Немецкие Христиане: нацистское движение в евангелической церкви Германии (1932-1945). Антисемитизм, расизм, влияние Гитлера. Конфликт с Исповедующей Церковью.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс христиандары (Deutsche Christen) – 1932 және 1945 жылдар аралығында Германия евангелистік шіркеуі ішінде болған, нацизмнің антисемиттік, расистік және «фюрерлік принцип» идеологиялық қағидаларымен үйлесетін ықпал ету тобы және қозғалысы. Олардың осы қағидаларды жақтауы Германиядағы бастапқы 28 аймақтық шіркеу ұйымының (Landeskirchen) 23-інде жарылысқа алып келді және 1934 жылы қарсы Мойындау шіркеуінің құрылуына себеп болды. Зигфрид Леффлер неміс христиандарының негізін қалаушылардың бірі болды.
Movement within the German Evangelical Church
German Christians (Deutsche Christen) were a pressure group and a movement within the German Evangelical Church that existed between 1932 and 1945, aligned towards the antisemitic, racist, and Führerprinzip ideological principles of Nazism with the goal to align German Protestantism as a whole towards those principles. Their advocacy of these principles led to a schism within 23 of the initially 28 regional church bodies (Landeskirchen) in Germany and the attendant foundation of the opposing Confessing Church in 1934. Siegfried Leffler was a co founder of the German Christians.
Германия империясы
Германия империясы кезінде, Веймар республикасына дейін, Германиядағы протестант шіркеулері (Landeskirchen) мемлекеттік және провинциялық шекаралар бойынша бөлінді. Әрбір мемлекеттік немесе провинциялық шіркеу өз аймағындағы патшалық үйдің – егер ол протестант болса – қолдауына ие болды және оған байланысты болды; тәж өз шіркеуіне қаржылық және институционалдық қолдау көрсетті. Осылайша, шіркеу мен мемлекет көбінесе аймақтық деңгейде біріктірілді. Рим-католик әулеттерінің монархиялары да өз мемлекеттік шекараларымен аумақтық белгіленген шіркеу ұйымдарын құрды. 1918 жылға дейінгі империя құрамындағы үш республикалық неміс мемлекеті үшін де осы жағдай орын алды. Эльзас-Лотарингияда кальвинист, еврей, лютеран және рим-католик қауымдары мен олардың бірлестіктері үшін Наполеонның établissements publics du culte жүйесі күшінде қалды.
During the period of the German Empire, before the Weimar Republic, the Protestant churches (Landeskirchen) in Germany were divided along state and provincial borders. Each state or provincial church was supported by and affiliated with the regnal house—if it was Protestant—in its particular region; the crown provided financial and institutional support to its church. Church and state were therefore, to a large extent, combined on a regional basis. Monarchies of Roman Catholic dynasties also organised church bodies that were territorially defined by their state borders. The same was true for the three republican German states within the pre 1918 Empire. In Alsace Lorraine the Napoleonic system of établissements publics du culte for the Calvinist, Jewish, Lutheran, and Roman Catholic congregations and umbrellas remained in effect.
Австрия-Мажарстан
Карл Люгердің антисемиттік Христиандық әлеуметтік партиясы кейде Адольф Гитлердің нацизміне үлгі ретінде қарастырылады. Гитлер "Менің күресім" кітабында Люгерді шабыттандырған тұлға ретінде жоғары бағалаған. 1943 жылы нацистік Германия Люгер туралы "Вена 1910" атты тарихи фильмін жасады, ол "ерекше саяси маңызға ие" деген бағамен марапатталды.
Karl Lueger's antisemitic Christian Social Party is sometimes viewed as a model for Adolf Hitler's Nazism. Hitler praised Lueger in his book Mein Kampf as an inspiration. In 1943, Nazi Germany produced the biographical film Vienna 1910 about Lueger, which was given the predicate "special political value".
Веймар Республикасы
Бірінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуымен және одан туындаған саяси және әлеуметтік дүрбелеңмен аймақтық шіркеулер өздерінің зайырлы билеушілерін жоғалтты. Революциялық қызулықтың қалыңдауында консервативті шіркеу басшылары мемлекеттен шіркеуді бөліп алуді жақтаған социалистермен күресуге мәжбүр болды. Саяси маневрлерден кейін, жаңа Веймар үкіметінде мемлекеттік шіркеулер (атымен) жойылды, бірақ шіркеуті бөлуге қарсылар мән жағынан басымдық танытты: шіркеулер мемлекеттік корпорациялар болып қалды және үкіметтен қаржылай көмектерін сақтады. Мектептердегі діни білім, сондай-ақ университеттердегі теологиялық факультеттер өздерін жалғастырды. Бұрын Германия империясындағы князьдерге тиесілі болған құқықтар шіркеу кеңестеріне ауысты. Осыған сәйкес, Веймар Республикасының алғашқы кезеңінде Германиядағы протестанттық шіркеу 28 аймақтық (немесе провинциялық) шіркеулердің федерациясы ретінде жұмыс істеді. Федерация ресми түрде Германияның евангелистік шіркеулер конфедерациясы (Deutscher Evangelischer Kirchenbund (DEKB)) арқылы жұмыс істеді; Лига 1922 жылы құрылды, ол әртүрлі аймақтық шіркеулердің мүшелерінен тұратын және Киркенетаг деп аталатын жыл сайынғы жиынға негізделген. Лигаға 36 мүшесі бар Атқару комитеті (Kirchenausschuss) басшылық етті және ол Киркенетагтың жыл сайынғы жиындары арасындағы тұрақты басқаруға жауапты болды. Ұлттық Лиганың қарауына жататын ұйымдастыру мәселелерінен басқа, аймақтық шіркеулер басқа мәселелерде, соның ішінде теологияда тәуелсіздік сақтады, ал федеративтік жүйе аймақтық автономияға кең мүмкіндік берді.
With the end of World War I and the resulting political and social turmoil, the regional churches lost their secular rulers. With revolutionary fervor in the air, the conservative church leaders had to contend with socialists who favoured disestablishment. After considerable political maneuvering, state churches were abolished (in name) under the new Weimar government, but the anti disestablishmentarians prevailed in substance: churches remained public corporations and retained their subsidies from the government. Religious instruction in the schools continued, as did the theological faculties in the universities. The rights formerly held by the princes in the German Empire simply devolved to church councils. Accordingly, in this initial period of the Weimar Republic, the Protestant Church in Germany now operated as a federation of 28 regional (or provincial) churches. The federation operated officially through the representative German Evangelical Church Confederation (Deutscher Evangelischer Kirchenbund (DEKB)); the League was itself established in 1922 by the rather loose annual convention called Church General Assembly (Kirchentag), which was composed of the members of the various regional churches. The League was governed and administered by a 36 member Executive Committee (Kirchenausschuss) which was responsible for ongoing governance between the annual conventions of the Kirchentag. Save for the organisational matters under the jurisdiction of the national League, the regional churches remained independent in other matters, including theology, and the federal system allowed for a great deal of regional autonomy.
Идеология
Неміс мәсіхшілерінің көп бөлігі «фанатикалық нацистік протестанттар тобы» болды. Олар бастапқыда мүдделілер тобы ретінде құрылып, кейін неміс протестантизмінің бөлініп кеткен бір тобына айналды. Бұл позицияны негіздеу үшін. Неміс мәсіхшілері нацистік режимнің жекелеген протестант шіркеулерін «бірлікке келтіру» (Gleichschaltung қараңыз) мақсатына, халықтық идеологияға және Фюрер принципіне сәйкес, бірыңғай Рейх шіркеуіне айналдыруға ыңғайлы болды. «Христиандық және өмір» (Christentum und Leben) журналының редакторы профессор Вильгельм Кневельс «Неміс шіркеу өміріне еврей ықпалын зерттеу және жою институтында» жұмыс істеді, ал оның журналында «Батыр христиандық» («Героическое христианство», 1935) және «Неге тек Құдай ғана емес? Неге Иса?» («Неге тек Құдай? Неге Иса?», 1942 жылғы сәуір) сияқты мақалалар жарияланды. 1933-1935 жылдары Берлинде салынған «Мартин Лютер ескерткіш шіркеуі» (Martin Luther Gedächtniskirche) Таудағы уағызды бейнелейтін мінберді, Исаны тыңдап тұрған Stahlhelm бас киген вермахт әскерінің суретін және СА штурмовигі бейнеленген крещение тағын қамтыды. Соғыстан кейін свастикалар алынып тасталды, ал бұрынғы шіркеу нацистердің адамзатқа қарсы қылмыстарына арналған ескерткіш ретінде қайта жаңартылды. Альфред Розенбергтің және оның діни теорияларының ықпалымен протестант пасторы НСДАП Жоғары мектебінің құрамында Діни зерттеулер институтын құрды.
The German Christians were, for the most part, a "group of fanatically Nazi Protestants." They began as an interest group and eventually came to represent one of the schismatic factions of German Protestantism. to justify this position. The German Christians were sympathetic to the Nazi regime's goal of "co ordinating" (see Gleichschaltung) the individual Protestant churches into a single and uniform Reich church, consistent with the Volk ethos and the Führerprinzip. The editor Professor Wilhelm Knevels of the journal Christentum und Leben (i. e. Christianity and Life) also worked for the "Institute for Research and the Elimination of Jewish influence on German Church Life"—and his journal published articles like "Heroic Christianity" ("Heroisches Christentum", 1935) and "Why not only God? Why Jesus?" ("Warum nicht nur Gott? Warum Jesus? ", April 1942). The "Martin Luther Memorial Church" (Martin Luther Gedächtniskirche), which was built in Berlin from 1933 to 1935 included a pulpit that showed the Sermon on the Mount with a Stahlhelm wearing Wehrmacht soldier listening to Jesus and a baptismal font which featured an SA stormtrooper. The swastikas were removed after the war and the former church has been reconstructed as a memorial to Nazi crimes against humanity. Under the authority of Alfred Rosenberg and his religious theories the Protestant minister de established an Institute of Religious Studies as part of the Advanced School of the NSDAP.
Құрылу
Неміс мәсіхшілері 1931 жылы Кирхенпартия (шіркеу партиясы, яғни үміткерлерді тікелей ұсынатын топ) ретінде ұйымдастырылды. Бұл, Евангелистік шіркеудің пресвитериялары мен синодтарының (яғни заң шығаратын шіркеу жиналыстарының) сайлауларында жеңіске жетуге көмектесу үшін жасалды, ол шіркеудің ең ірі және тәуелсіз Landeskirchen-і болды. Берлин бөлімін 1932 жылы Вильгельм Кубе құрды. 1933 жылдың қаңтарында нацистер билікке келгенге дейін бұл топ ерекше көзге түспеді. 1932 жылдың қарашасындағы Пруссия шіркеу сайлауында неміс мәсіхшілері дауыстардың үштен бірін алды. Гитлер 1933 жылдың 30 қаңтарында канцлер болып тағайындалды, ал Глихшлянг процесі режимнің алғашқы айларында толыққанды күшке енді. 1933 жылдың сәуір айының соңында 1922 жылы құрылған Неміс евангелистік шіркеу конфедерациясының басшылығы, жаңа режимнің рухымен келісіп, жаңа, бірыңғай "ұлттық" шіркеу үшін жаңа конституция жазуға келісті, ол Неміс евангелистік шіркеуі (Deutsche Evangelische Kirche немесе DEK) деп аталатын болды. Жаңа және біріккен ұлттық ДЕК ескі федеративтік шіркеуді және оның өкілдік лигасымен толықтай алмастыратын еді. Бұл шіркеуді қайта ұйымдастыру неміс мәсіхшілерінің бұрынғы мақсаты болды, себебі мұндай орталықтандыру шіркеу мен мемлекеттің үйлестірілуін күшейтеді, бұл нацистік Глихшлянг процесінің бір бөлігі еді. Неміс мәсіхшілері Мюллердің жаңа шіркеудің епископы (Reichsbischof) болып сайлануын талап етті.
The German Christians were organised as a Kirchenpartei (church party, i. e. a nominating group) in 1931 to help win elections of presbyteries and synods (i. e. legislating church assemblies) in the Evangelical Church of the old Prussian Union, the largest of the independent Landeskirchen. The Berlin section was founded by Wilhelm Kube in 1932. The group achieved no particular notoriety before the Nazi assumption of political power in January 1933. In the Prussian church elections of November 1932, German Christians won one third of the vote. Hitler was appointed Chancellor on 30 January 1933 and the process of Gleichschaltung was in its full sway in the first few months of the regime. In late April 1933 the leadership of the 1922 founded German Evangelical Church Confederation, in the spirit of the new regime, agreed to write a new constitution for a brand new, unitary "national" church, which would be called the German Evangelical Church (Deutsche Evangelische Kirche or DEK). The new and unified national DEK would completely replace and supersede the old federated church with its representative league. This church reorganisation had been a goal of the German Christians for some time, as such a centralisation would enhance the coordination of Church and State, as a part of the overall Nazi process of Gleichschaltung. The German Christians agitated for Müller to be elected as the new Church's bishop (Reichsbischof).
Епископтық
Мюллердің саяси шеберлігі нашар болды, шіркеу ішіндегі саяси қолдауы аз еді, және нацизмге адалдығы мен билікке ұмтылысынан басқа жұмысқа лайықты біліктілігі болмады. 1933 жылдың мамыр айында федерация кеңесі жаңа конституцияны бекіту үшін жиналғанда, Фридрих фон Бодельшвингті жаңа протестанттық Рейх шіркеуінің Рейхсбишопы етіп көп дауыспен сайлады, бұл шіркеу басшылығының кеңесі мен қолдауының арқасында болды. Гитлер өзінің үміткерінің қабылданбауына қатты ашуланды, және жағдай өзгерді. 1933 жылдың маусым айына қарай неміс христиандары DEK ішіндегі кейбір Ландескирхендердің басшылығына ие болды және, әрине, Бодельшвингке түскен жеңілістің орнын толтыру үшін нацистік пропаганда оларға көмектесті. Нацистер жасаған бірқатар саяси маневрлерден кейін Бодельшвинг отставкаға шықты, ал Мюллер 1933 жылдың шілдесінде жаңа Рейхсбишфоф болып тағайындалды.
Müller had poor political skills, little political support within the Church, and no real qualifications for the job, other than his commitment to Nazism and a desire to exercise power. When the federation council met in May 1933 to approve the new constitution, it elected Friedrich von Bodelschwingh as Reichsbischof of the new Protestant Reich Church by a wide margin, largely on the advice and support of the church leadership. Hitler was infuriated with the rejection of his candidate, and things began to change. By June 1933 the German Christians had gained leadership of some Landeskirchen within the DEK and were, of course, supported by Nazi propaganda in their efforts to reverse the humiliating loss to Bodelschwingh. After a series of Nazi directed political maneuvers, Bodelschwingh resigned and Müller was appointed as the new Reichsbischof in July 1933.
Арий тармағы
Мюллердің DEK епископтығына тағайындалғаннан кейін нацистік бағыттағы жаңа өзгерістер күш алды: жаздың соңында Пруссияның бұрынғы жалпы синоды (Мюллер басқарған) «арийлік параграфты» қабылдады, осылайша еврей тегінен шыққан дін қызметкерлерін және тіпті арий емес адамдарға үйленген дін қызметкерлерін қызметтен шеттетуге мүмкіндік берді. «Глихшальтунг саясатымен» және еврей христиандарын шіркеу конституциясына «арийлік параграфты» енгізу арқылы шеттету әрекеттерімен неміс христиандары басқа евангелистік христиандармен «Кирхенкампф» тудырды. Олардың қарсыластары 1934 жылы «Конфессиялық шіркеуді» құрды, ол неміс христиандарын еретиктер деп айыптады және өзін Германиядағы нағыз протестанттық шіркеу деп жариялады.
Further pro Nazi developments followed the elevation of Müller to the DEK bishopric: in late summer the old Prussian general synod (led by Müller) adopted the Aryan paragraph, effectively defrocking clergy of Jewish descent and even clergy married to non Aryans. With their Gleichschaltungspolitik and their attempts to incorporate the Aryan paragraph into the church constitution so as to exclude Jewish Christians, the German Christians entered into a Kirchenkampf with other evangelical Christians. Their opponents founded the Confessing Church in 1934, which condemned the German Christians as heretics and claimed to be the true German Protestant Church.
Әсері
Нацистер Германиядағы христиандарды билікті бекіту кезеңінде пайдалы деп тапты, бірақ көп ұзамай олардың көптеген басшыларын лауазымдарынан алды; Рейхсбишф Мюллер 1945 жылға дейін қызметін жалғастырды, бірақ оның өте нашар қабілеттілігіне байланысты билігі үкіметтік мекемеге берілді. Неміс христиандары нацистік партияның нәсіл туралы идеяларын қолдады. Олар Германиядағы еврей тегі бар христиандардың «Жаңа өсиет бойынша христиан болып қала беретінін, бірақ неміс христиандары емес екенін» жариялады. Олар сондай-ақ нацистік партияның «Позитивті христиандық» платформасын қолдады, бұл христиандықтың адамның күнәлі екендігіне сенуді қатаң баса көрсетпейтін түрі. Олардың кейбіреулері тіпті Киелі кітаптан, оның ішінде Ескі өсиеттен еврей элементтерін толығымен жоюды талап етті. 1896 жылы Артур Бонус «Христиан дінін немісшелендіруді» жақтады. Макс Бевер 1907 жылғы «Неміс Христианизм» (Der deutsche Christus) кітабында Исаның Ғалилеядағы римдік гарнизондағы неміс әскерлерінен тарағанын және оның уағыздауы «неміс қанының» ықпалын көрсеткенін айтты. Ол немістердің барлық халықтардың арасында ең жақсы христиандар екенін, олардың рухани қабілеттерін дамытуға тек материалистік еврейлер кедергі келтіргенін қорытындылады. Алайда Юлиус Боде немістерді христиандыққа өткізудің «неміс емес» діни түсінікті таңу екенін, ал неміс сезімі оған жат болып қала беретінін және одан босатылуы керек екенін мәлімдеді.
The Nazis found the German Christians useful during the initial consolidation of power, but removed most of its leaders from their posts shortly afterwards; Reichsbischof Müller continued until 1945, but his power was effectively removed in favor of a government agency as a result of his obvious incompetence. The German Christians were supportive of the Nazi Party's ideas about race. They issued public statements in which they claimed that Christians in Germany with Jewish ancestors "remain Christians in a New Testament sense, but they are not German Christians." They also supported the Nazi Party platform's advocacy of "Positive Christianity", a form of Christianity that did not stress the belief in human sinfulness. Some of them went so far as to call for the total removal of all Jewish elements from the Bible, including the Old Testament. In 1896 Arthur Bonus advocated a "Germanisation of Christianity". Max Bewer alleged in his 1907 book Der deutsche Christus (The German Christ), Jesus stemmed from German soldiers in the Roman garrison in Galilee and his preaching showed the influence of "German blood". He concluded that the Germans were the best Christians among all peoples, only prevented from the full flowering of their spiritual faculties by the materialistic Jews. Julius Bode, however, concluded that the Christianisation of the Germans was the imposition of an "un German" religious understanding, and that Germanic feeling remained alien to it and so should remain exempt from it.