Кіріспе
Канада Ұлттық Темір жолының (CN) жойылған еншілес компаниясы, Ньюфаундленд Транспорт бөлімшесі, 1979 жылы Ньюфаундлендтегі компанияның операцияларын ұйымдастыру мақсатымен құрылған, толық меншігіндегі еншілес компания.
Terra Transport (TT) was the name for the Newfoundland Transportation Division, a wholly owned subsidiary of Canadian National Railway (CN), created in 1979 as a means to organize the company's operations on Newfoundland.
Өмірбаян
Канадтық Ұлттық Темір Жолы 1949 жылы Конфедерацияға кіру шарттары бойынша Ньюфаундленд үкіметінен Ньюфаундленд темір жолын сатып алды. Ньюфаундленд темір жолының көп бөлігі экономикалық тұрғыдан өзін-өзі қамтамасыз ете алмады, сондықтан үлкен субсидиялар қажет болды; алайда, темір жол қозғалысы айтарлықтай төмендегені 1960 жылдардың басында аралды кесіп өтетін Транс-Канада тас жолы салынғаннан кейін ғана болды. Сонымен қатар, CN Солтүстік Сидней, Новая Шотландия және Порт-о-Баски, Ньюфаундленд арасындағы Ньюфаундленд темір жолының паром қызметін иелігіне алды және қызметті жақсартуға бірден кірісті, 1950-1970 жылдар аралығында автомобильдер мен жүк көліктерін тасымалдауға арналған кемелерді енгізді. 1970 жылдардың басында CN темір жолдың үнемі шығынға жұмсалуына наразылық білдірген федералды саясаткерлердің күшті бақылауына түсті. Осы кезеңдегі бірнеше федералды үкімет компанияны ұлттық мүддеде әртүрлі шараларға мәжбүр етті, көбінесе бизнес пен экономикалық логика есебінен. Осының салдарынан CN өзін қайта құрылымдауға тырысты, көптеген операцияларын жеке еншілес компанияларға біріктірді, осы операциялардың бухгалтерлік есебін анықтау үшін. Бұл қайта құрылымдар ақша жоғалтқан, субсидиялауды қажет еткен немесе CN-нің негізгі жүк тасымалы темір жол бизнесіне кірмейтін операцияларға қатысты. 1977 жылы CN-нің барлық шығыс жағалауындағы паромдары CN Marine деген жаңа еншілес компанияға берілді. Жолаушылар теміржол қызметі жаңа мемлекеттік корпорация, Via Rail-ге берілді, ал 1979 жылы CN-нің Ньюфаундлендтегі барлық жүк теміржол операциялары, CN Roadcruiser Bus қызметі және CN-нің жүк тасымалдау операциялары Terra Transport деп аталатын жаңа бөлімшеге біріктірілді.
Ньюфаундлендке арналған НК
CN-нің Ньюфаундлендтегі операциялары Солтүстік Америкадағы ең ұзын 3ft6in тар темір жолы болған Ньюфаундленд темір жолына негізделген. Ол арал бойынша шамамен 1000 км-ге созылып, Порт-о-Баскидегі паром терминалынан провинциялық астана Сент-Джонсқа дейін жеткен. Аралдың көптеген ірі елді мекендері негізінен олардың орналасуына байланысты басты желі бойында дамыды. Осының салдарынан, Транс-Канада тас жолы көп жерде оның бағытына параллель салынды. Ньюфаундлендтегі теміржол операциялары тар темір жол форматының салдарынан қызмет ету уақытының баяу болуына байланысты экономикалық тұрғыдан тиімсіз болды. CN 1950-60 жылдары жол жағдайын жақсартуға көп инвестиция жасады, бірақ тар темір жол жүк көліктерінің икемділігімен бәсекелесе алмады. Порт-о-Баскиде үлкен уақыт кетіп, Солтүстік Америка материгінен келген стандартты теміржол вагондары өз шассилерінен түсіріліп, Ньюфаундлендте пайдалану үшін тар шассилерге орнатылатын. Кейде мұндай мүмкіндік болмады, сондықтан вагон ішіндегі жүк түсіріліп, тар вагонға қайта тиелді. CN-нің арнайы теміржол паромдарын пайдалануы қосымша шығысқа әкелді. CN Сент-Джонстан Порт-о-Баскиге дейін басты жолаушылар пойзын – Caribou-ды іске қосты. "Newfie Bullet" деп аталған Caribou 1969 жылдың маусымына дейін жұмыс істеді, содан кейін 1968 жылдың күзінде басталған CN Roadcruiser автобус қызметімен ауыстырылды. Caribou қызметі тоқтатылғаннан кейін, аралдағы жалғыз жолаушылар қызметі – Бонависта, Карбонеар және Аргентия тармақтарындағы, сондай-ақ Бишопс-Фолс пен Корнер-Брук арасындағы басты желідегі аралас жүк және жолаушылар пойыздары болды. Terra Transport 1984 жылға дейін тармақтарда аралас жолаушылар/жүк тасымалын жалғастырды. Корнер-Брук пен Бишопс-Фолс арасындағы басты желідегі соңғы рейс 1988 жылдың 30 қыркүйегінде жасалды. Roadcruiser автобус қызметі 1996 жылдың 29 наурызына дейін жұмыс істеді, содан кейін ол Ньюфаундленд штатының Тритон қаласындағы DRL Coachlines компаниясына сатылды. Terra Transport еншілес компаниясының ең маңызды өзгерісі – жүк көлемінен кем жүк тасымалына (LCL) көшу болды. Көшеде жүзуге арналған контейнерлердің үлкен паркі тапсырылып, вагондардың орнына пайдаланылды. Бұл контейнерлер материктегі пойыздардың вагондарына тиелді, паромдардың ішкі палубаларына орналастырылды, содан кейін Ньюфаундлендтегі пойыздардың вагондарына тиелді немесе толығымен жүк көлігімен тасымалданды. 1980 жылдардың ортасында TT контейнерлерінен толығымен құралған пойыздар жиі кездесетін. Жүк тасымалдау уақыты айтарлықтай қысқарды, өйткені контейнерлерді әрбір елді мекенде пойыздан оңай алып тастауға болады, ал Порт-о-Баскидегі жүк тиеу/түсіру стандартты вагондарға қарағанда жақсартылды. Тағы бір маңызды өзгеріс – 1984 жылға дейін провинциядағы CN-нің барлық тармақтарын жабу және тоқтату, тек басты желі ғана жұмыс істеді. Осы өзгерістерге қарамастан, Terra Transport CN және федералды үкімет үшін пайда әкеле алмады. LCL емес теміржол вагондарын тасымалдау үшін арнайы паромдар әлі де қажет болды, ал 1980 жылдардың ортасына қарай олардың қызмет ету мерзімі аяқталып, жаңаларын іздеу қажет болды. Консервативті федералды үкіметтің сайлануы ақша жоғалтып жатқан операцияларға берілетін субсидияларды жоюға әкелді. 1986 жылы қалған екі теміржол паромдарының бірі сатылды, өйткені үкімет CN Marine-ді Marine Atlantic-ке айналдырып, теміржол және паром қызметтерін толық бөліп тастады. Terra Transport операциялары негізінен Ньюфаундлендте жүргізіліп, импорттық/экспорттық LCL және аралдар арасындағы LCL емес жүктерді өңдеуге маманданған.
Тастауы
1987 жылы федералды үкімет Канададағы теміржол индустриясын либерализациялады, ал CN дереу Terra Transport арқылы Ньюфаундлендтегі операцияларын тоқтатуға өтініш берді. Осыдан кейін туған саяси дауыл нәтижесінде федералды және провинциялық үкіметтер Трансканадалық бағдарламасы мен Аймақтық магистральдық келісім аясында тас жолдарды жақсарту үшін Оттавадан Сент-Джонсқа 800 миллион канад доллары (CAD) бір реттік төлем жасауға келісті. Келісімдер 1987 жылдың желтоқсанында қол қойылды, бірақ халықтың наразылығы мен сот процестері теміржолды бірнеше ай бойы жұмыс істеуге мәжбүр етті. 1988 жылдың 20 маусымында теміржолдың 1988 жылдың 1 қыркүйегінен бастап жұмысын тоқтатуы ресми түрде жарияланды. Кейбір жүк пойыздары қыркүйектің соңына дейін жүріп тұрды, соңғысы 1988 жылдың 29 қыркүйегінде жоспарланған. Соңғы жолаушылар пойызы 1988 жылдың 30 қыркүйегінде Бишопс-Фоллс қаласынан Корнер-Брук қаласына дейін жүрді. Ресми түрде тоқтатылғаннан кейін теміржол алыс аймақтарда рельстерді демонтаждау үшін құтқару пойыздарын іске қосты, ал кейбір құтқару пойыздары 1990 жылдың жазында да жұмыс істеді. Көптеген рельстер 1990 жылдың қарашасына дейін алынып, металл тескілеріне жіберілді. CN енді Ньюфаундленд және Лабрадор провинциясында қызмет көрсетпейді. 1997 жылдан бері бұрынғы теміржол төсегі Ньюфаундленд T'Railway провинциялық паркі ретінде қайта жаратылды.