Кіріспе

Неміс ақыны және музыканты (1739–1791)

Кристиан Фридрих Даниэль Шубарт (24 наурыз 1739 – 10 қазан 1791) – неміс ақыны, органшы, композитор және журналист. Ол әлеуметтік сынға толы жазбалары үшін бірнеше рет жазаланды және он жыл қатаң жағдайда түрмеде отырды.

Өмір

Швабияның Оберсенхайм қаласында дүниеге келген ол 1758 жылы Эрланген университетіне теология факультетіне студент болып түсті. Ол босаң өмір салғандықтан, екі жылдан кейін ата-анасы оны үйге қайтарды. Жеке репетитор және көмекші уағызшы болып жұмыс істеуге тырысқаннан кейін, оның музыкалық таланты оны Гейслинген-ан-дер-Штайгедегі органшы қызметіне тағайындады. 1772 жылы Людвигсбургте Шубартпен кездескен Чарльз Берни оны "Германияда кездескен алғашқы, нағыз ұлы клавесинші" деп сипаттады. Ол Бах мектебінде тәрбиеленген, бірақ энтузиаст және өзгеше дарын иесі. Оның көптеген шығармалары Голландияда жарық көрген, олар талғаммен және құштарлықпен толы. Ол клавикордты өте нәзік және көркем орындады, оның саусақтары шеберлікпен, қиялы бай болды. Бернидің сөзіне қарағанда, Людвигсбургте Шубартты бағаламаған: "Калың жұрт оны ақылсыздан санайды, ал қалғаны оған мән бермейді". Оның ерсілі-қарсылы өмірі мен құдайға қарсы сөздері, литанияның пародиасында көрініс тапқандықтан, ол кейін елден қуылды. Иезуиттерге қарсы өткір шабуыл жасағандықтан, ол Аугсбургтен қуылды және Ульмге қашты, онда 1777 жылы тұтқындалып, Хоэнасперг бекінісіне қамалды. Мұнда оған мейірімділікпен қарады, ол уақытын мистикалық еңбектерді оқумен және поэзия жазумен өткізді. Оның "Sämtliche Gedichte" (Толық өлеңдер жинағы) 1785/1786 жылдары Штутгартта екі томдық болып жарық көрді (Густав Хауфтың жаңа басылымы, Лейпциг, 1884, Reclams Universal Bibliothek); Бұл жинақтағы көптеген шығармалар "Дабыл мен құштарлық" дәуірінің сипаттамаларына ие. Ол сол жерде жазып, 1783 жылы "Швабиш Музен Альманахында" жариялаған өлеңдерінің бірі – Франц Шуберт 1817 жылы музыкаға қойған "Die Forelle" ("Тротуар") болды. 1787 жылы Пруссия патшасы Ұлы Фридрих оны босатып, "Hymnus auf Friedrich den Grossen" ("Ұлы Фридрихке гимн") атты шығармасында алғысын білдірді. Шубарт енді Штутгарттағы театрдың музыкалық директоры және менеджері болып тағайындалды, онда ол "Deutsche Chronik" еңбегін жалғастырды және "Schubarts Leben und Gesinnungen" ("Шубарттың өмірі мен ойлары", 2 том, 1791–1793) автобиографиясын бастады, бірақ Штутгартта оны аяқтамай қайтыс болды. Оның "Gesammelte Schriften und Schicksale" (Жинақталған жазбалар мен тағдырлар) 8 томдық болып жарық көрді (Штутгарт, 1839–1840). Шубарттың музыкалық шығармаларының ішінде "Die glücklichen Reisenden" опереттасы, "Evas Klage bei des Messias Tod" мелодрамасы, "Musikalische Rhapsodien" (1786) атты үш кітап, "Salve Regina" және түрлі әндер мен клавиштік шығармалар бар.