Харун және Әңгімелер теңізі

Кіріспе

1990 жылғы балалар кітабы, Салман Рушди

«Харун және әңгімелер теңізі» – Салман Рушдидің 1990 жылғы балалар романы. Бұл Рушдидің бес маңызды туындысы және «Сайтандық аяттар» (1988) романынан кейін жарық көрді. Бұл өзінің атын ұмытып кеткендей кедей және қираған қаладан басталатын фантастикалық оқиға. «Харун және әңгімелер теңізі» – қазіргі қоғамдағы, әсіресе Үндістан субконтинентіндегі мәселелердің аллегориясы. Бұл мәселелер жас басты кейіпкер Харунның көзқарасынан бейнеленеді. Салман Рушди осы кітабын біраз уақыт бойы бөлек тұрған ұлына арнады. Оқиғаның көптеген бөліктері цензура мәселесіне тоқталады, бұл мәселе Рушди үшін өте маңызды, себебі 1989 жылы аятолла Хомейни оған қарсы фетва жариялаған еді. Кітапта көптеген тілдегі сөздермен ойын және мақалдар кездеседі. Басты кейіпкерлердің көптеген есімдері сөйлеу немесе үнсіздікке байланысты. Бұл кітапты Рушдидің өзі оқыған аудиокнига ретінде де алуға болады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Әңгіменің басында басты кейіпкер Харун Халифа, әйгілі әңгімеші және дәрігер әкесі Рашидпен және анасы Сорайямен бірге өмір сүреді, анасы көрші «Мистер Сенгупта»ның сөзіне еріп, үйден кетеді. Содан кейін Рашид жергілікті саясаткерлердің атынан сөйлеу үшін жалданады, бірақ алғашқы тапсырмасын орындай алмайды. Харунды бірге алып, Рашидті «К сағатының аңғарына» «Мырза Батт» курьері жеткізеді, «Сноути Батто» деген тағы бір саясаткердің атынан сөйлеу үшін. Баттоның яхтасында ұйықтауға тырысқанда Харун «Ифф – Су перісін» табады, оған Рашидтің қиялын жою міндеті тапсырылған, және Иффтің басшысы Моржбен сөйлесіп, бұл шешімге қарсылық білдіруді талап етеді. Содан кейін оларды құс түріндегі жасанды интеллект «Әңгімелер теңізіне» жеткізеді, оған курьердің құрметіне «Батт» деген ат қойылған. «Әңгімелер теңізінде» Харун теңізге «Хаттам Шуд» атты қарсыластың қауіп төндіріп жатқанын біледі, ол соңғы нүктені білдіреді. Гуп патшалығында патша Чаттерги, принц Боло, генерал Китаб және Морж көршілес Чуп патшалығына қарсы соғыс жоспарын жариялайды, Болоның сүйіктісі, принцесса Батчетті құтқару және «Әңгімелер теңізінің» ластануын тоқтату үшін. Рашид оларға қосылады, өйткені ол Батчеттің ұрлануын көрген. Содан кейін Харун және оның серіктері Гуппи армиясының «Беттеріне» Чупқа қарай жол тартады, онда олар Мудрамен достық қарым-қатынас жасайды, ол Хаттам Шудтың бұрынғы оң қолы болған. Харун, Ифф, Батт-Хупо және Мали, әңгімелердің бағбаны, теңіздің «Ескі аймағын» зерттейді және Хаттам Шудтың жасалған көлеңкесімен тұтқындалады, ол теңіздің түбіндегі «Тарих көзін» бітеуді жоспарлап отыр. Ол мұны істеуге үлкермей, Мали Хаттам Шудтың теңізді улау үшін қолданған машиналарын жояды, ал Харун теңіздің түн мен күннің арасындағы ұзақ жылдардан бері жойылған алмасуын қалпына келтіреді, осылайша қарсыластың көлеңкесін және оған көмектескендерді жояды, сондай-ақ Көзді бітеуге арналған алып «Тығынды» бұрып жібереді. Чупта Гуппи армиясы Чупвала армиясын жеңіп, принцесса Батчетті босатады; содан кейін Хаттам Шуд өзінің тапсырысымен орнатылған құлап жатқан мүсін астында қалады. Содан кейін Морж Харунға оның өзінің әңгімесінің бақытты аяқталуын уәде етеді. Адамдар әлеміне оралғанда Рашид Харунның оқиғаларын жергілікті тұрғындарға айтады, олар Сноути Баттоны қуады. Рашид пен Харун үйлеріне оралғанда, олардың қала тұрғындары қайғының тұтқынынан босап, өз үйлерінің атын – Қахани еске алады. Сорайя ұлы мен күйеуіне қайта оралады. Роман әр басты кейіпкердің есімінің мағынасын түсіндіретін қосымшамен аяқталады.

At the beginning of the story, protagonist Haroun Khalifa lives with his father Rashid, a famous storyteller and doctor, and his mother Soraya, until the latter is seduced by their neighbour "Mr. Sengupta" to leave home. Thereafter, Rashid is hired to speak on behalf of local politicians but fails his initial assignment. With Haroun in tow, Rashid is thence conveyed to the "Valley of K" by courier "Mr. Butt," to speak for "Snooty Buttoo," another politician. Attempting to sleep aboard Buttoo's yacht, Haroun discovers "Iff the Water Genie," assigned to detach Rashid's imagination, and demands to speak with Iff's supervisor, the Walrus, to argue against this decision. They are then carried to the eponymous "Sea of Stories" by an artificial intelligence in the form of a hoopoe, nicknamed "Butt" after the courier. In the Sea of Stories, Haroun learns the Sea is endangered by antagonist "Khattam Shud," who represents the end. In the Kingdom of Gup, King Chattergy, Prince Bolo, General Kitab, and the Walrus announce their plans for war against the neighbouring kingdom of Chup, to recapture Bolo's betrothed Princess Batcheat and to stop the pollution of the Sea of Stories. Rashid joins them here, having witnessed Batcheat's kidnapping. Thereafter, Haroun and his companions join the Guppee army of "Pages" toward Chup, where they befriend Mudra, Khattam Shud's former second in command. Haroun, Iff, Butt the Hoopoe, and Mali, the stories' gardener, investigate the Sea's "Old Zone" and are captured by Khattam Shud's animated shadow, who plans to plug the Story Source at the bottom of the Sea. Before he can do so, Mali destroys the machines used by Khattam Shud to poison the Sea, and Haroun restores the Sea's long annulled alternation between night and day, thus destroying the antagonist's shadow and those assisting him, and diverting the giant "Plug" meant to seal the Source. In Chup, the Guppee army destroys the Chupwalas' army and releases Princess Batcheat; whereupon Khattam Shud himself is crushed beneath a collapsing statue commissioned by himself. Thereafter the Walrus promises Haroun a happy ending of his own story. On return to the human world, Rashid reveals Haroun's adventures to local citizens, who expel Snooty Buttoo. When Rashid and Haroun return home, the people of their city are loosened from the shackles of their misery and remember the name of their home, Kahani. Soraya returns to her son and husband. The novel concludes with an appendix explaining the meaning of each major character's name.

Орны

Сиқырлы реализм туындысы, оқиға "қасіретті қалада" басталады және ішінара сол қалада өтеді. Қала "мұңды теңіздің" жанында орналасқан, онда "қапалы балықтар" мекендейді, оларды жеуге соншалықты қиын болғандықтан, адамдар "қасіреттен қырылады". Қалада көптеген адамдар тұрады, олардың ішінде тек басты кейіпкер Харун мен оның ата-анасы ғана бақытты. Ал қаланың солтүстігінде қайғы-қасірет өндіріліп, экспортталатын зауыттар бар. Зауыттар ауаның ластануын тудырады, ол тек жаңбыр кезінде ғана жеңілдейді, сонымен қатар жақын маңдағы суларға құмбалықтардың келуін хабарлайды. Кітаптағы Жердегі көптеген орындар, араб әліпбиінің алғашқы екі әрпі – Әлиф пен Бейден құралған, ойдан шығарылған Әлифбай мемлекетінде орналасқан. Сондықтан онда "К аңғары" және "I туннелі (сонымен қатар J деп те белгілі)" сияқты әріптермен аталатын көптеген жерлер бар. К аңғарының ортасында Дулл көлі орналасқан, ол романның қосымшасында Кашмирдегі Далл көлінен аталған. Бұл К-нің негізі Кашмирде екенін білдіреді. Көлдегі ауа райы сол жердегі адамдардың сезімдеріне байланысты өзгереді. Сюжеттің басым бөлігі Жердің ойдан шығарылған серігінде, Каханиде өтеді, оның орбитасы "Түсіндіруге тым күрделі процесс" арқылы басқарылады, кітапта ол "P2C2E" деп аталады. Бұл процесс оған Жердегі әрбір нүктеден ұшып өтуге мүмкіндік береді. Кахани – шексіз оқиғалардан тұратын алып мұхит. Әр оқиға өзінің ерекше түсі бар ағын немесе өзен түрінде көрінеді. Түстердің барлық көрінетін спектрі қамтылған, сонымен қатар қазіргі кезде бар екені белгісіз спектрлерге дейін созылады. "Кахани" атауы урду және хинди тілдерінде "оқиға" дегенді білдіреді, ал соңында бұл қасіретті қаланың аты екені анықталады, бұл аян қала тұрғындарының қасіретін жояды. Ай Кахани сюжеттің көп бөлігінде екі тең бөлікке бөлінген, олардың бірі мәңгілік күндіз, екіншісі мәңгілік қараңғылықта. Екі бөлік Chattergy's Wall деп аталатын күш өрісімен бөлінген, олардың арасындағы тар жолақ қараңғылықпен белгіленген. Күндізгі жағы Гуп деп аталады, бұл хинди және урду тілдерінде "әңгіме", "мағынасыздық" немесе "өтірік" дегенді білдіреді, ал түнгі қараңғы жағы Чуп деп аталады ("тыныштық" деген мағынада). Гуп тұрғындары сөйлеуді бағалайды және "Guppees" деп аталады, яғни "әңгімешіл адамдар", ал Чуп тұрғындары тарихи түрде үнсіздікті бағалаған және "Chupwalas" деп аталады, яғни "тыныш адамдар". Каханидің Оңтүстік полюсінде барлық оқиғалардың бастауы болған Әңгімелердің қайнар көзі деп аталатын бұлақ бар. Сондықтан, бұл бұлақтың бітелуіне жол бермеу роман сюжетінің шыңы болып табылады. Ай Каханидегі сюжеттің көп бөлігі либералды қоғам мен диктатура арасындағы қарама-қайшылықты бейнелейді.

A work of magic realism, the story begins and takes place partly in "a sad city" which is located beside "a mournful sea full of glumfish," which were so miserable to eat that they made people "belch with melancholy." This city is thickly populated by people, of whom only the lead character Haroun and his parents are ever happy, while in the north of the city are factories wherein sadness is allegedly manufactured and exported. The factories produce air pollution that is only relieved during rain, which also heralds the arrival of pomfret into the nearby waters. Most of the Earthly locations present in the book are located in the fictional nation of Alifbay, which is a combination of first two letters of the Arabic script based Urdu alphabet, Alif and Bay, and therefore contains many places named after letters, such as the "Valley of K" and the "Tunnel of I (which was also known as J)." In the center of the Valley of K is the Dull Lake, which is said in the novel's appendix to be named after the Dal Lake in Kashmir. This implies that Kashmir is the place on which K is based. The Dull Lake itself is the location of the Moody Land, a landscape whose weather changes to reflect the emotions of the people currently present in it. The larger part of the plot occurs on a fictional moon of Earth, named Kahani, whose orbit is controlled by a "Process Too Complicated To Explain" also referred to in the book as the "P2C2E." These processes enable it to fly over every single point on Earth like a satellite. Kahani consists of a massive ocean, which is composed of an infinite number of stories, each story taking the form of a current or stream of a unique colour. The colours encompass the whole visible spectrum and extend beyond into spectra that are not known to exist. The name "Kahani" itself means "Story" in Urdu and Hindi, and is ultimately revealed to be the name of the sad city; a revelation that removes the sadness from the city's people. The Moon Kahani is, throughout most of the plot, divided into two sections equal in size, one of which is kept in perpetual daylight and the other in perpetual darkness. The two are separated by a narrow strip of twilight, which is marked by a forcefield named Chattergy's Wall. The daylight side is called Gup, a Hindi and Urdu word (meaning "gossip," "nonsense," or "fib" in English) and the night darkened side is called Chup (meaning "quiet"). Inhabitants of Gup value speech and are called "Guppees," meaning "talkative people," while inhabitants of Chup are stated to have historically valued silence and are called "Chupwalas," meaning "quiet fellows." At the South Pole of Kahani is a spring known as the Source of Stories, from which originated all stories ever communicated. The prevention of this spring's blockage, therefore, forms the climax of the novel's plot. Much of the plot on the Moon Kahani can be seen as depicting the contrast between a liberal society and dictatorship.

Кейіпкерлер

Харун: Әңгімедегі басты кейіпкер/орталық сана. Жас, қызығушылық танытатын, батыл, ашық сөйлейтін бала. Ол оқиғаның көп бөлігінде анасының дәл сағат он бірде мырза Сенгуптамен бірге қашып кеткенінен туындаған назар аудару қиындығымен күреседі және оның әсерінен ұзақ уақыт бойы шоғырлана алмайды. Бірақ ол ақырында бұл қиындығын жеңіп, енді ешқашан одан зардап шекпейді. Ол да, оның әкесі де "Мың бір түннің көптеген ертегілерінде кездесетін Бағдаттың аңыз халифасы Харун әл-Рашидтің" есімімен аталады. Олардың Халифа деген тегі халиф дегенді білдіреді. Рашид: Харунның әкесі, өзінің бірден-бір қабілетімен – оқиғаларды ойдан құрау арқасында "Блаһтың шахы" және "Айдарлар мұхиты" деп аталады. Рашид – кәсіби әңгімеші, кейде жемқор саясаткерлер сайлаушыларды өз жағына көндіру үшін жалдайды. Оның әйеліне және әңгіме айту өнеріне деген сүйіспеншілігі, мүмкін, оның ең үлкен психологиялық осалдығы; олардың біреуін жоғалтқанда, ол күйзеліске түседі және екіншісін де жоғалтуға бейім. Әңгімеде соңғысын қайтару үшін ол "Rapture" деп аталатын арнайы жолмен Қаханиге барады, ол арқылы ол өз арманына кіріп, арманының әлемінде оянады. Сорайя: Харунның анасы және Рашидтің әйелі, оның қиялынан шаршап, оны жайсыз және көңілсіз мырза Сенгуптаға қалдырады. Ақырында ол Рашидке қайта оралып, күйеуі мен ұлына деген махаббатын қайта жандандырады. Қайтып келгеннен кейін Рашидті басып алған депрессия мен Харунның синдромы қайта пайда болмайды. Сенгупта: Харунның көршісі, Сорайямен бірге қашып кетеді. Әдетте Сенгупта қиял мен әңгімелерді жек көреді, бұл оның кейінірек Қаханиде қарсылас Хаттам Шуд ретінде пайда болуына жағдай жасайды. Хаттам Шуд. Оның аты – бенгал тіліндегі заңды тегі. Мисс Онета: мырза Сенгуптаның семіз, көп сөйлейтін, өзін-өзі бағалайтын, өте эмоционалды, жомарт әйелі, күйеуі Сорайямен қашып кеткеннен кейін одан көңілі қалған. Ол күйеуінен және күйеу есімінен бас тартады. Сорайяның отбасын тастап кеткенін және оның осы әрекеті Харунға оның қиындығын сыйлағанын, сондай-ақ оның қайта оралғанын жариялайды. М. А. Бет: Пошта тасушы, шамадан тыс жылдамдықпен жүргізетін, Харун мен Рашидті (әкімшілік сайлауда сөйлеуі тиіс) тасымалдауды сұрағанда, оларды таң атпай баратын жеріне жеткізу туралы барлық басқа талаптарды елемеді. Снути Бутту: Рашидті сайлаушыларды оны (Буттуды) қайта сайлауға көндіру үшін жалдаған жемқор саясаткер. Бутту – сыныптық санасы бар, өркөкірек, менмен, өзіне сенімді адам, оның сайлаушыларына әсер етуі – ол бұрын да қайта сайланған. Рашидті өзіне жанашыр болуға көндіру үшін ол Рашид пен Харунға "Мың бір түн плюс бір" деп аталатын сәнді қайық үйінде тұруды ұсынады. Ақырында ол халықтың талабы бойынша өз округінен қуылды. Хупо Бут: Каханиде Харунның жылқысы болатын механикалық Хупо, телепатияны қоса алғанда, барлық белгілі ақыл-ой жетістіктеріне қабілетті (соңғысы қайталанатын әзілге себеп болады, ол "қанын қозғамай сөйледі"). Сонымен қатар ол Жер мен Кахани арасында мүмкін емес жылдамдықпен ұша алады. Ифф: Каханидегі Харунды ертіп жүретін "су жындысы". Иффтің міндеті – Рашидтің қиялын бақылау, Рашидке көзге көрінбейтін кран арқылы берілетін су түрінде. Ифтің өзі көк шашы мен сақалға ие, қайырымды кейіпкер; шапшаң, біршама қатал тұлға; және синонимдер тізімінде сөйлеу әдеті. Принц Боло: Архетипілік таңғажайып ертегіге немесе Әсем Принске пародия болуы мүмкін, Боло – ойсыз, сәл ақымақ, мелодрамалық тұлға, принцесса Батчетті Чоптан құтқару үшін айыптаудың формалды басшысы, бірақ аз билікке ие; ең аз даулы нәрсеге ашулануға бейім; және Батчетті құтқарумен мазаланған, сондықтан басқа барлық нәрселер оған аз маңызды көрінеді. Принцесса Батчейт: Қауіп шеккен қыз. Батчейт – Гуптың билеушісі Чаттергидің қызы және Принц Болоның келіні. Ол біршама ақымақ, сезімтал, абайсыз және оның сұлулығын ойлаған жалғыз адам Болоға қатты ғашық. Оның есімі "Баат алдап" деп айтылады, ол "сұхбат" деп аударылады. Принцесса Батчеатты Гуп пен Чуптың шекарасына саяхат кезінде Чупвалалар тұтқындаған кезде, олар оның аузын тігіп, оны Хамош деп атауды жоспарлайды, яғни "сұмсақ", бірақ олар мұны ешқашан орындамайды. Генерал Кітап: "Женерал Кітап" деген сөздің мағынасы, Генерал Кітап – "Кітапхана" деп аталатын Гуппи армиясының қолбасшысы. Ол көптеген беттерден тұрады. Генерал армия бастаған істің құндылығына қатысты әрбір пікірталасқа қатысады және мүдделер немесе пікірлер арасындағы кез-келген қайшылықты шешу мақсатында мұндай пікірталастарды жиі ұйымдастырады. Сондықтан бүкіл әскер Р�...

Haroun: The main character/central consciousness of the story. A young, curious, courageous, outspoken child. He struggles throughout most of the story with a form of attention deficit disorder caused by his mother running away with Mr. Sengupta at exactly eleven o'clock, and under its influence, he is unable to concentrate for a longer period of time. But he eventually overcomes his disorder at the climax, never to suffer from it again. He and his father are both named after the "legendary Caliph of Baghdad, Haroun al Rashid, who features in many Arabian Nights tales. Their surname Khalifa actually means Caliph." Rashid: Haroun's father, known as the Shah of Blah and the Ocean of Notions for his ability to devise stories impromptu, Rashid is a professional storyteller sometimes hired by corrupt politicians to persuade constituents in their favor. His attachment to his wife and to his practice of storytelling is probably his greatest psychological weaknesses; when either of them is lost, he becomes depressed and tends to lose the other. In the story, to recover the latter, he travels to Kahani by means known as "Rapture," through which he is able to travel inside his dreams and wake up in the world, his dream has created. Soraya: Haroun's mother and Rashid's wife, who is tired of his imagination and leaves him for the dull and dreary Mr. Sengupta. In the end, she returns to Rashid and revives her affection for her husband and son. Upon her return, the depression overwhelming Rashid and the syndrome manifested by Haroun do not reappear. Mr. Sengupta: Haroun's neighbour, who elopes with Soraya. As a rule, Mr. Sengupta despises imagination and stories, which sets the stage for his later appearance on Kahani as antagonist Khattam Shud. Khattam Shud's. His name is a legitimate Bengali surname. Miss Oneeta: Mr. Sengupta's obese, talkative, self important, overwhelmingly emotional, generous wife, disappointed in her husband after he has eloped with Soraya. In her dismay, she disowns him and her married name. It is she who reveals that Soraya has deserted her family and that her act has given Haroun his disorder, and also announces her return. Mr. Butt: The mail courier, a reckless driver who, when requested to provide transport for Haroun and Rashid (who is expected to speak at an election of public officers), ignores all other demands to take them to their destination before dusk. Snooty Buttoo: A corrupt politician who hires Rashid to convince constituents that he (Buttoo) should be re elected. Buttoo is a class conscious, pompous, arrogant, self assured person whose chief hold over his constituents is that he has been re elected before. To persuade Rashid to sympathize with him, he offers both Rashid and Haroun a stay on a luxurious houseboat called "The Arabian Nights Plus One." He is ultimately driven from his district by popular demand. Butt the Hoopoe: A mechanical Hoopoe who becomes Haroun's steed in Kahani, capable of almost all known mental feats, including telepathy (the latter producing a recurrent joke that he "spoke without moving [his] beak"). He is also capable of flying at impossible speeds, between Earth and Kahani. Iff: A "water genie" from Kahani who accompanies Haroun in Kahani. Iff's task is to control Rashid's imagination, in the form of waters transmitted to Rashid via an invisible faucet. Iff himself is a benevolent character having a blue moustache and beard; an effusive, somewhat cantankerous personality; and a habit of speaking in lists of synonyms. Prince Bolo: A possible parody of the archetypal awe inspiring hero or Prince Charming, Bolo is a reckless, slightly stupid, melodramatic figure, nominally the leader of the charge to rescue Princess Batcheat from Chup, but holding little authority; prone to becoming excited at the least provocation; and obsessed with rescuing Batcheat, so that all other things appear to him of little significance. Princess Batcheat: A damsel in distress. Batcheat is the daughter of King Chattergy, ruler of Gup, and the fiancée of Prince Bolo. She is somewhat foolish; sentimental; reckless; and completely infatuated with Bolo, who is the only person to think her beautiful. Her name is pronounced "Baat cheat," which is translated as "conversation." When Princess Batcheat is captured by Chupwalas during an excursion to the border between Gup and Chup, they plot to sew her mouth shut and rename her Khamosh, meaning "silent," but they never carry this out. General Kitab: Literally "General Book," General Kitab is the commander of the Guppee Army, called the "Library." It consists of a multitude of Pages. The General participates in every debate regarding the worth of the cause on which the army has embarked, and frequently forms such debates on purpose to resolve all conflict of interest or opinion. The whole army, therefore, takes part in every campaign of Rogerian argument, whose sole aim is to produce conciliation and eventual unity among the Pages. Because Guppee laws permit unlimited freedom of speech, these debates are unrestrained to an extent that would (as Haroun remarks) be considered insubordination in the reader's world. King Chattergy: Princess Batcheat's father and Prince Bolo's father in law, who forms the nominal head of Gup's government but has little real power. He is given very little role in most of the story. Blabbermouth: A female Page of the Library of Gup. Blabbermouth is a talkative, ill tempered, stubborn, unscrupulous, quarrelsome and courageous girl who despises Princess Batcheat, disguises herself as a boy (due to lack of equal rights for girls), and is skilled at the art of juggling. Blabbermouth joins the army of Gup to march on Chup. She saves many lives by impeding a bomb attack attempted by Khattam Shud's ambassador. Thereupon she is exposed as a girl and expelled from the army by Bolo. She then becomes an aide to Mudra, an ally of the Guppees, with whom she is implied to be infatuated. Mudra: Second in command to Khattam Shud, who becomes disgruntled with his master's policies and defects to the Guppee side. His shadow, like the shadows of each and every person in Chup, can behave independently of himself and is, therefore, his sidekick. Mudra himself is an able warrior skilled in the art of hand to hand combat. Mudra is nearly mute, being able only to communicate his own name and that he "speaks" by Abhinaya, the sign language used in classical Indian dance. His own name is said in the appendix to be the generic term for all signs used in this language. After the climax, Mudra becomes President of Chup. Khattam Shud: The villain of the story, whose name means "completely finished." As a character, he is the "Prince of Silence and the Foe of Speech" feared by most Guppees. He is the ruthless ruler of Chup and in some sense the Kahanian counterpart of Mr. Sengupta. Khattam Shud is the founder of a religion whose supreme commandment is abstinence from speech. In Chup City, schools, law courts, and theaters had to close. Khattam Shud tries to poison the Sea so that all stories go wrong and come to a bad end. The Eggheads: Here, the technicians of Kahani: white coated, completely bald, enthusiastic, cheerful, and intelligent. The Eggheads of Gup City are said to be the inventors of all "Processes Too Complicated To Explain," by which impossible feats such as Kahani's bizarre orbit, the creation of artificial happy endings for stories, and the transmission of "story water" to Earthly storytellers are easily accomplished. They are in awe of their superintendent, the Walrus, for his possession of a moustache. Walrus: The superintendent of the Eggheads, distinguished from them by his possession of a small moustache that gives him his name. Plentimaw Fish: Angelfish the size of giant sharks. The name is derived from their multiplicity of mouths, through which they constantly ingest the stories conveyed by the waters. Inside their bodies, the stories combine to form new stories. Mali: A "Floating Gardener" composed of interwoven flowering vines and water plants that behave as a single organism. He is one of many, whose task is to prevent stories from becoming irretrievably convoluted and to cut away weeds on the Ocean's surface. Floating Gardeners are divided into a hierarchy of classes, of which Mali belongs to the First Class, presumably the highest. Mali, and presumably other Floating Gardeners, is virtually invulnerable, being able to withstand any and all attacks made against him by the Chupwalas.

Басқа шығармаларға сілтеме жасау

"Сөздің өзендер теңізі" – бұл 11-ғасырдағы үнді аңыздарының жинағы. Әңгіме элементтері Баумның "Оз сиқыршысы", Толкиннің "Сақиналар Иесі" және Льюис Кэрроллдің "Алиса ғажайыптар елінде" романдарынан алынған, сондай-ақ танымал балалар романы "Фантомдық жол ақысы"мен салыстырылған. Тағы бір айқын сілтеме – "Мың бір түн" әңгімелері. Харун, Рашид Халифаның ұлы, 786 жылдан 809 жылға дейін билік жүргізген және "Мың бір түн" оқиғаларында жиі кездесетін Харун әл-Рашид халифасына сілтеме жасайды. "Iff the Water Genie" – "Аладдиннің сиқырлы шамшарындағы" жынға сілтеме. Харун Иффтің сиқырлы кілтін ұрлап алады, нәтижесінде Ифф Харунның бұйрығын орындауға мәжбүр болады, дәл Аладдин сиқырлы шамға ие болған кезде жын істегендей. "The Walrus" The Beatles әнінен "I Am the Walrus" және Льюис Кэрроллдың "The Walrus and the Carpenter" шығармасымен байланысты. Мудра кейіпкері алғаш кездескенде, оның шығаратын дыбыстары "Гогоголь" және "Кафкафка" – жазушылар Николай Гоголь мен Франц Кафкаға сілтеме ретінде, олардың есімдерін бұрмалап көрсетеді. Рушди Кафкаға тағы бір сілтеме жасайды, ол Ифф теңіздегі Plentimaw балықтарын, әңгімелерді жұтатын, аш суретшілер ретінде сипаттайды. Кітаптың төртінші тарауында Рапунцель туралы халық ертегісі айтылады. Харун өз көлеңкесімен күресіп жүрген жауынгермен кездеседі, бұл мүмкін Дж. М. Барридің "Питер Пэн" шығармасына сілтеме болуы мүмкін. "Гупи" және "Бага" – Plentimaw-лардың есімдері, бұл бенгал жазушысы Упендракишор Рэй Чоудхури жасаған Гупи және Бага кейіпкерлеріне сілтеме жасайды. Оның немересі, Академия сыйлығын жеңіп алған режиссер Сатьяжит Рей, осы кейіпкерлерді басты рөлде ойнатқан екі фильм түсірді.

Бейімделулер

Кітап негізінде жазылған пьесаны Тим Суппл мен Дэвид Тушингэм сахнаға бейімдеді. Ол 1998 жылы Лондонның Корольдік ұлттық театрында алғашқы рет сахнада көрсетілді. 2001 жылы жазылған Чарльз Вуориненнің "Харун және әңгімелер теңізі" операсы, Джеймс Фентонның либреттосымен, 2004 жылдың күзінде Нью-Йорк қалалық опера театрында тұңғыш рет қойылды.