Кіріспе

Италиялық қызыл шарап

Брунелло ди Монталчино – Италияның Тоскана шарап аймағында, Флоренциядан оңтүстікке қарай 80 шақырым жерде орналасқан Сиена провинциясындағы Монталчино қаласының төңірегіндегі жүзімдіктерде өндірілетін қызыл DOCG шарабы. Брунелло – «бруно» сөзінің кішіртілген түрі, бұл атау Монтальчинода өсірілетін жеке жүзім сорты деп есептелген. 1879 жылы Сиена провинциясының ампелографиялық комиссиясы бірнеше жылғы бақылау эксперименттерінен кейін Сангиовезе мен Брунелло – бір және соның жете атауы Сангиовезе болуы керек деп шешті. Монтальчинода Брунелло атауы 100% Сангиовезеден жасалған шарапты белгілеуге айналды. 1980 жылы Брунелло ди Монталчино алғашқы DOCG атауын алған төрт шараптың қатарында болды. Бүгінде ол Италиядағы ең танымал және ең қымбат шараптардың бірі.

Тарих

"Брунелло" туралы алғашқы жазбалардың бірі – 14-шы ғасырдың басында Монтальчино аймағында жасалған қызыл шарап. 1831 жылы маркиз Козимо Ридольфи (кейіннен Ұлы герцог Леопольд II тарапынан Тоскананың премьер-министрі болып тағайындалған) Монтальчиноның қызыл шараптарын Тосканадағы басқа барлық шараптардан жоғары бағалады. 1865 жылы Монтальчинода өткен шаруашылық жәрмеңкесінде шараның жүлделі шарабы "Брунелло" деп аталатын "таңдаулы қызыл шарап" екені белгілі болды. 19-шы ғасырдың ортасында жергілікті шаруа Клементе Санти Сангиовезе жүзімінің белгілі бір түрлерін бөліп шығарды, осыдан 100% сортты шарап жасап, оны ұзақ сақтауға болатындығын анықтады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған кезде Брунелло ди Монтальчино Италияның ең сирек кездесетін шараптарының бірі ретінде танылды. Үкіметтік құжаттарда тіркелген жалғыз коммерциялық өндіруші – Biondi Santi фирмасы болды, ол сол кезде тек төрт жылғы өнімді жариялаған: 1888, 1891, 1925 және 1945 жылдар. Осы шараптардың жоғары бағасы мен мәртебесі көп ұзамай басқа өндірушілерді Biondi Santi-дің табысына еліктеуге итермеледі. 1960 жылдары Брунеллоны 11 өндіруші жасады, ал 1968 жылы аймаққа denominazione di origine controllata (DOC) статусы берілді. 1970 жылға қарай өндірушілер саны екі еседен асып 25-ке жетті, ал 1980 жылы 53 өндіруші болды. 1980 жылы Монтальчино аймағы Италиядағы алғашқы шарап аймағы болып, denominazione di origine controllata e garantita (DOCG) атағымен марапатталды. 21-ші ғасырдың басында Брунелло ди Монтальчиноның 200-ге жуық өндірушісі болды, олардың көпшілігі шағын шаруалар мен отбасылық шарап зауыттары еді, олар жылына шамамен 330 000 бөтелке өндірді. Кейінірек зертханалық сараптамалар тәркіленген шараптардың көбінесе Брунелло екенін растады, бірақ олардың шағын бөлігінің нәтижесі нақты болған жоқ.

Климат және география

Монтальчино Тосканадағы ең жылы және құрғақ климаттардың біріне ие, ал аймақтағы жүзім көршілес Монтепульчианоға қарағанда бір аптаға дейін ертерек піседі. Бұл Тоскананың ең шөлейтті DOCG аймағы, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 700 мм, ал Кианти аймағында орташа 900 мм жауын-шашын жауады. Монтальчино қаласы – Сиена провинциясында теңіз деңгейінен жоғары орналасқан шағын ортағасырлық ауыл. Шарап өндірілетін аймақ ауылдың солтүстік-шығысында, тығыз орманды және төбелі жерде орналасқан. Оңтүстік Тоскананың ең биік нүктесі – Монте-Амиата оңтүстік-шығыстан қорғанышпен қамтамасыз етеді, аймақтың климаты мен жауын-шашынын жұмсартады.

Шарап жасау және ережелері

Брунелло di Montalcino 100% Сангиовезеден жасалады. Дәстүр бойынша, шарап ұзақ мацерация процесінен өтеді, осы арқылы қабықтан түс және дәм алынады. Ашытудан кейін шарап еменде сақталады.

Брунеллополи

2008 жылы Италия билігі бірнеше ірі Брунелло өндірушілерінің DOCG ережелерін бұзып, шетелдік немесе отандық жүзім сорттарын қолдану арқылы шараптарын салтаттатқаны туралы хабарлар пайда болды. DOCG ережелерінде Брунелло жасау үшін тек Сангиовезе қолданылуы керек екені айтылған. Осыған жауап ретінде АҚШ үкіметі, өзінің 100% Сангиовезе екенін дәлелдей алмаған Брунелло шараптарының импортын тоқтатты. Итальяндық шарап прессасы бұл оқиғаны "Брунеллополи" деп атады.

Жүзім және шарап

Сангиовезе жүзімі Монтальчино аймағында ең көп егілген жүзім және Брунелло ди Монтальчино DOCG-де рұқсат етілген жалғыз жүзім. Сангиовезе жүзімінің ерекше клондары Монтальчино аймағына тән және осы аймақтың ерекше теруаріна бейімделіп дамыған. Монтальчино аймағының биіктігі мен климаты Сангиовезеге Тоскананың басқа аймақтарына қарағанда толық және тұрақты пісуге мүмкіндік береді. Осы факторлар Брунелло ди Монтальчиноға тән денелілікке, түске, экстрактивтілікке және таниндерге әсер етеді. Брунелло ди Монтальчино жақсы жасалған, ерекше жылдардағы үлгілері ондаған жылдар бойы дамуын көрсететін ұзақ сақтау қабілетімен белгілі. Шарап сарапшысы Мэри Юинг Маллиган көптеген Брунеллолардың жастығын жойып, дәмдерін үйлестіре бастау үшін кемінде 10 жылға дейін күту қажет екенін айтады.

Басқа шараптар

Брунелло ди Монталчинодан басқа, Монтальчино аймағындағы өндірушілер Россо ди Монталчино, Сант'Антимо және Москаделло ди Монталчино DOC, сондай-ақ Тоскана IGT типтік географиялық көрсеткіш атауымен де шарап өндіре алады. Москаделло ди Монталчино – мускат жүзімінен жасалған тәтті ақ шарап. Бұл стиль бұрын Монтальчинода кеңінен өндірілген, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін сұраныстан қалып қойды. 1980 жылдардың басында Кастелло Банфи шарап шаруашылығы мускат жүзімін отырғызып, осы стильді қайта жаңғыртуға тырысты. Сант'Антимо DOC 9 ғасырда Шарльмен салған аббатхананың құрметіне аталған. 1970 жылдары Монтальчинодағы өндірушілерге "Супер Тоскана" стиліндегі шараптың жетістігі әсер етті, бұл стиль Кьянти өндірушілеріне DOC ережелерінен ауытқу арқылы, мысалы, Каберне Совиньонды Санджовеземен араластыру сияқты шарап жасау техникаларын қолдану арқылы халықаралық деңгейде танымалдық әкелді. 1996 жылы Италия билігі Монтальчино өндірушілеріне 100% Санджовезе емес DOC шараптарын өндіруге рұқсат беру үшін Сант'Антимо DOC-ті мақұлдады. Бұл шараптарға араластырылған Бьянко және Россо шараптары, сондай-ақ Каберне Совиньон, Шардоне, Мерло, Пино Гриджо, Пино Нуар және Совиньон Блан сияқты сорттық атаулары бар шараптар кіреді.

Россо ди Монталчино

Россо ди Монтальчино DOC 1984 жылы Брунелло ди Монтальчино өндірушілеріне аймақтың танымал шарабының ұзақ сақтау дәстүрін сақтауға мүмкіндік беру үшін құрылды. Rosso di Montalcino 100% Сангиовезе жүзімінен жасалады, ол Брунелло ди Монтальчино өсірілетін дәл сол аймақта өседі. Бірақ, шарапты шығару үшін оны тек алты ай бойы еменде және барлығы 1 жыл бойы сақтау қажет. Бұл Брунелло өндірушілеріне Брунелло ди Монтальчино толық пісіп жетілгенге дейін ақша ағынын қамтамасыз ететін, ертерек сатылатын шарап жасауға мүмкіндік береді. Жақсы жылдар болмаған жағдайда, кейбір өндірушілер барлық жүзімін Россо ди Монтальчино өндірісіне жұмсап, Брунелло жасамайды. Сондай-ақ, шарапханалар егер шарап олар күткендей дамымаса, 2-3 жыл сақтаған Брунеллосын Россо ди Монтальчино ретінде шығара алады. Россо ди Монтальчино әдетте жеңіл, жаңа және шығарылған кезде ішуге оңай болады, бірақ кейбір өндірушілер Брунеллоға ұқсас сипаттамалары бар шараптар жасайды. Бұл "Шағын Брунеллолар" көбінесе Брунелло ди Монтальчино бағасының 1/3-тен 1/2-сіне тең болады.