Кеймәярви тасының жазулары: Табиғи құбылыстардың салдары
Käymäjärvi inscriptions
Кеймәярви жазулары – Швециядағы табиғи пайда болған руна тәрізді жазулар. Археологтар зерттеуі нәтижесінде, бұл жазулар адам қолымен жасалмағаны анықталды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеймяярви жазулары – шамамен 52,5 см биіктігі және 105 см ені бар тасқа салынған екі жазуға ұқсас қатарлар, рун әліпбиіне ұқсас таңбалармен ойылған. Кеймяярви жазулары Швецияның солтүстігіндегі Паяладан солтүстік-батысқа қарай 26 шақырым жердегі Кеймяярви көлінің жанында орналасқан. Бұл жазулар алғаш рет 1689 жылы хабарланған және адам жасаған деп есептелген. Алайда, 2018 жылғы археологтар, геологтар және тарихшылардың баяндамасына сәйкес, жазулар адамның қолынан шыққан емес, керісінше табиғи процестердің нәтижесі екені анықталды.
The Käymäjärvi Inscriptions are two inscription like mark rows on a stone approximately 52.5 cm high and 105 cm wide, engraved with characters similar to those in runic alphabets. The Käymäjärvi Inscriptions are near Lake Käymäjärvi, about 26 km northwest of Pajala in northern Sweden. The inscriptions were first reported in 1689 and were thought to be man made. According to a 2018 report by archaeologists, geologists and historians, however, the inscriptions were found not to be man made but instead results of natural processes.
Бірінші есеп
Кеймеярви жазулары туралы алғаш рет Олоф Рудбек аға (1630–1702) «Атлантика» атты еңбегінің екінші томында (1689) хабарлаған. Жергілікті тұрғындар, әсіресе саамдар, осы тасты өз ата-бабаларының өте маңызды хабары деп есептеген.
The Käymäjärvi Inscriptions were first reported by Olof Rudbeck Sr. (1630–1702) in the second volume of Atlantica (1689). The local inhabitants, especially the Saami, considered the stone to carry a very important message from their ancestors.
Екінші есеп
Жазбаларды хабарлаған екінші автор – Уппсала университетінен Эрик Брунниус (1706–83), ол Торнио қаласы туралы пікір алмасуда (De urbe Torna; 1731) айтқан. Брунниус тас руналық әріптермен және үштік тәждің бейнесімен әшекейленгенін, бірақ ол бұзылып, қазір жоқ екенін хабарлайды. Физик Андерс Цельсий (1701–44), сонымен қатар ерте рунолог, жазулар руналық емес екеніне тоқталды.
The second author to report the inscriptions was Eric Brunnius (1706–83) of Uppsala University in a discussion about the town of Tornio (De urbe Torna; 1731). Brunnius states that the stone has rune characters and the engraving of a triple crown which was degraded and is absent. The physicist Anders Celsius (1701–44), also an early runologist, concluded that the inscriptions were not of runic character.
Үшінші есеп
Цельсий мен Пьер Луи Маупертуи (1698–1759) 1737 жылдың 11 сәуірінде Жер меридианының өлшеу экспедициясы барысында осы тасқа келді. Осы саяхат және тас туралы айтылған әңгіме, сол кезде өте ерекше саналғандықтан, оның Ғылым академиясына берген өтінішінде жарияланды және оның Академияға сайлануына ықпал еткен болуы мүмкін.
Celsius and Pierre Louis Maupertuis (1698–1759) visited the stone around 11 April 1737, during their Earth meridian measurement expedition. The tale of this travel and stone, at that time considered to be very exotic in nature, was presented in his application to the Académie des Sciences and may have influenced the decision to elect him to the Academy.
2018 жылғы есеп
2018 жылы Кембридж археологиялық журналында жарияланған археологтар, геологтар және тарихшылар жасаған зерттеуге сәйкес, мүсіндер адам жасаған емес, керісінше табиғи процестердің нәтижесі болып табылады.
According to a study made by archaeologists, geologists and historians published in the Cambridge Archaeological Journal in 2018, the inscriptions are not man made but instead a result of natural processes.