Кіріспе

Питер Дюран (21 қазан 1766 – 23 шілде 1822) – ағылшын саудагері. Ол тамақты қалайы банкалар арқылы сақтау идеясы бойынша алғашқы патентті алғаны үшін кеңінен танымал. Патент (No 3372) 1810 жылғы 25 тамызда Ұлыбритания королі Георг III-тің қол қоюымен берілді. Патентта көрсетілгендей, патент Питер Дюранға, Миддлсекс, Ұлыбритания, Хокстон-сквердегі саудагерге, жануарлар тағамы, өсімдік тағамы және басқа да тез бұзылатын заттарды шыны, керамика, қалайы немесе басқа да қолайлы металдардан жасалған ыдыстарда сақтау әдісі үшін берілген. Сақтау процедурасы ыдысты тамақпен толтырып, тығыздап жабудан тұрды. Көкөністер шикі күйінде салынуы керек еді, ал жануарлар тағамы шикі немесе жартылай пісірілген болуы мүмкін. Содан кейін барлық зат пеш, плита немесе бу ваннасы сияқты кез келген тәсілмен қыздырылуы керек еді, бірақ ең қолайлысы – суға батырып қайнату. Қайнату уақыты нақты көрсетілмеген және тағам мен ыдыстың көлеміне байланысты екені айтылды. Патентте сақтау мерзімі де нақты көрсетілмеген, тек "ұзақ" деп белгіленген. Қыздыру және салқындату процесінің барлық кезеңінде тығыздағыш ішінара ашық болуы керек еді, бірақ содан кейін ыдыс тығыздағыш, резеңке тығын, цементтеу сияқты кез келген құралдармен герметикалық түрде жабылуы керек еді. Патентында Дюран бұл өнертабыс идеясы бір жылдан астам бұрын шетелдегі досынан келгенін нақты айтады. 19 ғасырдың мұрағаттарында жүргізілген жан-жақты зерттеулер оның француз өнертапқышы Филипп де Жирар екенін көрсетті. Дюран мен Жирар арасындағы қарым-қатынас жарияланбады және алғашқы консервіленген тағам патенті Дюранға тиесілі болып қала береді. Патенттің өзі екі бөлек бөлімнен тұрады: біріншісі – бастапқы идеяның сипаттамасы, екіншісі – Дюранның өзі жасаған байқаулар. Дюран өнертабысқа күмәнді қарады. Дегенмен, жаңалыққа құштарлығынан, ол ет, сорпа және сүтті тығыздап, сипатталғандай қайнатып, оны өзі мұқият сынап көрді. Алғашқы өнертапқыш тек аз көлемдегі тағаммен тәжірибе жасаған, ал Дюран болашақта кең ауқымды өндіріс көздегендіктен бір банкаға 30 фунт (13,6 кг) дейін ет сақтады. Белгісіз себептерге байланысты Дюран шыны ыдыстардың орнына тек қалайы банкаларды пайдаланды. Ол банкаларды Корольдік теңіз флотымен төрт-алты айға теңізге жіберді. Корольдік қоғам мен Корольдік институттың бірнеше мүшелері келген кезде тағамды тексерді және оның жақсы сақталғанын анықтады. 1820 жылға қарай консервіленген тағам Ұлыбритания мен Францияда, ал 1822 жылға қарай АҚШ-та танымал болды.