was one of only three high schools for African Americans in Florida at the time. In 1923, Thurman graduated from Morehouse College as valedictorian. In 1925, he was ordained as a Baptist minister at First Baptist Church of Roanoke, Virginia, while still a student at Rochester Theological Seminary (now Colgate Rochester Crozer Divinity School). He graduated from Rochester Theological Seminary in May 1926 as valedictorian in a class of twenty nine students. From June 1926 until the fall of 1928, Thurman served as pastor of Mount Zion Baptist Church in Oberlin, Ohio. In the fall of 1928, he moved to Atlanta, Georgia, where he had a joint appointment to Morehouse College and Spelman College in philosophy and religion. During the spring semester of 1929, Thurman pursued further study as a special student at Haverford College with Rufus Jones, a noted Quaker philosopher and mystic. He enjoyed praying and going to church which provided him part of his education.
Неке және отбасы
Турман 1926 жылғы 11 маусымда Кэти Келлиге үйленді, семинарияны бітіргеннен кейін бір айдың ішінде. Кэти 1918 жылы Спельман семинариясының мұғалімдер курсын бітірген (1924 жылы Спельман колледжі деп аталды). Олардың қызы Олив 1927 жылғы қазан айында дүниеге келді. Кэти 1930 жылғы желтоқсанда туберкулезден қайтыс болды, бұл ауруды туберкулезге қарсы күресте жұмыс істеген кезде жұқтырған болуы мүмкін. 1932 жылғы 12 маусымда Турман Сью Бейлиге үйленді, оны ол Морхауз колледжінде оқып жүргенде танысты, ал Сью Спельман колледжінде студент болған кезде. Олардың қызы Анн 1933 жылғы қазан айында дүниеге келді. Сью Бейли Турман – жазушы, лекторы, тарихшы, азаматтық құқықтар қозғалысының белсендісі және афроамерикалық әйелдер журналын құрған адам. Ол 1996 жылы қайтыс болды.
Thurman married Katie Kelley on June 11, 1926, less than a month after graduating from seminary. Katie was a 1918 graduate of the Teacher's Course at Spelman Seminary (renamed Spelman College in 1924). Their daughter Olive was born in October 1927. Katie died in December 1930 of tuberculosis, which she had probably contracted during her anti tuberculosis work. On June 12, 1932, Thurman married Sue Bailey, whom he had met while at Morehouse, when Sue was a student at Spelman. Their daughter Anne was born in October 1933. Sue Bailey Thurman was an author, lecturer, historian, civil rights activist, and founder of the Aframerican Women's Journal. She died in 1996.
Мансап
Турман 1932 жылы Колумбия округінің Говард университетінде Ранкин шіркеуінің алғашқы деканы болып тағайындалды. Ол 1932 жылдан 1944 жылға дейін сол қызметте болды. Сонымен қатар, Говард университетінің дінтану мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді. Турман христиандық миссияларды басқарып, әлемдік мәртебелі тұлғалармен кездесті. 1935 жылы ол Үндістанға шақырылған афроамерикандықтардың алты айлық делегациясын жетектеді. Бардолиде олар Махатма Гандимен әңгімелесті, ол афроамерикандық қауым мен олардың күресі туралы "тұрақты, нақты сұрақтар" қойды. Сатьяграхаға дайындық және оның қиындықтары талқыланды. Турман Гандиден АҚШ-қа қандай хабарлама алып қайту керектігін сұрағанда, Ганди зорлықсыздық принципін бүкіл әлемде кеңінен танымал етуге ұмтылмағаны үшін өкініш білдірді және "Бұл зорлықсыздық хабарының таза түрі әлемге афроамерикандықтар арқылы жеткізілуі мүмкін" деді. 1944 жылы Турман Говардтағы тұрақты қызметін тастап, Сан-Францискодағы "Барлық халықтардың достығы үшін шіркеу", сондай-ақ "Достық шіркеуі" құруға "Байласу достығы" ұйымына көмектесті. Ол Альфред Фиск атындағы ақ нәсілді пастормен бірге қызмет етті. Олардың көптеген жамағаттары Оклахома, Техас және Арканзас штаттарынан Сан-Францискоға қорғаныс өнеркәсібінде жұмыс іздеп келген афроамерикандықтардан құралды. Шіркеу Сан-Францискода көптеген адамдар үшін жаңа қауым құруға көмектесті. 1953 жылы Турман Бостон университетіне шақырылып, Марш шіркеуінің деканы болды (1953–1965). Ол АҚШ-тағы көпшілігі ақ нәсілді университеттер мен колледждердегі шіркеудің алғашқы афроамерикандық деканы болды. Одан бөлек, ол Бостон университетінің дінтану мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді. Турман Бостон қауымдастығында белсенді және танымал болды, көптеген көшбасшыларға ықпал етті. Турман 1962 жылғы 20 сәуірде Ұлы жұма күні Марш шіркеуінде уағыз айтты; бұл Уолтер Пэнкенің псилоцибин қолданып, діни орта мистикалық тәжірибеге әсер ететінін бағалауға арналған Ұлы жұма күнгі екі жақты соқыр психоделикалық экспериментіне қатысты. 1965 жылы Бостон университетінен кеткеннен кейін Турман өзінің рухани қызметін 1981 жылы қайтыс болғанға дейін Сан-Францискодағы Говард Турман білім беру қорының төрағасы және директоры ретінде жалғастырды. Турман теология, дін және философия саласында жиырма кітап жазған өнімді автор болды. Оның ең танымал еңбегі – "Иисус және мұрадан айырылғандар" (1949) Мартин Лютер Кинг және қазіргі азаматтық құқық қозғалысының афроамерикандық және ақ нәсілді көшбасшыларына зор әсер етті. Турман Кингтің әкесімен Морхаус колледжінде сыныптас және дос болған. Кинг Бостон университетінде оқығанда Турманға барып қайтты, ал Турман бұрынғы сыныптасының ұлы мен оның достарына кеңес берді. Ол Кинг, Шервуд Эдди, Джеймс Фармер, А. Дж. Муст және Паули Мюррейдің рухани кеңесшісі болды. Бостон университетінде Турман Раб Зальман Шахтер Шаломиге сабақ берді, ол Турманды яһуди дінінен тыс мистикалық ағымдарды зерттеуге итерген ұстаздардың бірі деп есептейді.
Thurman was selected as the first dean of Rankin Chapel at Howard University in the District of Columbia in 1932. He served there from 1932 to 1944. He also served on the faculty of the Howard University School of Divinity. Thurman traveled broadly, heading Christian missions and meeting with world figures. In 1935 36 he led a six month delegation of African Americans invited to India for meetings. At Bardoli they spoke with Mahatma Gandhi, who asked "persistent, pragmatic questions" about the Black American community and its struggles. Training for satyagraha was discussed, its difficulties in the extreme addressed. When Thurman asked Gandhi what message he should take back to the United States, Gandhi said he regretted not having made nonviolence more visible as a practice worldwide and remarked "It may be through the Negroes that the unadulterated message of nonviolence will be delivered to the world". In 1944, Thurman left his tenured position at Howard to help the Fellowship of Reconciliation establish the Church for the Fellowship of All Peoples also known as The Fellowship Church in San Francisco. He served as co pastor with a white minister, Alfred Fisk. Many of their congregants were African Americans who had migrated to San Francisco from Oklahoma, Texas, and Arkansas for jobs in the defense industry. The church helped create a new community for many in San Francisco. Thurman was invited to Boston University in 1953, where he became the dean of Marsh Chapel (1953–1965). He was the first black dean of a chapel at a majority white university or college in the United States. In addition, he served on the faculty of Boston University School of Theology. Thurman was also active and well known in the Boston community, where he influenced many leaders. Thurman was the minister delivering the sermon at Marsh Chapel on Good Friday April 20, 1962; the famous Good Friday double blind psychedelic experiment by Walter Pahnke using psilocybin to assess whether a religious environment influenced a mystical experience. After leaving Boston University in 1965, Thurman continued his ministry as chairman of the board and director of the Howard Thurman Educational Trust in San Francisco until his death in 1981. Thurman was a prolific author, writing twenty books on theology, religion, and philosophy. The most famous of his works, Jesus and the Disinherited (1949), deeply influenced Martin Luther King Jr. and other leaders, both black and white, of the modern Civil Rights Movement. Thurman had been a classmate and friend of King's father at Morehouse College. King visited Thurman while he attended Boston University, and Thurman in turn mentored his former classmate's son and his friends. He served as spiritual advisor to King, Sherwood Eddy, James Farmer, A. J. Muste, and Pauli Murray. At Boston University, Thurman also taught Reb Zalman Schachter Shalomi, who cited Thurman as among the teachers who first compelled him to explore mystical trends beyond Judaism.
Өлім
Хауард Турман 1981 жылдың 10 сәуірінде Сан-Франциско, Калифорнияда ұзаққа созылған сырқаттан қайтыс болды. Ол 81 жасқа толыпты.
Howard Thurman died due to a lingering illness on April 10, 1981, in San Francisco, California. He was 81 years old.
Құрметтер мен мұра
1974 жылы Нью-Йорк қаласындағы Сент-Джон Дивинин соборының құрметті каноны атанды. "Ebony" журналы Турманды афроамерикалықтар тарихындағы ең маңызды 50 тұлғаның бірі деп атады. 1953 жылы "Life" журналы Турманды АҚШ-тағы он екі ең маңызды діни лидердің бірі деп бағалады. 1986 жылы Декан-эмиритус Джордж К. Макехни Бостон университетінде Говард Турманның мұрасын сақтау және тарату мақсатында Говард Турман орталығын құрды. 2020 жылы Говард Турман орталығы Питер Фуллер ғимаратындағы 808 Комонвелл даңғылында орналасқан екі қабатты кеңірек жайға көшті. Бостон университетіндегі Говард Готлиб мұрағаттық зерттеу орталығы Говард Турман мен Сью Бейли Турманның құжаттарын сақтайды, олар тізімделген және зерттеушілерге қолжетімді. "Говард Турман құжаттары жобасы" 1992 жылы іске қосылды. Жобаның мақсаты – 63 жылға созылған және шамамен 58 000 хат, уағыз, жарияланбаған жазбалар мен сөздерден тұратын Турманның мол деректік мұрасын сақтау және насихаттау. "Говард Турман құжаттары жобасы" Бостон университетінің теология мектебінде орналасқан. Говард университетінің діни мектебі шіркеуін Говард Турманның құрметіне "Турман шіркеуі" деп атады. Говард Турманның "I Will Light Candles This Christmas" өлеңін британдық композитор және әнші-сазгер Адриан Пэйн ән және хорлық (SATB) шығарма түрінде музыкаға қосты. Хорлық нұсқасы алғаш рет 2007 жылдың желтоқсан айында Эпсом хор қоғамымен орындалды. Фортепианомен сүйемелдеумен бір немесе екі бөлімде орындалатын мектеп хорларына арналған аранжировка алғаш рет 2010 жылдың желтоқсанында таныстырылды.
Thurman was named honorary Canon of the Cathedral of St. John the Divine, New York City, in 1974. The Ebony Magazine called Thurman one of the 50 most important figures in African American history. In 1953, Life rated Thurman among the twelve most important religious leaders in the United States. In 1986, Dean Emeritus George K. Makechnie founded the Howard Thurman Center at Boston University to preserve and share the legacy of Howard Thurman. In 2020, the Howard Thurman Center for Common Ground moved to a larger space occupying two floors in the Peter Fuller Building at 808 Commonwealth Avenue. The Howard Gotlieb Archival Research Center at Boston University holds the Howard Thurman Papers and the Sue Bailey Thurman Papers, where they are catalogued and available to researchers. The Howard Thurman Papers Project was founded in 1992. The Project's mission is to preserve and promote Thurman's vast documentary record, which spans 63 years and consists of approximately 58,000 items of correspondence, sermons, unpublished writings, and speeches. The Howard Thurman Papers Project is located at Boston University School of Theology. Howard University School of Divinity named their chapel the Thurman Chapel in memory of Howard Thurman. Howard Thurman's poem 'I Will Light Candles This Christmas' has been set to music by British composer and songwriter Adrian Payne, both as a song and as a choral (SATB) piece. The choral version was first performed by Epsom Choral Society in December 2007. An arrangement for school choirs, which can be performed in one or two parts with piano accompaniment, was first performed in December 2010.
Өңделген жинақтар
Флюкер, Уолтер Эрл; және басқалар, ред. Хауард Вашингтон Турманның еңбектері, 1-том: «Маған халқымның қажеті бар», 1918 жылғы маусым – 1936 жылғы наурыз. Колумбия: Оңтүстік Каролина университеті баспасы, 2009. Флюкер, Уолтер Эрл; және басқалар, ред. Хауард Вашингтон Турманның еңбектері, 2-том: «Христиан, мені кім христиан дейді?» 1936 жылғы сәуір – 1943 жылғы тамыз. Колумбия: Оңтүстік Каролина университеті баспасы, 2012. Флюкер, Уолтер Эрл; Айзенштадт, Питер; және Глик, Сильвия П., ред. Хауард Вашингтон Турманның еңбектері, 3-том: «Батыл әрекет», 1943 жылғы қыркүйек – 1949 жылғы мамыр. Колумбия: Оңтүстік Каролина университеті баспасы, 2015. Флюкер, Уолтер Эрл; және басқалар, ред. Хауард Вашингтон Турманның еңбектері, 4-том: «Бір жанның үнсіз құштарлығы», 1949 жылғы маусым – 1962 жылғы желтоқсан. Колумбия: Оңтүстік Каролина университеті баспасы, 2017. Флюкер, Уолтер Эрл; және басқалар, ред. Хауард Вашингтон Турманның еңбектері, 5-том: «Кең қызмет», 1963 жылғы қаңтар – 1981 жылғы сәуір. Колумбия: Оңтүстік Каролина университеті баспасы, 2019. Флюкер, Уолтер Эрл және Тэмбер, Кэтрин, ред. «Адамгершілік еркіндік: Хауард Турманның діни тәжірибе және қоғамдық өмір туралы үздік жазбалары». Бостон: Beacon Press, 1998. Смит, кіші, Лютер Э. Хауард Турман: Маңызды жазбалар. Maryknoll, N. Y.: Orbis Books, 2006.
Fluker, Walter Earl; et al., eds. The Papers of Howard Washington Thurman, Vol. 1: My People Need Me, June 1918 March 1936. Columbia: Univ. of South Carolina Press, 2009. Fluker, Walter Earl; et al., eds. The Papers of Howard Washington Thurman, Vol. 2: Christian, Who Calls Me Christian? April 1936 August 1943. Columbia: Univ. of South Carolina Press, 2012. Fluker, Walter Earl; Eisenstadt, Peter; and Glick, Silvia P., eds. The Papers of Howard Washington Thurman, Vol. 3: The Bold Adventure, September 1943 May 1949. Columbia: Univ. of South Carolina Press, 2015. Fluker, Walter Earl; et al., eds. The Papers of Howard Washington Thurman, Vol. 4: The Soundless Passion of a Single Mind, June 1949 December 1962. Columbia: Univ. of South Carolina Press, 2017. Fluker, Walter Earl; et al., eds. The Papers of Howard Washington Thurman, Vol. 5: The Wider Ministry, January 1963–April 1981. Columbia: Univ. of South Carolina Press, 2019. Fluker, Walter Earl and Tumber, Catherine, eds. A Strange Freedom: The Best of Howard Thurman on Religious Experience and Public Life. Boston: Beacon Press, 1998. Smith, Jr., Luther E. Howard Thurman: Essential Writings. Maryknoll, N. Y.: Orbis Books, 2006.