Кіріспе
Вишнудың ат басы аватары, буддалық құдай Хаягрива (IAST hayagrīva, ) – индуистік құдай, Вишнудың ат басы аватары. Осы түрімнің мақсаты – жылқы мойны мен адам денесі бар Хаягрива (Кашьяпа мен Данудың ұрпағы) аталатын данаваны өлтіру еді.
the Buddhist deity
Hayagriva ( IAST hayagrīva, ) is a Hindu deity, the horse headed avatar of Vishnu. The purpose of this incarnation was to slay a danava also named Hayagriva (A descendant of Kashyapa and Danu), who had the neck of a horse and the body of a human.
Басқа мәдениеттерге әсер ету
2015 жылғы «Филиппин мифологиясының жаратылыстары» атты деректі фильмдер сериясында Оңтүстік-Шығыс Азияда индуизмнің таралуы және Хаягрива бейнесінің қалыптасуы көрсетіледі. Хаягриваның ат басты филиппин мифологиялық рухы Тикбалангтың қазіргі бейнесіне әсер еткені болжанады. Моңғолияда табылған, неорнитисхиан динозаврлардың жойылған туысына «Хая грива» деген ат қойылған. Бұл атау Хаяның жылқыға ұқсас созылған бас сүйегіне және бұл құдайдың Моңғолия буддалық өнеріндегі бейнесіне сілтеме жасайды.
Хаягрива жындысы
Хаягрива деген жын Кашьяпа мен Данудың ұлы еді. Ол Данавалардың алғашқы билеушісі болды. Индуистік мәтіндерде айтылғандай, Вишну Ведаларды жаратып, оларды Брахмаға берген кезде, Шива Ману мен оның әйелінен басқа барлық адамзатты жоюға шешім қабылдады, себебі қалған адамзат Ведаларды түсінуге лайық емес еді. Хаягрива адамдардың Данавалардан күшті болатынын білгенде, адамдардың Ведаларды алуына бөгет қоюға тырысты. Брахма болмаған кезде Хаягрива Сатьялокаға барды және Ведалардың (олар 4 бала нысанында болған) назарын аудару үшін атқа айналды. Ол олардан: «Неге Брахма сіздерді адамзатқа емес, өз әлеміне әкелді?» деп сұрады. Олардың айтқанын естіген соң Хаягрива күліп, Брахманың ниеті туралы оларды алдап, құдай оларды өзі үшін сақтап қалғысы келетінін мәлімдеді. Сосын жын Ведаларды тұтқынға алды. Біраз уақыттан соң Вишну Матья аватарын қабылдап, Мануға Шива жіберетін топан судан қалай аман қалу керегін үйретті. Содан кейін Вишну Матья нысанында Хаягриваны өлтіріп, Ведаларды босатып, топан су басылғаннан кейін Мануға тапсыруға дайындады.