Уақыт тұзқысы: Вернор Винж романы

Кіріспе

Вернор Виндждің 1986 жылғы романы

"Реал уақытында қалып қойғандар" – американдық жазушы Вернор Виндждің 1986 жылғы қылмыстық құпия және уақыт саяхаты туралы ғылыми-фантастикалық романы. Роман технологиялық сингулярлық немесе шетелдік басқыншылықтан аман қалған жалғыз топ адамдар туралы баяндайды. Бұл "Бейбітшілік соғысы" (1984) романы мен "Басқарылмағандар" (1985) повесінің жалғасы болып табылады. Роман мен повесть "Реал уақытында" жинағында топтастырылған. "Реал уақытында қалып қойғандар" 1987 жылы "Прометей" сыйлығын жеңіп алды және сол жылы "Үздік роман" номинациясы бойынша "Хьюго" сыйлығына ие болды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Әңгімеде "боббл" деп аталатын құрылғы бар, ол – уақыт белгілі бір мерзімге тоқтатылатын шар тәрізді стазистік өріс, арқысымен болашаққа бір бағытты уақыт саяхаты жасауға болады. Бобблді басқа қаруларға қарсы қалқан ретінде, сақтау үшін, ғарышқа саяхаттау үшін (ядролық импульстік қозғалтқыштармен үйлестірілгенде) және басқа да мақсаттарда қолдануға болады. 23 ғасырдың белгілі бір күнінен кейін бобблы жарылған адамдар Жерді адамнан толығымен бос, себебіне қатысты анықсыз іздермен ғана табады; мүмкіндіктердің қатарында шетелдік шабуыл және технологиялық сингулярлықтың нәтижесінде адамзаттың жаңа деңгейге өтуі бар. "Төменгі технологиялар" – ертерек бобблданғандар – шамамен 21 ғасырдың соңындағы технология деңгейінде. "Жоғары технологиялар" – үнемі үдеп келе жатқан прогреске ие болғандар – кибернетикалық жетілдірулер, жылдам және оймен басқарылатын бобблдар, жеке автоматтандырылған өзін-өзі кеңейтулер, ғарыш кемелері, практикалық мәңгілікке мүмкіндік беретін медициналық технологиялар (жазатайым оқиғалар мен өлімге әкелетін жарақаттарды ескермей) және 20 ғасырдың барлық елдерінің арсеналдарынан асып түсетін жеке қару-жарақтарға ие. Жоғары технологиялардың арасында тіпті сәл әртүрлі уақытта бобблданғандардың да технологиялық деңгейі айқайлы түрде өзгеше. Басты кейіпкер – Уил Бриерсон, детектив, сонымен қатар бұрынғы повестьде, "Басқарылмайтын" басты кейіпкер. "Басқарылмайтын" оқиғасынан кейін Бриерсон әдеттегі ұрлықты тергеп жатқанда 10 000 жылға болашаққа бобблданды, бұл оны әйелі мен балаларынан мәңгілікке айырды. Елен мен Марта Королев, жоғары технологиялық жұбайлар, 50 "мегажыл" (миллион жыл) бойы азаматтықты қайта құру үшін таба алатын барлық аман қалғандарды жинаумен айналысты, олардың соңғы мақсаты – өздерінің технологиялық сингулярлықтарын құру. Олардың есебі бойынша, Бейбітшілік Орталығының жүзге жуық мүшесі бар боббл жарылғаннан кейін, олардың генетикалық әртүрлілігі жеткілікті болады. Күтіп тұрған кезде, оны орындау алдында, Королевтердің компьютерлері бұзылды, ал Марта автоматты бобблденуден шығарылды. Ол "нақты уақытта" қалды, барлық жетілген технологиялардан үзіліп қалды. Жағдайды нашарлататыны, хакер бобблдің ұзақтығын жоспарланғаннан әлдеқайда арттырды, және Марта шөлде жалғыз қалды. "Қылмыс" ашылғаннан кейін Елен Королев төменгі технологиялық Бриерсонды қылмыскерді табу үшін жалдады, ол жеті жоғары технологиялықтардың бірі болуы керек (Бриерсон Еленнің өзі де күдікті болуы мүмкін екенін жоққа шығармайды). Бейбітшілік соғысы кезінде Бейбітшілік Орталығының агенты болған жоғары технологиялық Делла Лу, Бриерсонға істің техникалық аспектілеріне көмектесуге келіседі. Сингулярлықтан бері өткен миллиондаған жылдар ішінде Делла 9 мың жыл бойы галактиканы зерттеумен жалғыз өтті. Ол интеллектуалды өмірдің өте сирек екенін анықтады, және ол тапқан бірнеше өркениеттерде де параллель жоғалулар болды, бірақ себебіне қатысты нақты дәлел жоқ. Сингулярлық Ферми парадоксын түсіндіруге мүмкіндік береді. Роман екі параллель құпияны зерттейді: Марта Королевтің кісі өлтіруі және адамзаттың жоғалуының "жабық планета" құпиясы. Бриерсон жоғары технологиялықтардың әрқайсысымен сұхбаттасады, адамзаттың неге жоғалып кеткені туралы олардың көзқарастарын талқылау кезінде кісі өлтіруге қатысты кез келген мотивтің дәлелін іздейді. Қылмыскер Бриерсонға тым жақын келді деп ойлағанда, Бриерсон, Королев және Делла Лу қылмыскердің Делладан басқа барлық жоғары технологиялық жүйелерді басқаруға қабілетті екенін және шабуыл жасайтынын білгенде үрейленді. Делла олардың біріккен күштерін жеңуге қол жеткізеді, бірақ үлкен шығынмен: олардың жабдықтарының көп бөлігі және адамзаттың қалған жартысы жоғалады. Бриерсон, алайда, тек қана кісі өлтірушінің бетін ғана ашпайды, сонымен қатар олардың арасындағы тағы бір қатыгездіктің кім екенін ашады және адамзатқа екінші мүмкіндік берудің жолын табады.

In the story, a device exists that can create a "bobble", a spherical stasis field in which time stands still for a specified length of outside time, allowing one way time travel into the future. The bobble can also be used as a weapon, a shield against other weapons, for storage, for space travel (combined with nuclear pulse propulsion), and other purposes. People whose bobbles burst after a certain date in the 23rd century find the Earth completely devoid of human life, with only ambiguous clues as to the cause; possibilities include alien attack and humanity transcending to a new level of existence as a result of a technological singularity. The "low techs" — those who bobbled earlier — have roughly late 21st century technology. The "high techs" — those who had the advantage of ever accelerating progress — have vastly superior technology, including cybernetic enhancements, faster and thought controlled bobblers, personal automaton extensions of self, space ships, medical technology to allow practical immortality (barring accidents or fatal injuries), and individual arsenals greater than those of entire 20th century countries. Of the high techs, even those who bobbled at slightly different times have significantly different technology levels. The protagonist is Wil Brierson, a detective who also was the protagonist of the preceding novella, The Ungoverned. Some time after the events in The Ungoverned, Brierson was unwillingly bobbled 10,000 years into the future while he was investigating a routine theft, cutting him off forever from his wife and children. Yelén and Marta Korolev, a high tech couple, have spent 50 "megayears" (million years) gathering together all the survivors they can find to rebuild civilization, with the ultimate goal of creating their own technological singularity. They calculate that they will have just enough genetic diversity to pull it off once the bobble containing about a hundred members of the Peace Authority bursts. Before one of their routine bobbles while waiting for that bobble to expire, the Korolevs' computers are hacked, and Marta is excluded from the automated bobbling. She is left stranded in "realtime", cut off from all advanced technology. Worse, the hacker has extended the duration of the bobbling far beyond what was intended, and Marta dies alone on a deserted Earth. When the "murder" is discovered, Yelén Korolev hires the low tech Brierson to find the killer, who has to be one of the seven high techs (Brierson does not rule out Yelén herself as a suspect). Della Lu, a high tech who was an agent of the Peace Authority during The Peace War, agrees to assist Brierson with the technical aspects of the case. In the millions of years since the singularity, Della had spent most of her 9,000 years alone, exploring the galaxy. She discovered that intelligent life is extremely rare, and there were parallel vanishings in the few civilizations she found, but no definitive proof of the cause. The singularity is implied to be an explanation for the Fermi Paradox. The novel thus deals with the investigation of two parallel locked room mysteries: the murder of Marta Korolev, and the "locked planet" mystery of the disappearance of the human race. Brierson interviews each of the high techs, seeking evidence of any motive for murder while discussing their views on why the human race vanished. When the killer thinks Brierson is getting too close, Brierson, Korolev and Della Lu are horrified to discover that the criminal is able to gain control of all of the high tech systems, except for Della's, and attacks. Della manages to defeat their combined forces, but at a ruinous cost: much of their equipment and about half of what remains of humanity are lost. Brierson, however, not only unmasks the murderer, he reveals the identity of another monster in their midst and finds a way to restore a second chance for mankind.