Кіріспе

Балалар ойыны

"Статуи" ойыны, Солтүстік Америкада "Қызыл шам, жасыл шам" деп, ал Ұлыбританияда "Әже/Ана қадамдары" немесе "Пері қадамдары" деп аталады. Бұл көп елде танымал балалар ойыны. Әлемнің әртүрлі аймақтарында осы ойынның әртүрлі нұсқалары бар.

Жалпы ережелер

Адам "құрастырушы" рөлінде басталады (Ол, әже, Пух сияқты) және даланың бір шетінде тұрады. Қалған ойыншылар алыс шетке орналасады (арақашықтық таңдалған ойын алаңына байланысты). Ойынның мақсаты – "мүсін" құрастырушыны тигізіп, оның орнына өтіп, ойынды қайта бастау. Құрастырушы далаға арқасын бұрады, ал "мүсіндер" оны тигізу үшін жарысады. Құрастырушы кері қарағанда, мүсіндер сол күйде қатып, құрастырушы оларға қарап тұрғанша осылай тұруы керек. Құрастырушы мүсіндерді қарап, айналасында жүруіне болады. Дегенмен, құрастырушы сақ болуы керек – оның арқасы бұрылғанда мүсіндер қозғалуға рұқсат етіледі. Егер мүсін қозғалып тұрғаны байқалса, ол бастапқы сызыққа қайта жіберіледі немесе ойыннан шығарылады.

Аяз ата

Винни-Пух – "Мүсін" ойынының бір түрі, онда "Пух" (Кюратор) рөлін ойнайтын адам әдетте қабырғаға сүйеніп, ойыншыларға қарама-қарсы бұрылғанға дейін "1, 2, 3, Винни-Пух, тоқта!" деп айқайлайды (осылайша ойыншылар біршама қашықтыққа жетуге және Болгар тілінде рифма жасауға мүмкіндік береді, себебі осы нұсқа сол тілден келген). Ойыншы Пухты тигізгенде, оны ұстап алмау үшін қашу керек. Егер ойыншы Пух ұстамай тұрып, Пух сүйенген қабырғаға қайта орала алса, ол Пух болады және ойын қайта басталады. Осы нұсқада Пух рөлі көбірек қызығушылық тудырады.

Команда құру жаттығуы

Ойынның тағы бір түрі команда құру мақсатымен өзгертілді. Ол қызыл және жасыл шам ережелеріне сәйкес келеді, бірақ қызыл шам жанғаннан кейін кез келген ойыншы қозғалса, команданың барлығы бастапқы сызыққа қайтуы керек. Сонымен қатар, ойынның шарты – ойыншылардың "онымен" бірге тұрған "затты" "ұрлап", оны алаңның екінші жағына жеткізу. "Зат" жылжытылғаннан кейін, ол "онымен" көзге көрінбеуі керек, ал "ол" қазір кімде екенін білу үшін бірнеше рет болжам жасай алады. Егер болжамы дұрыс келсе, команданың барлығы бастапқы сызыққа қайтуы керек.

Танымал мәдениетте

Доктор Кто жазушысы Рассел Т. Дэвис "Бабуляның қадамдары" ойынындағы мүсін рөлінің 2005 жылдан бергі шоудағы қайта оралатын кейіпкер – Жылаушы періште үшін идея болғанын айтты. "The Railway Series" әңгімесінде "Перси және шалбарлар" дегенде, Перси вагондармен "Бабуляның қадамдары" ойнауға тырысады, бірақ шалбар арбасына соқтығысады. Халық музыкасының триосы Питер, Пол және Мэри осы ойынды 1963 жылғы "In the Wind" альбомында "Rocky Road" әні ретінде бейімдеді. Жапониядағы ең танымал YouTube блогері Хажиме Саячо және барлығы 740 қатысушы 2015 жылдың 24 қазанында Канагава префектурасының Йокогама қаласы, Канагава ку ауданындағы Индустриалды даму орталығында "Дарума сан га коронда" ойынын ойнады, бұл оқиға Гиннестің әлемдік рекордтар кітабына енгізілді. 1942 жылғы "Merrie Melodies" қысқаметражды фильмі "Жоғалған қоянның ісі" фильмінде Багс сиқыршымен мүсін ойынын ойнайды, ал Ала Бахма оны өлтіру үшін Багсқа шабуыл жасайды. 1987 жылғы "Робокоп" фильмінде басты кейіпкер фильмде көрсетілген жаңалықтар репортажында бастауыш мектеп оқушыларымен осы ойынды ойнап жатыр. Жапон мангасы "Құдайлардың еркі" және оның 2014 жылғы киноадаптациясында оқушылар Дарума қуыршағымен ойнауға мәжбүр болатын ойындардың бірі осы. 2021 жылғы Netflix дистопиялық сериалы "Squid Game" ("Қазаншұқыр") сериалында бұл бәсекенің алғашқы ойыны болды. Бәсекеге қатысушылар Корея кітап сериясынан келген жас қыз Йонг Хиге ұқсайтын үлкен қуыршақпен ойнады. Ойынның өзге түрі – өте қауіпті нұсқасы болды, мұнда миллиметрге болса да қозғалған адам дереу атып өлтірілді. 2021 жылғы "Crab Game" ("Қабық ойыны") ойыны, Netflix-тің танымал "Squid Game" сериалына негізделген, шоуда көрсетілгендей осы ойынды ұсынады, бірақ осы нұсқада ойыншылар жеңілгенде атып өлтірудің орнына жарылады. 2022 жылғы "Poppy Playtime: Chapter 2 Fly in a Web" ойынында ойыншы үлкен жәндік ойыншығымен қуылғанда кедергілерден өтуі керек. Жарық жанғанда олар тоқтауы керек және жарық сөнгенше қозғалмай тұруы керек. 2017 жылғы "Faith: The Unholy Trinity" ойынының үшінші тарауында бұл ойын келесі деңгейге өтуге қажетті кілтті алу тәсілі ретінде көрсетілген. Ойыншы кілтті жинап, культист пен сұр демон ұстамай қайтуы керек. Бұйрыққа бағынбаған жағдайда өлімге кесіледі.