Гилберт Эрик Каннан: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Британдық романист және драматург Гилберт Эрик Каннан (25 маусым 1884 – 30 маусым 1955) британдық романист және драматург болған.

Ерте өмір

Шотландиялық тегі бар Манчестерде туған ол отбасымен жақсы қарым-қатынаста болмады, сондықтан 1897 жылы экономист Эдвин Каннанмен бірге Оксфордқа жіберілді. Ол Манчестер грамматикалық мектебінде және Кембридждегі Король колледжінде оқыды; заңгерлік мансабын бастады, бірақ 1908 жылы актерлік қызметтен кейін жазуға көшті.

Мансап

Кеннан алдымен аудармашы, сосын Лондон басылымдарында рецензент болып жұмыс істеді. Оның көптеген романдары ішінара автобиографиялық сипатта және Стивен Лори кейіпкері төңірегіндегі романдық циклға жатады. Сэмюэл Батлер оның көркем туындыларына зор ықпал етті. 1914 жылы романшы Генри Джеймс «The Times» газетіндегі мақаласында Каннанды Д.Х. Лоуренс, Комптон Маккензи және Хью Уолполмен қатар тұрып, болашақтың төрт маңызды жазушысы деп атады. Ол Дж.М. Барридің хатшысы болып жұмыс істеді, Лорд Чемберленнің театрға цензуралық шектеулеріне қарсы күресінде оған көмектесті. 1909 жылы Каннан мен Барридің әйелі Мэри Анселлдің арасында қарым-қатынас туды, ол некеде назарсыз қалған экс-актриса еді. Каннан Кэтлин Брюске көңіл білдіріп жүргенде, сол кезде ол саяхатшы Роберт Фалькон Скотттан ұсыныс алды. Брюс Скоттқа үйленуге шешім қабылдағанда, Мэри Барридің Каннанға деген сезімі күшейді. Оның күйеуі татуласуға тырысты, бірақ нәтижесіз ажырасып, олар 1910 жылы үйленді. Каннан Джордж Бернард Шоудың 1911 жылғы «Фаннидің алғашқы пьесасы» драмасындағы Гунн мырза кейіпкерінің пародиялық бейнесі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол пацифист болды, содан кейін саналы түрде әскери қызметтен бас тартты және әскери шақыруға қарсы ұлттық кеңеске қатысты. Ол өзінің тәжірибелерін кейінгі романдарының негізіне алды, «Pugs and Peacocks» романындағы Мелиан Стоукс кейіпкерін Бертран Расселдің портретіне айналдырды. Ол Остолин Морреллді соғыстан бұрыннан білген. Соғыс кезінде ол оның айналымында болды, оны Д.Х. Лоуренске таныстырды, сондай-ақ Дора Каррингтон, Дороти Бретт және суретші Марк Гертлермен таныстырды. Каннанның «Мендель» кітабы Гертлердің ерте өміріне (Мендель – оның еврейлік есімі) негізделген және оның К.Р.В. Невинсонмен және Каррингтонмен қарым-қатынасын зерттейді. Гертлер Гилберт Каннан мен оның диірменін салған; картина қазір Ашмолеан мұражайында сақталуда. Диірмен 1916 жылы Каннан тұрған Букингемширдегі Чолсбериде орналасқан, ол оның зиялы айналымының көптеген өкілдерін (Лоуренс пен оның әйелі Фрида, Кэтрин Мансфилд және Джон Миддлтон Мюрри сияқты) тартты. Суретте Каннанның екі Ньюфаундленд иті де бейнеленген: сол жақтағы Сэмми және Мэри Анселлден ажырасқаннан кейін Барридің иті болған Луат, сондай-ақ Питер Пэндегі Дарлингтердің бала күтімішінсіз Нананың прототипі. 1916 жылы, соғыстың қорқынышты салдары мен әскери шақыру қаупіне жауап ретінде Каннан психикалық күйзеліске ұшырады, ол бұл тәжірибені «Рухтың босатылуы» кітабында жанды түрде сипаттады. Оның некесі 1918 жылы Гвен Уилсонмен қарым-қатынасқа түскенде аяқталды, кейіннен 1920 жылы ол Каннан АҚШ-та дәріс оқып жүргенде Генри Мондқа үйленді. Әдеттен тыс жағдайларда Каннан Уилсонмен және оның жаңа күйеуімен бірге Вестминстердегі Смит-сквердегі Мулбери Хаус үйінде үш адамдық қарым-қатынаста өмір сүрді. Олардың қарым-қатынасы туралы Кэннанның «Алыстан хаттар» кітабындағы Гвенге арналған алғы сөзінде айтылған. Соғыстан кейін Каннан жазу, аударма жұмысы және саяхатқа берілді, бірақ 1923 жылы болған тағы бір психикалық күйзеліс емдеуге келмейтін болып шықты. Ол Роемптондағы Приория ауруханасында психикалық науқас ретінде жатты. Содан кейін ол өмірінің соңына дейін Вирджиния Уотер маңындағы Холлоуэй санаторийінде жатып, 1955 жылдың 30 маусымында қатерлі ісіктен қайтыс болды.

Cannan worked first as a translator, and a reviewer in London publications. Many of his novels are in part autobiographical, and fit into a novel sequence the Lawrie Saga, around the character Stephen Lawrie. Samuel Butler was a major influence on his fiction. In 1914, the novelist Henry James in an article in The Times named Cannan as one of four significant up and coming authors, alongside D. H. Lawrence, Compton Mackenzie and Hugh Walpole. He was employed as a secretary by J. M. Barrie, working with him in their efforts against censorship of the theatre by the Lord Chamberlain. A relationship developed in 1909 between Cannan and Barrie's wife Mary Ansell, a former actress who felt neglected in her marriage. Cannan had been wooing Kathleen Bruce, who at the same time was receiving advances from the explorer Robert Falcon Scott. When Bruce decided to marry Scott, Mary Barrie's sympathy for Cannan developed a momentum of its own. Her husband sought to be reconciled, but relented and divorced her in a high profile case, and she and Cannan were married in 1910. Cannan was caricatured as Mr. Gunn, a minor character in George Bernard Shaw's 1911 drama Fanny's First Play. During World War I he was a pacifist and then conscientious objector, and was involved in the National Council Against Conscription. He used his experiences in later novels, making the character Melian Stokes in Pugs and Peacocks a portrait of Bertrand Russell. He had known Ottoline Morrell from before the war. During it he moved in her circle, introducing her to D. H. Lawrence, and knew also Dora Carrington, Dorothy Brett and the artist Mark Gertler. Cannan's book Mendel was based on Gertler's early life (Mendel being his Yiddish given name), and explored his relationships with C. R. W. Nevinson and Carrington. Gertler painted Gilbert Cannan and his Mill; the picture is now in the Ashmolean Museum. The mill was at Cholesbury in Buckinghamshire, where Cannan was living in 1916, and which attracted a number of his intellectual circle (including Lawrence and his wife Frieda, and Katherine Mansfield and John Middleton Murry). The picture also shows the Cannans' two Newfoundland dogs, Sammy on the left and Luath, who was also Barrie's dog before his divorce from Mary Ansell and the inspiration for Nana, the Darling children's nurse in Peter Pan. In 1916, partly in response to the devastating effects of the war and the threat of conscription, Cannan suffered a mental breakdown, an experience which he vividly described in his book, The Release of the Soul. His marriage ended in 1918 when he had an affair with Gwen Wilson who later married Henry Mond in 1920 while Cannan was lecturing in the United States. Unconventionally, Cannan lived with Wilson and her new husband in a ménage à trois in their home, Mulberry House, in Smith Square, Westminster. A hint of their relationship is suggested in Cannan's dedication of Letters from a Distance "to Gwen, without whose courage, tenderness and force there would have been no author to write these letters." After the war Cannan devoted himself to writing, translation work and travel but another mental breakdown in 1923 proved untreatable. He became a mental patient at the Priory Hospital, Roehampton. He then spent the rest of his life confined to Holloway Sanatorium near Virginia Water where he died of cancer on 30 June 1955.

Отбасы

Ақын Мей Веддерберн Каннан және оның әпкесі, жазушы Джоанна Каннан, оның туыстары еді, академик Чарльз Каннанның (Оксфорд Тринити колледжінің деканы және Оксфорд университетінің баспасының хатшысы) қыздары. Профессор Эдвин Каннан да олардың туысы болды, ол белгілі LSE экономисі және Чарльз Каннанның інісі. Джоаннаның қызы Диана Пуллейн Томпсон оның өмірбаянын жазды. Джоанна Каннанның ұлы Денис Каннан да драматург еді.