Кіріспе

Православтық еврей раввині және каббалист раввин Ехуд Ашлаг (1885–1954) немесе Ехуд Лейб Ха Леви Ашлаг, өзінің ең басты еңбегіне сілтеме жасай отырып, Баал Ха Сулам (Ивритше: בַּעַל הַסּוּלָם, "Жарбақтың авторы") деп те белгілі, Польшаның Конгресс ауданындағы Луков қаласында, Порисов және Белц хасидтік сотымен байланысты ғалымдар отбасында туған православие раввині және каббалист еді. Раввин Ашлаг 1922 жылдан бастап 1954 жылы қайтыс болғанға дейін (Англиядағы екі жылды қоспағанда) Киелі жерде өмір сүрді. Оның "Зохарға" жазған "Сулам" түсіндірмесінен басқа, оның тағы бір маңызды еңбегі – "Талмуд Эсер Сефирот" Каббала студенттері үшін негізгі оқулық саналады. Ашлаг даналықты жүйелі түрде түсіндіріп, оның кеңінен таралуын ынталандырды. Оның ұстанымдарына сәйкес, Ашлагтың ілімінде адал жандар Каббаланы көпшілікке таратуға тырысады. Осы мақсатта ол жоғары әлемдердің (Оламот Элионим) жаратылу тізбегін жан-жақты түсіндірді, бұл эманацияның бастауымен (Маатзил) басталып, біздің әлемімізбен (Олам Хазех) аяқталады. Бұл еңбек алты томнан тұрады, онда он алты бөлім және екі мыңнан астам бет бар. Кейбір адамдар бүгінде оны Каббаланың барлық ілімінің ядросы деп санайды. 1930 жылдары Ашлаг, онда елуге жуық шақта, өзінің ең жақын шәкірті Рав Иуда Цви Брандвейн және басқа да шәкірттерден тұратын топты жинады, олармен әр түн, көбінесе жарты түнден кейін таңға дейін Каббала зерттеді. Сондай-ақ ол осы кезеңде Каббаланың кең ауқымды зерттелуін ашық түрде қолдаған көптеген мақалалар мен хаттардың авторы болды. Ашлаг бұрынғы Каббалисттерден түбегейлі ерекшеленеді, олар Каббаланы жасырын түрде зерттеді және үйретті, себебі ол Каббала ілімін көпшілікке ашып, түсіндіру қажеттігін сезінді.

Суламның жазылуы

1943 жылы Ашлаг Тель-Авивке көшіп, «Зохар» кітабына түсініктемелер жинағы «Хасулам» (Жарбау) атты кітабын жазуға кірісті. Осы кезеңде ол күніне он сегіз сағат жазып, ақшаның жетіспеуіне байланысты, толыққанды түсіндірмелер үшін қажетті қағаз бен сияны алуға шамасы келмеді. Кейін ол, мүмкіндігі болғанда «Зохарға» екі жүз томдық толық түсініктеме жазатынын айтты, бірақ қаржы тапшылығының кесірінен жұмысты бастай алмады. Ол бұл еңбегін 1953 жылы аяқтап, соңынан тағы үш том қосты. Рав Ашлагтың ең жақын шәкірті Рав Иуда Цви Брандвейн бұл жұмысты «Тикунеи Хазохар» «Маалот Хасулам» деп аталатын үш томдықпен аяқтады. Кітаптың толық аяқталуына орай, оның шәкірттері Мерон қаласында үлкен дастархан ұйымдастырды, онда Ашлаг бүгінде «Маамар ЛеСиюм ХаЗохар» («Зохарды аяқтау туралы мақала», сондай-ақ «Зохарды аяқтау тойындағы сөз») деген атпен басылған сөз сөйледі. «Форманың теңдігі» – бұл осы көздің сипаттары мен сапаларын бөлісу, ал Ашлаг осы көздің сапаларын игіліктік деп анықтайды, яғни беруге деген құштарлықты немесе Ашлагтың сөзімен айтқанда, «беру ниетін» (Ратзон ЛеХашпия). Кабаланың терең зерттелуі арқылы адамның басқаларға көмектесуге деген ниеті осы мақсатқа қатысты қалыптасады. Ашлаг Мәсіхтің келуі адамдардың өзімшілдігінен айырылып, өмірдің мақсаты үшін бір-бірін жақсы көруге бағытталатын қасиетке ие болатынына сенді, бұл «құдайдың бұйрығында» айтылғандай, «жақыныңды өзіңдей сүй» дегенге сәйкес келеді. Солтүстік Израильдегі Ор Хагануз қауымы Йехуда Ашлагтың қағидаларына негізделген және Ашлагтың каббалалық жүйесінің көрнекті заманауи ұстазы раввин Мордехай Шейнбергер басқарады.