Кіріспе

Вернор Виндждің 1984 жылғы романы «Бейбітшілік соғысы» – американдық жазушы Вернор Виндждің авторитаризм және технологиялық прогресс тақырыбындағы ғылыми фантастикалық романы. Алғаш рет 1984 жылы «Analog» журналында бөлім-бөлім жарияланып, одан кейін шамалы уақыттан соң кітап түрінде жарық көрді. 1985 жылы «Үздік роман» номинациясы бойынша «Хьюго» сыйлығына ие болды. 1986 жылы «Реал уақытта қалып қойғандар» атты жалғасы жарық көрді. Осы екі роман және олармен байланысты «Басқарылмаған» повесі «Across Realtime» (Baen Books, 1991) жинағында топтастырылған.

Сюжет

Оқиға 2048 жылы, Лоренс Ливермор ұлттық зертханасының ғалымдары Bobbler деп аталатын күштік өріс тудыратын құрылғыны жасағаннан кейін 51 жыл өткен соң басталады. Bobbler кез келген нысанды немесе оның ішін қамтып, толыққанды шар тәрізді, жарық шағылыстыратын, өткізбейтін және тұрақты қалқан құрайды. Зертхананы басқаратын бюрократия Bobbler-ді қару ретінде қолдануға шешім қабылдады. Олар өздерін "Бейбітшілік Орталығы" деп жариялап, әлемдегі қару-жарақ пен әскери базаларды, кейде бүкіл қалаларды немесе үкіметтерді Bobbler-ге орады. Ұзақ соғыс басталады, бірақ әскерилер басшылықтан, қару-жарақтан және бір-бірінен үзіліп қалғандықтан тез аяқталады. Bobbler-дің ішіндегі адамдар ауа мен күн сәулесінің жетіспеуінен қаза табады деп болжанады, себебі ғалам Bobbler арқылы екі бөлікке – ішкі және сыртқы бөліктерге бөлінеді деп есептеледі. Бұл жаңа әлемде үкіметтерге рұқсат болған жағдайда ғана әлсіздік танытады; Бейбітшілік Орталығы – нағыз билік иесі және бүкіл әлемдік үкіметке айналады. Bobbler-дегі монополиясын сақтап қалу үшін Бейбітшілік Орталығы технологиялық прогрестің дамуын тоқтатады және планетаны 19 ғасыр деңгейіне қайтарады. Оқиға әскери ғарыш ұшағы экипажының Bobbler-ден шығып, Tinkers тобының қолына түскенімен басталады. Tinkers – құпия түрде технологияны дамытып, Бейбітшілік Орталығының рұқсат еткен деңгейінен асып түскен бүлікшілер тобы. Олардың пайда болуы бұған дейін белгісіз екі фактіні ашады: біріншіден, Bobbler күштік өріс емес, уақыт тоқтаған тұрақтандыру өрісі, екіншіден, олар мәңгілік емес, бірақ уақыт өте келе операторлар анықтай алмайтын сәтте "жарылады". Ғарыш ұшағының айналасындағы Bobbler – жарылған алғашқы Bobbler болып табылады; кейіннен алғашқы Bobbler-лер шамамен елу жылға дейін сақталады деген қорытындыға келінеді. Bobbler-ді ойлап тапқандардың бірі Tinkers тобын құруға көмектескен. Ол Bobbler-дің жаңа, жетілдірілген нұсқасын жасайды, ол Бейбітшілік Орталығының бастапқы нұсқасынан айырмашылығы, кез келген өлшемдегі Bobbler-лерді жасауға мүмкіндік береді, ал ол кем дегенде үйдің көлемінде болады және жұмыс істеу үшін үлкен қуат қажет. Олар сондай-ақ Bobbler-дің ұзақтығын кез келгенге қалай белгілеуге болатынын анықтайды. Жаңа құрылғыны пайдалана отырып, олар бір Bobbler-ді екіншісінің ішіне орау мүмкін емес екенін біледі. Бұл қорғаныс шарасын ұсынады: адам кішкентай Bobbler-ді (мысалы, қалтасында) алып жүруге болады, бұл Бейбітшілік Орталығының сол адамды Bobbler-ге орауына мүмкіндік бермейді. Жас ұры және математикалық генийдің көмегімен олар Бейбітшілік Орталығының қуат генераторларын Bobbler-ге орап, оның негізгі қаруын бейтараптандыру үшін көтеріліс ұйымдастырады.