Кіріспе

Джордж Вашингтон Кейбл (12 қазан 1844 – 31 қаңтар 1925) – американдық роман жазушы, туған жері Жаңа Орлеан, Луизианадағы креолдық өмірді шынайы бейнелегенімен ерекше көзге түседі. Ол «XIX ғасырдың соңындағы ең маңызды оңтүстік суретшісі» және «алғашқы қазіргі оңтүстік жазушысы» деп аталды. 1870 жылы ол журналист болып, «Нью-Орлеан Пикаюн» газеті үшін жазды. 1865 жылдан 1879 жылға дейін газетте жұмыс істеді, сол кезде ол танымал жазушыға айналды. 1869 жылы Джордж Кейбл Луиза Стюарт Бартлеттке үйленді, олардың бірнеше баласы болды. Кейблді «Скрибнердің айлық» журналына әңгімелер жіберуге шақырды, ол 1873 жылы «Сье Джордж» әңгімесін жариялады, ол сын тұрғысынан және көпшілік тарапынан үлкен табысқа ие болды. Келесі үш жылда ол «Скрибнер» журналында креолдық өмір туралы тағы алты әңгіме жариялады. Бұл әңгімелер 1879 жылы «Ескі креол күндері» деген атпен жинақталып, кітап ретінде басылып шықты. Сюжетте Грандиссим отбасының бірнеше мүшелерінің басынан өткен оқиғалары мен махаббаттары баяндалады, бұл француз креолдық отбасы, оның құрамында әртүрлі нәсілді адамдар бар. Оның «Мадам Дельфин» (1881) повесі, қысқа әңгімеден кеңейтілген, нәсілдердің араласуы мәселесін қамтиды, онда жартылай африкалық тегі бар әйел өзінің еуропалық тегі басым қызын француз креолдық элитасының біріне үйлендіруге тырысады. Сол жылы ол отбасымен бірге Массачусетс штатының Нортгемптон қаласына көшіп барды, онда Оңтүстік туралы романдар мен сын мақалаларын жазуын жалғастырды. 1888 жылы ол «Акадиялық пастораль» деп сипатталған «Бонавентура» еңбегін жариялады. Барлығы ол 14 роман мен әңгімелер жинағын шығарды. Соңғы романы – «Луизиананың ғашықтары» (1918). Кейблдің әйелі Луиза 1904 жылы қайтыс болды, ал 1906 жылы ол Ева Стенсонға үйленді. Ева қайтыс болғаннан кейін, ол 1923 жылы Ханна Коуингке үшінші рет үйленді. Екі жылдан кейін Кейбл Флорида штатының Санкт-Петербург қаласында қайтыс болды.

Жауап және мұра

Кейбл Марк Твенмен дос болған, және екеуі бірге лекциялық турлар өткізген. 1884 және 1885 жылдары олар «Даналықтың егіздері» деп аталған оқу туры аясында Канаданың Торонто қаласына екі рет барды. Твен Кейбл туралы: «әдеп-ахлақтық тұрғыдан, тазалықтан және күнасыздықтан келгенде, елшілер Кейблмен салыстырғанда қарапайым полицейлер ғана болды» деген пікірін білдірді, оның қоғамды бейнелеуі қараңғы және «әдепсіз» болғанына қарамастан. Твен өзінің «Миссисипидегі өмір» кітабында Кейблді былай еске алады:

«Бұл топқа Нью-Орлеанның ежелгі ауданынан «Грандиссимдер» романының авторы, Оңтүстіктің көрнекті әдеби шеберімен бірге өткен мүмкіндік бұйырды. Ол Оңтүстіктің ішкі өмірін және тарихын шеберлікпен суреттеді. Шындығында, тәжірибем көрсеткендей, жаттығусыз көз бен бос ой оны кітаптары арқылы одан да анық және тиімді зерттеп, түсіне алады, тікелей қарым-қатынасқа қарағанда. Сіз үшін көруге, сипаттауға, түсіндіруге және жарық беруге мистер Кейблмен бірге осы ескі ауданнан саяхаттау – керемет ләззат. Көрінбейтін немесе көмескі нәрселерді сезінесіз – жарқын, бірақ құбылмалы және қараңғы; маңызды ерекшеліктерді көресіз, бірақ нәзік түстерді жоғалтасыз немесе оларды қиял арқылы ұстай алмайсыз: бұл жағдай, былайша айтқанда, Альп тауларының кең, түңгірсік көкжиегінің жиегімен жүрген білімсіз, жақын көретін бейтаныс пен рухтандырылған және ағартылған, алысқа көретін жергілікті тұрғынның арасындағыдай. Қазіргі әдебиет тарихшылары Кейблдің шығармаларындағы нәсілшілдік тақырыбы Уильям Фолкнер мен Роберт Пенн Уорреннің кейінгі туындыларына әсер еткенін айтады. Ол «19 ғасырдың соңындағы оңтүстіктің ең маңызды суретшісі, сондай-ақ бірінші қазіргі оңтүстік жазушысы» деп аталды. 2008 жылы Луизиана штаты университетінің баспасында «Джордж Вашингтон Кейблдің Нью-Орлеаны: 1887 жылғы халық санағы бюросының есебі» деген атпен оның Оңтүстік тарихының жаңа басылымы жарық көрді, оны Лоуренс Н. Пауэлл өңдеп, кіріспе жазды. Кейбл 1910 жылы өзінің редакторы Ричард Уотсон Гилдерге арнаған құрметте «авторлардың редакторы» терминін ойлап тапқан болуы мүмкін, ол «Менің ойымша, ол баспагер емес, авторлардың редакторы болды» деп жазған; бұл терминнің басылымдағы ең ерте кездескен қолданылуы.