Кіріспе

Джон Гарднердің (британ жазушысы) "Барбароссадан келген адам" романы, алғаш рет 1991 жылы жарық көрген, Иан Флемингтің құпия агенті Джеймс Бондты бейнелейтін Джон Гарднердің он бірінші романы болды. Glidrose Publications авторлық құқығымен шығарылған, ол алғаш рет Ұлыбританияда Hodder & Stoughton, ал АҚШ-та Putnam баспасында жарияланды. Бұрынғы Бонд романдарынан гөрі, "Барбароссадан келген адам" сол кездегі әлемдегі оқиғаларды көбірек ескереді. Оқиға 1991 жылдың қаңтарында, Парсы шығанағындағы соғыс аяқталуға азық қалғанда басталады, кейін Иракқа қарсы соғыстың басындағы оқиғалар сипатталады. Гарднер сондай-ақ Кеңес Одағындағы консерваторлардың үкіметке қарсы төңкеріс жасауға тырысуы мүмкін екенін болжады, бұл 1991 жылы болды, бірақ басқа жағдайларда. Кітапта сонымен қатар Суық соғыс аяқталуға жақын екені айтылады, ол да сол жылдың желтоқсан айында орын алды. Джон Гарднер 007 романдарының ішінде осы романын ең жақсы көретінін көп рет айтқан, себебі ол өзгеше және бұрынғы жұмыстарынан гөрі шығармашылықпен жазылған. Гарднердің пікірінше, Glidrose да осы романын ең жақсы көреді, бірақ американдық баспагерлер оған онша риза болған жоқ. Сынаушылардың пікірлері әртүрлі болды, көптегендер бұл романын Гарднердің Бонд романдарының ең нашарларының бірі деп санайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Барбароссадан келген адам" кіріспемен басталады, онда нацистердің Кеңес Одағына басып кіргені туралы ақпарат, "Барбаросса" операциясы, көп ұзамай болған Баби Яр трагедиясы және Жосиф Воронцов туралы мәліметтер бар. Оқиға Нью-Джерсиде тұратын қарт американдық Джоэл Пендеректің "Әділет таразысы" деп аталатын ресейлік террористік ұйым тарапынан ұрлануымен басталады. Пендерек Баби Яр трагедиясына қатысқан соғыс қылмыскері Иосиф Воронцов екеніне сеніп тұтқынға алынады. М Борис Степаковқа екі британдық агентті "Әділет таразысы" ұйымына енгізу мүмкіндігі туралы хабарлайды. Ол Джеймс Бондқа және Моссадпен ерекше ынтымақтастыққа сенеді. Израильдің құпия қызметі Пит Натковицті Лондонға жібереді. Натковиц Воронцов пен Пендеректің екі бөлек адам екенін дәлелдейтін ақпарат әкеледі, "Әділет таразысы" дұрыс адамды ұстамаған, ал Моссад Воронцовты іздестіріп отырғанын мәлімдейді. Екі құпия агент Стефани Адоре мен Анри Рампарттың қызметін зерттейді: олар Лондон түнінде рұқсатсыз КГБ байланысы бар екі адаммен кездескен екі француз агенті. Келесі күні Джеймс Бонд пен Пит Натковиц Мәскеуге кетеді, оларды Борис Степаков қарсы алады. Олар екі француз агентінің нағыз Жозеф Воронцовты ұрлап, оны Қара теңіздегі дачада ұстап тұрған ресейліктерге тапсырғанын біледі. Осы уақытта "Әділет таразысы" Кеңес үкіметінің мүшелерін өлтіре бастайды. Террорлық ұйымның қос агентіне айналған ағылшын профессоры Владимир Лайко арқылы олар ұйымның сот имитациясын жасап, оны түсіруді жоспарлап отырғанын біледі. Олардың жалғыз мүмкіндігі - Бонд пен Натковицті Кеңес Одағына "Әділет таразысы" шақырған британдық кинотоптың орнына жіберу. Степаков 007 пен Натковицті операторлар ретінде, ал өзінің агенті Нина Бибикованы Бондтың әйелі ретінде енгізуді шешеді. Нина ағылшын тілін жақсы біледі және ол бірнеше жыл бұрын автокөлік апатында қайтыс болған КГБ-ға енген британдық агенттер Майкл Брукс пен Емеральд Лейсидің қызы. Сөйтіп профессор оларды "Әділет таразысына" тапсырып, Финляндия шекарасына жақын оқшауланған монастырға апарады. Лико дереу өлтіріледі. Олар Воронцовқа қарсы сот процесін түсіруге міндеттеледі (оның рөлін Пендерек ойнайды, ол ресейлік агент екені белгілі болады), көптеген еврей куәгерлері қатысады. Бонд имитациялық сот процесін түсірумен (және Нинамен әдемі сөйлесумен) айналысып жатқанда, Степаков Кеңес Одағының президентінен саяси өлтірулердің көбеюіне байланысты қатты сөгіс естиді. Бірақ ол өзінің әріптесіне кейбір адамдарға еніп, олардың қайда екенін білетінін түсіндіреді. Президент операцияға рұқсат береді және оны генерал Глеб Берзин басқаратын арнайы жасаққа тапсырады. Бонд бұл процеске қатысқан екі актердің Майкл Брукс пен Емеральд Лейси екенін біледі, олар Нинаның ата-анасы, бұрын ойлағандай, өлмеген. Екеуі де террорлық ұйымға енгенін және жоспарлары бар екенін айтады, бірақ Бонд күмәнданады. Осы уақытта сотқа Кеңес Одағының маңызды саясаткері, ракеталық күштердің бас қолбасшысы генерал Евгений Юскович кіреді. Юскович сот процесінде судья рөлін ойнайды. Берзиннің арнайы жасағы Степков пен екі француз агентімен бірге қолайлы уақытта келеді. Алайда, бұл алдын ала жоспарланған амал, өйткені генерал Берзин және оның арнайы жасағы Юсковичтің жағында, бұл кеңес саясаткерлерінің керемет өлтірілуін түсіндіреді. Юскович "Әділет таразысы" бастапқыда шағын ұйым болғанын, ал ол осы атауды жалған ақпарат тарату және қорқыту үшін алғанын айтады. "Әділет таразысы" Степковты, Адоре, Рампартты, Брукс және Натковицті тұтқындайды. Нина Юсковичтің сүйіктісі болып шығады. Арнайы жасақ қызметкерлерінің бірі Бондты өлтірілген күйінде тапқандарын хабарлайды, оның беті оқтан деформацияланған. Фильм түсіргеннен кейін топ Бакуге көшеді, онда Юскович Иранға әскери қару-жарақ сатқан. Генералдың мақсаты - АҚШ пен Ирак арасындағы ықтимал соғысты пайдаланып, Иранды Вашингтонға ядролық бомба жіберуге мәжбүрлеу. Батыс агенттерінің қаруды тапсырып жатқан суреттерін таратып, әлемге тарихтағы қайғылы тарауды имитациялық сот арқылы қалай аяқтағанын түсіндіріп, осылайша Ресей президенті болуға және перестройка мен гласностьке тоқтам салуға жол ашады. Қару-жарақ тасымалдайтын кемелер Баку портынан шығады. Бас кемеде Бондтың денесін тапқан сарбаз бар. Бірақ шындығында ол – 007 өзі. Ол серіктерін босатып, қару-жарақ жинап алады. Степков суға секіріп, жарылғыш заттармен толы екі кемені батырады, бірақ содан кейін қаза табады. Рампарт та құтқару қайығына түсіп жатқанда өлтіріледі. Бонд, Натковиц және Адоре құтқару қайығында бомбаға ұшырауға дайын тұрғанда, 007 жіберген сигнал бойынша кеңес ұшақтары келіп, кемелерді бомбалайды. Лондонға оралғаннан кейін Бонд М-ге есеп береді. АҚШ "Desert Storm" операциясын бастайды, ал 007 М-нің үстеліне өзіне тиесілі деп белгіленген Ленин орденін қояды.