Кіріспе

Динамикалық сынақ вагоны – локомотивтің жұмыс қабілетінің әр түрлі аспектілерін өлшеуге арналған теміржол күтіп ұстау машинасы. Өлшемдерге жетелу күші (тарту күші), қуаты, ең жоғары жылдамдығы және т.б. кіреді.

Тарих

Алғашқы динометрлік вагон, шамамен 1838 жылы "Компьютерлік техниканың әкесі" атанған Чарльз Бэббидж жасаған болуы мүмкін. Ұлыбританияның Ұлы Батыс темір жолында жұмыс істеп жүріп, ол локомотив пен пойыздың арасына қойылатын, үздіксіз қозғалатын қағаз рулонына деректер жазатын жолаушылар вагонын жабдықтады. Жазылған деректерге локомотивтің тарту күші, вагондардың қозғалыс жолының сызбасы және вагондардың тік дірілі кірді. Бұл жұмыс Ұлы Батыс темір жолының британдық рельс енінің стандартына келтіру туралы дау-жанжалдағы позициясын қолдауға бағытталған еді. АҚШ-та Пенсильвания темір жолы 1860 жылдары динометрлік вагонды пайдалана бастады. АҚШ-тағы алғашқы заманауи динометрлік вагонды 1874 жылы П. Х. Дадли Нью-Йорк орталық темір жолы үшін жасады. Алғашқы вагондар көпірлер және механикалық байланыстар жүйесін пайдаланып, вагонның алдыңғы буферін таразы ретінде қолданып, буферге түсетін күшті тікелей өлшеді. Вагонның құрамында пойыздың жылдамдығын өлшеуге арналған құрал да болды. Кейінірек жасалған үлгілерде күшті жазу құрылғысына жеткізу үшін гидравликалық цилиндр және түтік қолданылды. Қазіргі заманғы динометрлік вагондар әдетте электронды, қатты күйдегі өлшеу құрылымдарын және деформация өлшегіштері сияқты аспаптарды пайдаланады. LNER динометрлік вагоны 1938 жылы №4468 Mallard локомотивінің жылдамдық рекордын тіркеу үшін қолданылды және қазір Англияның Йорк қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайында сақтаулы. Бұл машина 1948 жылғы Британ темір жолының локомотивтер алмасу сынақтарында тағы екі динометрлік вагонмен бірге пайдаланылды, олардың екеуі де сақталып қалды. Бастапқыда Чикаго, Берлингтон және Куинси темір жолына тиесілі болған вагон Висконсин штатының Грин-Бэй қаласында орналасқан Ұлттық теміржол мұражайында сақталады. Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхиты темір жолы үшін салынған вагон Иллинойс теміржол мұражайында сақталады.

Қолданылуы

Динамиметрлік вагондардың басты мақсаты локомотивтің қуатын өлшеу болғанмен, одан басқа да деректер жиналатын: мысалы, оттық қорабының көрсеткіштері, газ тұтқасының орнатылуы, клапан ашылу-жабылу уақыты, отынның жану деңгейі және судың қолданылуы. Бұл деректер локомотивтің жалпы өнімділігі мен тиімділігін анықтау үшін пайдаланылған. Тартылу және жылдамдық көрсеткіштері уақыт бойынша тіркелген үздіксіз қағаз ленталарына жазылатын. Алғашқы вагондарда қуат осы деректер бойынша қолмен есептелсе, кейінірек шыққандары қуатты тікелей жазуға арналған механикалық интегратормен жабдықталды. Вагонның тағы бір қолданылуы – белгілі бір теміржол участасын сынау, оның тоннаждық жүк көтеру қабілетін динамометрлік вагонмен сынау арқылы бағалау, сондай-ақ бұл участаның көлбеулігі мен қисықтығының қуатқа және қажетті қуат мөлшеріне тигізетін әсерін анықтау.