Аштық басуға қарсы дәрі және қауіптері

Кіріспе

Тамқұны басушы Сибутрамин, бұрын басқалардың арасында Meridia брендімен сатылатын, көптеген елдерде қолданыстан тоқтатылған тамқұны басушы дәрі. Ол серотонин-норадреналин кері сіңіруін тежегіш ретінде, үш сақиналы антидепрессанттарға ұқсас әрекет етеді. 2010 жылға дейін диета мен физикалық жаттығулармен қатар, семіздікті емдеуде қосымша құрал ретінде кеңінен сатылып, тағайындалды. Ол жүрек-қан тамырлары аурулары мен инсульт қаупінің артуымен байланысты және 2010 жылы Австралия, Канада, Қытай, Еуропалық Одақ, Гонконг, Үндістан, Мексика, Жаңа Зеландия, Филиппин, Таиланд, Ұлыбритания және АҚШ сияқты бірнеше елдерде және аймақтарда нарықтан алынып тасталды. Дегенмен, бұл дәрі кейбір елдерде әлі де қолжетімді. Сибутрамин 1988 жылы Ұлыбританияның Нотингем қаласындағы Boots компаниясымен әзірленген, ал Abbott Laboratories компаниясы оны өндіріп, Reductil, Meridia, Siredia және Sibutrex сияқты түрлі брендтермен сатқан, 2010 жылы көптеген нарықтардан алынып тасталғанға дейін. АҚШ-та бұл дәрі IV тізілімдегі бақыланатын зат ретінде жіктелген. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, FDA әлі де 700-ден астам диеталық қоспаларда сибутраминнің "табиғи", "дәстүрлі" немесе "шөптік" құрал ретінде сатылып жатыр дегенді анықтады.

Медициналық қолданыстар

Сибутрамин семіздікпен ауыратын науқастарды емдеуде салмақ жоғалту мақсатында тәбетті басу үшін қолданылған.

Салмақты азайту үшін қолдан жасалған өнімдер, 2008 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2008 жылдың 22 желтоқсанында АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) тұтынушыларға салмақ жоғалтуға арналған «диеталық қоспалар» ретінде сатылған 27 түрлі өнімнің атауын жариялады, олардың құрамында заңсыз түрде жарияланбаған сибутрамин мөлшері болған. 2009 жылдың наурыз айында Дитер Мюллер және авторлар тобы Еуропада сатылатын ұқсас қытайлық «дәстүрлі шөп қоспаларынан» туындаған сибутраминмен улану жағдайларын зерттеуді жариялады, онда заңды түрде тіркелген дәрінің дозасы екі есеге дейін артық болған. 2009 жылдың 22 сәуірінде FDA тағы 34 өнімді сатудан кері қайтарды, бұл реттелмеген «дәстүрлі шөп қоспаларының» күдіктілерге қатысты тәуекелдерін көрсетті. Бұл мәселе, әсіресе, жарияланбаған фармацевтикалық қоспалармен үйлесімсіз медициналық жағдайлары бар адамдар үшін маңызды. 2010 жылдың қаңтарында интернетте сатылатын салмақ жоғалтуға арналған жалған «Alli» дәрісіне қатысты ұқсас ескерту жасалды. Жалған дәрілердің құрамында орлистат белсенді компонентінің орнына сибутрамин болған, ал оның концентрациясы салмақ жоғалтуға ұсынылған дозадан кем дегенде екі есе жоғары болған. 2010 жылдың наурыз айында Health Canada заңсыз «Herbal Diet Natural» өнімі сатылымда бар екенін хабарлады, онда Канадада рецепт бойынша ғана қолжетімді сибутрамин дәрісі болған, бірақ оның құрамында көрсетілмеген. 2010 жылдың қазан айында FDA тұтынушыларды «Slimming Beauty Bitter Orange Slimming Capsules» өнімінің құрамында рецепт бойынша ғана қолжетімді стимуляторлық дәрі болып табылатын белсенді фармацевтикалық ингредиент – сибутрамин бар екені туралы ескертті. Сибутрамин өнімнің таңбасында көрсетілмеген. 2010 жылдың қазан айында Ұлыбританиядағы MHRA «Payouji tea» және «Pai You Guo Slim Capsules» өнімдеріне қатысты ескерту жариялады, олардың құрамында жарияланбаған мөлшерде сибутрамин табылды. 2010 жылдың 30 желтоқсанында FDA «Fruta Planta» диеталық өнімдеріне қатысты ескерту жариялады, онда жарияланбаған мөлшерде сибутрамин бар екені анықталды. Кері қайтару туралы хабарламада «АҚШ нарығында қауіпсіз формула жоқ және Fruta Planta-ның барлық нұсқаларында сибутрамин бар. Бұл формуланың барлық нұсқалары қауіпсіз емес және оларды кез келген көзден сатып алуға болмайды» делінген. 2011 жылы Ирландияға импортталған кейбір заңсыз салмақ жоғалту өнімдерінде сибутрамин табылды. 2012 жылы Австралияда да ұқсас алаңдаушылықтар туындады, онда заңсыз импортталған қоспаларда сибутрамин табылды, нәтижесінде Австралияның терапиялық тауарлар басқармасы (TGA) халыққа ескерту жасады. 2011 жылдың қазанында FDA 20 диеталық қоспаның сибутраминмен ластанғанын ескертті. 2018 жылғы зерттеуде FDA «табиғи», «дәстүрлі» немесе «дәстүрлі шөптік құралдар» ретінде сатылатын 700-ден астам диеталық қоспаларда сибутраминды қоса алғанда синтетикалық қоспаларды тапты.

On December 22, 2008, the United States Food and Drug Administration issued an alert to consumers naming 27 different products marketed as “dietary supplements” for weight loss, that illegally contain undisclosed amounts of sibutramine. In March 2009, Dieter Müller et al. published a study of sibutramine poisoning cases from similar Chinese "herbal supplements" sold in Europe, containing as much as twice the dosage of the legally licensed drug. An additional 34 products were recalled by the FDA on April 22, 2009, further underscoring the risks associated with unregulated "herbal supplements" to unsuspecting persons. This concern is especially relevant to those with underlying medical conditions incompatible with undeclared pharmaceutical adulterants. In January 2010, a similar alert was issued for counterfeit versions of the over the counter weight loss drug Alli sold over the Internet. Instead of the active ingredient orlistat, the counterfeit drugs contain sibutramine, and at concentrations at least twice the amount recommended for weight loss. In March 2010 Health Canada advised the public that illegal "Herbal Diet Natural" had been found on the market, containing sibutramine, which is a prescription drug in Canada, without listing sibutramine as an ingredient. In October 2010 FDA notified consumers that "Slimming Beauty Bitter Orange Slimming Capsules contain the active pharmaceutical ingredient sibutramine, a prescription only drug which is a stimulant. Sibutramine is not listed on the product label." In October 2010 the MHRA in the UK issued a warning regarding "Payouji tea" and "Pai You Guo Slim Capsules" which were found to contain undeclared quantities of sibutramine. On December 30, 2010, the FDA released a warning regarding "Fruta Planta" dietary products, which were found to contain undeclared amounts of sibutramine. The recall stated that "there is NO SAFE formula on the US market and that all versions of Fruta Planta contain sibutramine. All versions of the formula are UNSAFE and should not be purchased from any source." In 2011, some illegal weight loss products imported into Ireland have been found to contain sibutramine. In 2012, similar concerns were raised in Australia, where illegal imported supplements have been found to contain sibutramine, resulting in public alerts from Australia's Therapeutic Goods Administration. In October 2011, the FDA warned that 20 brands of dietary supplements were tainted with sibutramine. In a 2018 study the FDA found synthetic additives including sibutramine in over 700 diet supplements marketed as "natural", "traditional" or "herbal remedies".