Кіріспе

Швейцариялық шұжық
музыкалық аспап

Cervelat, сондай-ақ cervelas, servelat немесе zervelat – Швейцарияда, Францияда (әсіресе Эльзас және Лионда), Бельгияда, Нидерландыда және Германияның кейбір аймақтарында өндірілетін шұжық. Шұжықтың рецепті мен дайындалуы аймаққа қарай өзгереді. Швейцарияның француз тілінде сөйлейтін бөлігінде cervelas, неміс тілінде сөйлейтін бөлігінде Cervelat, ал итальян тілінде сөйлейтін бөлігінде servelat деп аталады. Бұл терминдердің бастауы – миды білдіретін латын сөзі cerebrum, ол ерте рецепттерде қолданылған. Сондай-ақ, zervelada деген миландық сөзден де шыққан, ол «ет және шошқа миымен толтырылған үлкен, қысқа шұжық» деген мағынаны білдіреді. Қазіргі рецепттерде ми қолданылмайды, және 19 ғасырдың соңында Базельде дәстүрлі рецепттің жаңартылған нұсқасы ретінде пайда болды. Германияда бұл шұжық кейде «Lyoner» деп те аталады, бұл оның шығу тегіне байланысты. Саар федералдық штатында «Lyoner» шұжығы аймақтық тағам ретінде қарастырылады. Шұжықтың дәмі аймаққа байланысты, бірақ көбінесе ол франкфурт шұжығына ұқсас, бірақ түтінге толып, майлы пішіні мен тығыз оралған табиғи қабығының арқасында ерекше текстураға ие. Еуропаның жартылай кептірілген cervelat шұжықтары АҚШ-тағы жазғы шұжыққа ұқсас, ал Тюрингия шұжығы – cervelat шұжығының бір түрі. Америка Құрама Штаттарында «Thuringer sausage» термині Еуропалық мағынадағы Тюрингия шұжығын емес, cervelat шұжығын білдіреді.

Швейцария

Швейцарияда сервелат пісіріледі (аздап түтіні беріліп, содан кейін қайнатылады) немесе "шикі" (алғашқы өндіріс кезінде пісірілген, суық) күйінде беріледі. Олардың құрамында сиыр еті, бекон және шошқа терісі болады. Қазіргі швейцарлық сорты зебу ішегіне салынады, соның салдарынан көптеген швейцариялықтар осы шұжыққа әлдеқандай бір сезіммен байланысты. Швейцария супермаркеттерінде сатылатын өңделген және қаптамаланған түрлерінде де нитриттер мен антиоксиданттар бар. Сервелаттың салмағы шамамен 100-ден 200 грамға дейін болуы мүмкін. Швейцариялық сервелат пісіріліп немесе шикі желінеді. Оларды қайнатады, грильде пісіреді немесе қуырады. Сондай-ақ, оларды пісірмей, салатпен немесе нан мен горчицамен бірге де ұсынады.

2008 жылғы қаптамалар тапшылығы

Дәстүрлі түрде швейцар сиыр еті ішектері қаптама ретінде қолданылды, бірақ 20-шы ғасырдың соңына қарай жергілікті мал өсірушілер оларды тазалау мен дайындауға қызығушылық танытпады, сондықтан ет өңдеушілер бразилиялық зебу ішектеріне көшті, олар майлы емес және қуыру кезінде оңай жарылмайды. "Нью-Йорк Таймс" газеті "цервеланың ыдырауы швейцариялықтарды, әдетте сабырлы халықты, айқын түрде мазалады" деп жазды. Швейцария үкіметі зебу ішектеріне ерекше рұхсат алу үшін ЕО-мен келіссөздер жүргізді, ал швейцариялық ғалымдар Бразилияға ішектердің жынды сиыр ауруын жұқтыру қаупі жоқ екенін көрсету үшін жіберілді.

Франция

Cervelas de Lyon – лиондық асүйдің шұжық шеберлігінің ерекшелігі. Олардың құрамында ұсақ тілімделген шошқа еті, сондай-ақ трюфель немесе фисташка болады. Пісірілмеген күйінде сатылатын бұл шұжықты жеу алдында қайнату қажет. Эльзас асханасында Cervelas d'Alsace тілініп, ірімшік (грюйер) және беконмен бірге беріледі.