Михаил Скобелев: Орыс генералы және Орталық Азияның жаулаушысы
Mikhail Skobelev
Михаил Скобелев – Ресей генералы, Орталық Азияны жаулап алумен және 1877-78 жылғы Ресей-Түрік соғысындағы батырлығымен әйгітлі. "Ақ генерал" атымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орыс генералы Михаил Дмитриевич Скобелев (Михаил Дмитриевич Скобелев; 29 қыркүйек 1843 – 7 шілде 1882), орыс генералы, Орталық Азияны жаулап алуымен және 1877–1878 жылдардағы орыс-түрік соғысындағы батырлығымен әйгілі болды. Ақ түсті униформа киіп, ақ атқа мінген, әрқашан шайқастың ең қаһарлы жерінде болған ол сарбаздары арасында "Ақ генерал" (ал түріктер арасында "Ақ паша") деп танылып, құрметке ие болды. Хиваға жасаған жорығында түркімен қарсыластары оны "гоз ганлы", яғни "қанды көздер" деп атады. Британдық фельдмаршал Бернард Монтгомери 1870–1914 жылдар аралығында Скобелевті әлемдегі "ең дарынды қолбасшы" деп бағалап, оның "шебер және жігерлендіретін" басшылық қабілеттері туралы жазды. Франсис Винтон Грин де Скобелевті жоғары бағалады.
Russian general
other uses and people with the same surname
Mikhail Dmitriyevich Skobelev (Михаил Дмитриевич Скобелев; 29 September 1843 – 7 July 1882), a Russian general, became famous for his conquest of Central Asia and for his heroism during the Russo Turkish War of 1877–1878. Dressed in a white uniform and mounted on a white horse, and always in the thickest of the fray, he was known and adored by his soldiers as the "White General" (and by the Turks as the "White Pasha"). During a campaign in Khiva, his Turkmen opponents called him goz ganly or "Bloody Eyes". British Field Marshal Bernard Montgomery assessed Skobelev as the world's "ablest single commander" between 1870 and 1914 and wrote of his "skilful and inspiring" leadership. Francis Vinton Greene also rated Skobelev highly.
Жас шағы және Хиуаны жаулап алу
Скобелев 1843 жылғы 29 қыркүйекте Санкт-Петербургте дүниеге келген. Бас штаб академиясын штаб офицері ретінде бітіргеннен кейін 1868 жылы Түркістанға жіберілді. Екі жылдық үзілісті есептемегенде, ол Кавказдағы ұлы князь Михаилдың штабында болды, ал 1877 жылға дейін Орталық Азияда қызмет етті. Орыстар жасаған қырғынға қашпаған барлық түрікмен еркектері кірді, бірақ олар 5000-ге жуық әйел мен баланы сақтап, 600 парсы құлынды босатты. Геок-Тепедегі жеңіліс және одан кейінгі сойыл түрікмендердің қарсылығын жойды және Ресей империясына қосылған Транскаспияның тағдырын шешті. Үлкен сойыл Ахал Текке елін мойынсұндырды. Скобелев қырғынға қатысқандықтан командирлік лауазымынан алынды. Ол Ашхабад пен Калат-и-Надириге жол тартқанда, оны Мәскеуге шақырып алды. Ол Минскіде қолбасшылық міндетін атқарды. Оның Еуропаға ауыстырылуының ресми себебі – Геок-Тепедегі сойылға байланысты еуропалық қоғамдық пікірді жұбату еді. Кейбір деректерде ол өзінің мақтаныш сезіміне беріліп, саяси амбицияларын көрсеткені айтылады. Өмірінің соңғы жылдарында Скобелев орыс ұлтшылдығы мен белсенді панславизм идеяларын қолдап, саясатқа белсенді қатысты. Ол «Ресей – ресейліктер үшін» деген ұғымды алғашқылардың бірі болып ұсынған. 1882 жылдың басында ол Парижде және Мәскеуде сөз сөйлеп, славяндар мен немістер арасында қақтығыс болатынын болжады. Ол бірден Санкт-Петербургке қайтарылды. Мәскеудегі Дюссо қонақ үйінде тұрғанда, шаруашылығына бара жатқанда 1882 жылғы 7 шілдеде жүрек талмасынан кенеттен қайтыс болды. Өлімі кезінде ол Ресейде өте танымал болғандықтан, оның өлімі көптеген адамдардың күдігін тудырғаны заңды. Себебі ол салыстырмалы түрде жас (38 жаста) және күшті адам еді. Скобелевтің ерте қайтысы Ресейді ұлы әскери қолбасшыдан айырды. Бұл 1904-1905 жылдардағы орыс-жапон соғысы кезінде ерекше байқалды. Сол соғыста қолбасшылық еткен орыс генералдары Скобелевтің құрбылары еді, бірақ олардың ешқайсысында оның әскери генийі мен харизматикасы болған жоқ.
Skobelev was born in Saint Petersburg on 29 September 1843. After graduating from the General Staff Academy as a staff officer, he was sent to Turkestan in 1868 and, with the exception of an interval of two years, during which he was on the staff of the grand duke Michael in the Caucasus, remained in Central Asia until 1877. The Russians' massacre included all Turkmen males in the fortress who had not escaped, but they spared some 5,000 women and children and freed 600 Persian slaves. The defeat at Geok Tepe and the following slaughter broke the Turkmen resistance and decided the fate of Transcaspia, which was annexed to the Russian Empire. The great slaughter cowed the Akhal Tekke country into submission. Skobelev was removed from his command because of the massacre. He was advancing on Ashkhabad and Kalat i Nadiri when he was disavowed and recalled to Moscow. He was given the command at Minsk. The official reason for his transfer to Europe was to appease European public opinion over the slaughter at Geok Tepe. Some have suggested that he was suffering from delusions of grandeur and showing signs of political ambition. In the last years of his life, Skobelev engaged actively in politics, supporting the ideas of Russian nationalism and militant Pan Slavism. He has also been credited as one of the earliest promoters of the concept "Russia for Russians". At the beginning of 1882, he made speeches in Paris and in Moscow, predicting desperate strife between Slavs and Germans. He was at once recalled to St Petersburg. He was staying at the Hôtel Dusseaux in Moscow and on his way to his estate in the country when he died suddenly of a heart attack on 7 July 1882. In Russia he was a very popular man at the time of his death, and not surprisingly, his death aroused suspicion among many. After all, he was a relatively young (38) and vigorous man. Skobelev's early death deprived Russia of a great military leader. This became especially evident during the Russo Japanese War of 1904–05. The Russian generals commanding in that war were men of Skobelev's generation, but none of them had his military genius or charisma.
Мұра
Скобелев қайтыс болғаннан кейін Мәскеуде оның құрметіне Тверская көшесіндегі үлкен алаңда (қазіргі күні Мәскеу қаласының негізін қалаушы Юрий Долгорукийдің мүсіні тұрған қала әкімдігінің қарсысында) ескерткіш орнатылды, және алаңға оның есімі берілді, ал Өзбекстанның Ферғана қаласы Скобелев болып қайта аталды. Бүгінде оның есімі Ресей Федерациясының шегінен тыс жерлерде де сақталып келеді: 1877 жылғы түрік соғысы аяқталғаннан кейін көп ұзамай болгарлар Плевендегі қала үшін болған маңызды шайқастардың бірі өткен төбеде Скобелев паркін салған. Парк сонымен қатар «Плевен Эпопеясы 1877» панорамалық мемориалдық кешенінің орналасқан жері, онда алып 360 градустық панорамалық суреттің бір көрінісінде Ақ генерал атымен және жалаңаш қылышымен шабуылдап, орыс жаяу әскерін түрік бекіністеріне шабуылға жетелеп бара жатыр. Болгарияның астанасы Софиядағы орталық бульвардың біріне Михаил Дмитриевич Скобелевтің есімі берілген. Парк кіреберісінен кейін қалаға қарап тұрған атақты генералдың бюсті көрінеді. Паркте Плевенді азат ету жолында қаза болған орыс және румын әскерлерінің есімдері жазылған ескерткіштер орнатылған, және Ресейден сыйға берілген, қолданысқа жарамсыз қару-жарақтармен (зеңбіректер, зеңбірек оқтары, гатлинг мылтықтары, мылтықтар және штыктар) безендірілген. 1955 жылғы «Шипканың батырлары» совет-болгар соғыс эпопеясында Евгений Самойлов ойнаған Скобелев фильмнің басты кейіпкерлерінің бірі ретінде бейнеленген.
After Skobelev's death, in Moscow a monument was raised in his honour on a major square on Tverskaya Street (across from the city hall, where today stands the statue of Yuri Dolgorukiy, the founder of Moscow), which was given his name, and the town of Fergana in Uzbekistan was renamed Skobelev. Today, his name still lives, even beyond the Russian Federation: shortly after the end of the Turkish War of 1877, the Bulgarians constructed a park in Pleven, Skobelev Park, on one of the hills where the major battles for the city took place. The park is also a location of the Panorama Pleven's Epopee 1877 memorial, where in one of the scenes of the gigantic 360 degree panoramic painting the White General is displayed charging with his horse and bare sword, leading the infantry Russian attack on the Turkish positions. A central boulevard in Sofia, the capital city of Bulgaria, also bears Mikhail Dmitriyevich Skobelev's name. Shortly after the entrance of the park, the bust of the famous general can be seen, watching over the city. The park contains memorials with the names of the Russian and Romanian soldiers that died for the liberation of Pleven, and is decorated with non functional arms donated by Russia: cannons, cannonballs, gatling guns, rifles, and bayonets. In the 1955 Soviet Bulgarian war epic Heroes of Shipka Skobelev, played by Yevgeny Samoylov, is portrayed as one of the films main heroes.