Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
5 ғасырдағы Швециядағы рун тасы
5th century runestone in Sweden
Рундата каталогында G 88 рун жазуы ретінде тіркелген Кильвер тасы шамамен 400 жылға дейін сонатын швед рун тасы. Ол Ескі Футарк руналарының тізімін қамтиды.
The Kylver stone, listed in the Rundata catalog as runic inscription G 88, is a Swedish runestone which dates from about 400 AD. It is notable for its listing of each of the runes in the Elder Futhark.
Сипаттама
Килвер тасы 1903 жылы Готландтың Станга аймағындағы Килвер шаруашылығының жанындағы зиратты қазу кезінде табылған. Тас – қабірді жабу үшін қолданылған жалпақ әктас болған, ал руна жазуы төменгі жағына жазылған, сондықтан оны үстінен оқу мүмкін емес еді. Тастың 400 жылға дейінгі мерзіміне қабірлердің археологиялық жасы бойынша анықтама берілген. Дегенмен, бұл туралы жазуда ешқандай дәлел жоқ екені айтылған. Сонымен қатар, жазудың қабірдің қақпағына жазу үшін жасалғанына ешқандай дәлел жоқ. Руна жазулары бар тастар басқа мақсаттар үшін қайта қолданылған көптеген мысалдар бар. a (ᚨ), s (ᛊ) және b (ᛒ) руналары кейінірек қолданылғанмен салыстырғанда айналып жазылған, ал z (ᛉ) рунасы кері (ᛦ) жазылған. Суреттегі нүктелер түпнұсқадағы дұрыс емес немесе әдеттен тыс формаларды көрсетеді. f (ᚠ) және w (ᚹ) руналары толық жазылмаған. Соңғы рунадан кейін шыршаға немесе ағашқа ұқсас руна келеді, оның сол жағында алты тармақ, оң жағында сегіз тармақ бар. Бұл біріктірілген Тиваз рунасы немесе мүмкін алты Тиваз және төрт Ансуз рунасының біріктірілген рунасы ретінде түсіндіріледі, бұл Тир мен Эсирді қорғау үшін шақыруға арналған. Жеке орында ᛊᚢᛖᚢᛊ sueus деген сөз жазылған. Бұл соңғы палиндромдық сөздің мағынасы белгісіз, бірақ ол сиқырмен байланысты болуы мүмкін. Алайда, бұл ұсыныс сол кезең үшін "тілдік тұрғыдан мүмкін емес" деп сынға алынған. Кішкентай жазуда s рунасының Жаңа Футарк нұсқасы да қолданылған. Бұл сөз аймақты мекендеген герман тайпасы Суиондарды білдіруі де мүмкін, олардың мемлекеті Швецияның негізін қалады.
The Kylver stone was found during the excavation of a cemetery near a farm at Kylver, Stånga, Gotland in 1903. The stone was a flat limestone rock used to seal a grave and the runic inscription was written on the underside, and could therefore not be read from above. The dating of the stone from 400 CE is based upon the archeological dating of the graves. However, it has been pointed out that there is nothing in the inscription to support this. In addition, there is no evidence that the inscription was made for the purpose of being used on the cover of a grave. There are many examples where stone with runic inscriptions was reused for other purposes. with the a (ᚨ), s (ᛊ), and b runes (ᛒ) mirrored compared to later use, and the z rune (ᛉ) upside down (ᛦ). The dots in the image indicate incorrect or unorthodox forms like these in the original inscription. The f (ᚠ) and w runes (ᚹ) runes are only partially inscribed. After the last rune follows a spruce or tree like rune, with six twigs to the left and eight to the right of a single stave. This is interpreted as a bindrune of stacked Tiwaz rune, or possibly of six Tiwaz and four Ansuz runes to invoke Tyr and the Æsir for protection. At a separate space the word ᛊᚢᛖᚢᛊ sueus is inscribed. The meaning of this latter palindromic word is unknown, but it is possible that it is associated with magic. However, this suggestion has been criticized as being "linguistically impossible" for that time period. The small inscription also uses the Younger Futhark version of the s rune. It is also possible that it refers to the Germanic tribe of the Suiones that inhabited the region, whose realm laid the basis for what became Sweden.