Ганадағы сайлау жүйесі және саяси процестер

Кіріспе

Ганадағы мемлекеттік лауазымдарға саяси сайлаулар

Гана ұлттық деңгейде мемлекет басшысын – президентті және заң шығарушы органды сайлайды. Президент халық тарапынан төрт жылдық мерзімге сайланады. Президенттікке қарағанда, парламент депутаттары ақыл-есі дұрыс болған жағдайда, қанша рет қаласа, соңғы мерзімге кандидат бола алады.

Гананың сайлау жүйесі

Президент сайлауы жарамды дауыстардың 50%-дан астамын алып, жеңіске жетеді, ал парламент сайлауы қарапайым көпшілік дауыспен шешіледі. Дювергер заңы болжағандай, дауыс беру жүйесі Гана саясатын екі партиялық жүйеге түрткі берді, бұл екі үлкен партиядан басқа кез келген партия тізімімен сайлауда жеңіске жетуге тырысатындар үшін үлкен қиындық тудырады. 1992 жылдан бері сайлаулар төрт жылда бір рет өткізіліп келеді. Президенттік және парламенттік сайлаулар әдетте төрт жыл сайын 7 желтоқсанда бірге өткізіледі. Президенттікке кандидат болу үшін адам Гананың туған азаматы болуы керек, кем дегенде 40 жасқа толуы керек және толыққанды санаты сау болуы тиіс. Сондай-ақ, кандидат саяси партиядан ұсынылған немесе тәуелсіз кандидат ретінде тіркелуі керек, бұл ретте қажетті талаптар орындалып, президенттік тіркеу ақысы толығымен төленуі тиіс. Президенттік науқандар әдетте сайлау күніне бірнеше ай немесе жылдар бұрын басталады. Кандидаттар митингілерге қатысып, пікірсайыстарға түсіп, БАҚ-та сөз сөйлеу арқылы ел үшін олардың көзқарастарын және даму саясатын (сайлау бағдарламаларын) жеткізе алады және сайлаушылардың қолдауын жинауға тырысады. 18 жасқа толған Гана азаматтары президенттік сайлауда дауыс беруге құқылы. Гана парламент мүшесі (депутат) арқылы ұсынылған сайлау округтеріне бөлінген. Президенттік сайлау сияқты, әр саяси партия әр округтен кандидаттар тізімін ұсынады, ал сайлаушылар дауыс береді. Партиялық емес немесе тәуелсіз кандидаттар да парламент сайлауына қатысуға құқылы. Парламенттік сайлауға кандидаттардың тіркеу ақысы президенттік сайлауға қарағанда әлдеқайда төмен. Президенттік және парламенттік сайлауларды Гананың ресми сайлау және референдум органы – Сайлау комиссиясы (Сайлау комиссиясы) ұйымдастырады, өткізеді және бақылайды. Комиссия төрағасы – Сайлау комиссары басқарады және сайлау процесінің әділдігі мен ашықтығын қамтамасыз ету үшін Конституциямен бекітілген өкілеттіктерге ие. Сондай-ақ, Комиссия бүкіл ел бойынша сайлаушылардың тізімін жасауды, кандидаттарды тіркеуді, бюллетеньдерді басып шығаруды, сайлау учаскелерін құруды, дауыстарды санауды, қорытындыларды кестеге түсіруді және сайлау қорытындыларын жариялауды қадағалайды.

The presidential election is won by having more than 50% of valid votes cast, whilst the parliamentary elections is won by simple majority, and, as is predicted by Duverger's law, the voting system has encouraged Ghanaian politics into a two party system, creating extreme difficulty for anybody attempting to achieve electoral success under any banner other than those of the two dominant parties. Elections have been held every four years since 1992. Presidential and parliamentary elections are held alongside each other, generally on 7 December every four years. For one qualify as a Presidential candidate, the person is required to be Ghanaian citizens by birth, be at least 40 years old, and must be of sound mind. Again, the person must either be nominated by a political party or stand as independent candidate, provided the necessary requirements are met, including a full payment of presidential filing fees. Presidential campaigns typically span several months to years leading up to Election Day. Candidates are allowed to engage in rallies, debates, and media appearances to communicate their vision and developmental policies (manifestos) for the country and garner support from voters. Ghanaian citizens aged 18 and above are eligible to vote in presidential elections. Ghana is divided into constituencies, each represented by a Member of Parliament (MP). Similar to the Presidential elections, each political party presents a list of candidates for each constituency, and voters cast their ballots. Non aligned or independent candidates are equally eligible to stand for parliamentary elections. Candidates' filing fees for parliamentary elections is always lower compared to the presidential filing fees. The Presidential and Parliamentary elections are organized, conducted and supervised by the Electoral Commission (EC), the official body responsible for public elections and referendums in Ghana. The Commission, headed by the Electoral Commissioner, operates independently and has the mandated by the constitution to ensure the integrity and transparency of the electoral process. The EC also superintendents over nationwide voter registration, candidate nomination, ballot printing, polling station setup, collation, tabulation and announcement of election results.

Ганадағы этникалық дауыс беру

Этникалық дауыс беру – адамдардың кандидаттардың этникалық тегін пайдаланып, өздерінің этникалық тобына уәде берілген игіліктерді орындауға кімнің сенімді екенін анықтау идеясы. Бұл, дауысты белгілі бір қоғамдық игіліктермен «сатып алу» түрі – клиентелизм, және ол Сахара асты Африка елдерінде кең таралған. Этносаясаттағы жетекші ғалым Канчан Чандра Африкадағы осы құбылыстың бірнеше себебі бар дейді. Біріншіден, адамдар өз дауысы сайлау нәтижесін өзгерте алмайды деп ойлағандықтан, дауыс беру үшін қоғамдық игіліктерді іздеуге бейім. Ганада зерттеулер жүргізілмегенімен, Сахара асты Африкадағы зерттеулер біртекті қауымдастықтарда қоғамдық инвестициялардың көбірек орын алуын көрсетті. Бұл, бір этникалық топтан құралған қауымдастықтар жергілікті деңгейде этникалық дауыс беруден пайда көретінін көрсетеді. Бұл тұжырымды этникалық емес кандидаттарға берілген дауыстардың, қоғамдық игіліктердің болуына немесе болмауына қарамастан, айырмашылық көрсетпеуі арқылы растауға болады. Бұл теория, «кері коаттилдер» деп аталады, және ол жергілікті деңгейдегі этникалық клиентелизмнің адамдарды партиялық деңгейде саяси қатысуға ынталандыратынын, осылайша оларды жергілікті шенеунік қолдайтын президенттік кандидаттың партиясымен байланыстыратынын көрсетеді. Кандидаттар клиентелизм арқылы этникалық топтарды біріктіргендіктен, сайлау кезінде этникалық топтар өз этникалық тегімен байланыстарын нығайтады. Адамдардың өзін қалай анықтайтынына (этникалық тегі, тілі, экономикалық жағдайы және т.б.) қатысты халықаралық зерттеулер сайлау шатысы қызып, бәсекелестік күшті болғанда, адамдардың өз этникалық тобымен сәйкестенуі ықтимал екенін көрсетті. Бұл зерттеу ганалықтарға ақпараттың жеткіліксіз болғанына қарамастан, олардың кандидатты бұрынғы жетістіктері мен саяси бағдарламаларына сүйене отырып таңдауы мүмкін екенін көрсетеді. Сондықтан, клиентелизм мен этникалық дауыс берудің таралуы халықтың аз бөлігін ғана қамтитынын көрсететін мақалалар бар. Басқа зерттеулер көрсеткендей, клиентелизм Ганадағы сайлаушылар үшін кандидаттың сенімділігінің белгісі болғанымен, ол жеке дауысты «сатып алуға» жеткіліксіз. Сондықтан кандидаттар өзінің бұрынғы саяси жетістіктерін бағалау үшін қолжеткілі ақпаратқа сенеді. Сыйлықтардың кандидатты лайықты деп тану үшін қажетті болып саналатын сайлау жүйесі, жылдар бойы клиенттік тәжірибелердің нәтижесінде қалыптасқан. Әртүрлі партиялардың кандидаттары дауыс сатып алу үшін бәсекелескенде, бұл амал сайлаушылармен қарым-қатынас құрудың стандартты тәсіліне айналды.

Ethnic voting is the idea that people utilize candidates' ethnic identity to decide who can be best trusted to follow through with their promises for goods to their coethnic constituents as payment for their vote. This form of vote buying in which one's vote is paid for through a targeted public good is known as clientelism and is especially popular in sub Saharan African countries. Kanchan Chandra, one of the leading academics in Ethnic Politics, claims that there are several causes for this phenomenon in Africa. First, the individual has an incentive to seek out public goods for their vote because of one's perception that their vote individually will not lead to altering the election. While not conducted in Ghana, research in sub Saharan Africa has found that community investments are significantly more likely to occur in which there are more homogeneous communities. This displays how communities largely composed of one ethnicity may be benefiting from ethnic voting at the local level. This is supported by observing how voting among these minorities for non coethnic candidates does not vary between locations that have public goods and those that do not. This theory, "reverse coattails", supports the idea that clientelism surrounding ethnicity at the local level incentivizes individuals to participate at the party level thus aligning them with the party of a presidential candidate that their local official supports. Because candidates have mobilized ethnic groups through clientelist practices, ethnic groups create stronger ties to their ethnicity around times of competitive elections. By examining how people define themselves (by ethnicity, language, economic status, etc. ), one cross national study found data that when elections are closer and more competitive, it is more likely that people will identify with the ethnic category associated with their ethnicity. This research emphasizes that, although there is less information available to Ghanaian people, they are still more likely to choose a candidate based on past performance and policy plans. Therefore, there are articles indicating that the prevalence of clientelism and ethnic voting only account for a small portion of the population. Other research indicates that while clientelism is a signal of viability to voters in Ghana, it is not alone capable of "buying" one's vote. Therefore, candidates are still reliant on the information they are able to obtain concerning past political performance to judge candidates' performances. This election organization in which gifts are necessary to be seen as a viable candidate is seen as manufactured by years of clientelist practices. As candidates from different parties competed to buy votes, this transaction became standard as a way of interacting with voters.