Кіріспе

Йован "Йово" Станисавльевич (1897 жылы туған, 1925 жылғы 27 ақпанда қайтыс болған), "Чаруга" лақап атымен белгілі, 20 ғасырдың басында Славониядағы серб барымташысы (хайдук) болды.

Ерте өмір

Станисавльевич 1897 жылы Хорватия Славония Автономды Корольдігінің Вировитика округіндегі Славонецке Баре ауылында (Зденцидің бір бөлігі) серб православтық отбасында дүниеге келді. Ол әкесінің әкесі Жованның құрметіне аталған, ол отбасы ішінде Čaruga ("бұзақы") деген лақап атымен танымал болған. Оның әкесі Прокопий шаруа болса, анасы Ика оның он жасында қайтыс болды. Әкесі қайтадан үйленді, соның салдарынан балалық шағы қиын болды. Кейін ол үйден қашып Осиекке келді, онда құлыпшылық мектебінде білім алды.

Қылмыстық мансап

Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол оқуын тоқтатып, Австрия-Венгрия армиясына қабылданып, бірақ офицер болып көрсетіп, майданнан дезертирлік жасап қашып кетті. Ұзақ уақыт өткен соң, ол өзінің сүйікті қызына махаббат білдірген ер адамды өлтірді, ал жергілікті дворян оны тұтқындаумен қорқытқаннан кейін, оны да өлтірді. Соңында ол ұсталды, сотталып, айыпталды және жазасын Сремска Митровица түрмесінде өтеуге кірісті. Ол түрмеден қашып құтылуға үміттенді, оны ұстауға ордер берілді, ол үйіне қайтты, бірақ онда оны жылы қарсы алмады. Чаруга орманға кетіп, көбінесе дезертирлерден құралған "Коло горских тића" ("Тау құстарының тобы") деген топқа қосылды. Олардың барлығы бай славониялық шаруаларды жек көріп, оларды аяусыз тонады және адам өлтіруден сескенбеді. Ол Никола Дрезгич және Миле Барич деген жалған есімдерді пайдаланды. Соғыс ұзақ бұрын аяқталған еді, бірақ Чаруга мен оның тобы әлі де елді тонап, Югославия жандармериясының қудалауына түсті. 1922 жылы ол Загребке кетіп, Винковциден келген бай адам болып көрсетіп, ұрлық өмірін жалғастырды. Кейін ол Славонияға оралып, топ мүшелерімен бірге ұрлық жасауды жалғастырды. Бірақ 1923 жылдың 14 қазанында олар Винковци маңындағы Иванководағы Эльтцтердің үйін тонауға тырысты. Олар бір адамды оқиға орнында өлтірді, ал екіншісі жасырын түрде қашып, жандармерияны шақырды. Соңғы қақтығыстан кейін олар қашып құтылуға үлкерді, бірақ тонаудан ештеңе ала алмады. Ең маңыздысы, полиция олардың ізіне түсіп, көп ұзамай ұстап алды. 1925 жылдың ақпан айында Осиектегі сотта Чаруганың ісі аяқталды, содан кейін ол 3000 адамның алдында дарға асылды. Чаруганың өлімі сол кезде көпшіліктің қызығушылығын тудырды және көптеген танымал кітаптар жарық көрді. 1991 жылы Райко Грлич "Чаруга" фильмін түсірді. Ол Балқан аймағындағы танымал тарихи тұлға болып қала береді.