Кіріспе

Көптеген тұтыну өнімдерінің таңбаларына қолданылатын АҚШ заңы – Әділ таңбалау және қаптамалау туралы заң. Бұл заң көптеген тұтыну өнімдерінің таңбаларына қатысты. Ол мыналарды талап етеді:

* Өнімнің атауы;
* Өндірушінің, қаптаушының немесе дистрибьютордың аты және мекенжайы; және
* Таза салмағы немесе көлемі. Мазмұны туралы мәлімдемеде метрикалық және АҚШ жүйесіндегі өлшем бірліктерінің екеуі де болуы керек. 1966 жылы Линдон Б. Джонсон басшылығымен қабылданған бұл заң алғаш рет 1967 жылдың 1 шілдесінде күшіне енді. Метрикалық таңбалау талабы 1992 жылы қосылып, 1994 жылдың 14 ақпанында қолданысқа кірді. 2010 жылдың 1 қаңтарынан бастап тек метрикалық өлшемдерді қолдануды талап ететін Еуропалық Одақтың директивасынан қорқып, өнеркәсіп FPLA-ны өзгертуге тырысты, бұл өзгерту өндірушілерге тек метрикалық өлшемдерді пайдалануға рұқсат берер еді. Тек метрикалық өлшемдерді қолдануды шексіз мерзімге кейінге жылдыру туралы түзетуді Еуропалық комиссия 2007 жылдың 10 қыркүйегінде қабылдады, Еуропалық парламент 2007 жылдың 29 қарашасында және Еуропалық экономикалық және әлеуметтік комитет 2007 жылдың 12 желтоқсанында мақұлдады.

Әділ таңбалау және таңбалау туралы заңның негізі

Заңның кіріспесінде «Хабардар тұтынушылар – еркін нарықтық экономиканың әділ және тиімді жұмыс істеуі үшін өте маңызды» делінген. Осы арқылы Конгресс американдық сатып алушыларға американдық дүкендерде сатып алатын тауарлары туралы толық мәлімет беруді қамтамасыз етуге ниеттенгенін нақты көрсетеді. Сенатор Филип Харт (D MI) заң жобасын Сенатта таныстырғанда: «Тұтынушы не сатып алатынын, қанша сатып алатынын және бірлік бағасының қанша екенін білуге құқылы» деді. Сенатор Харт әріптестері арасында «Сенаттың ар-ожданы» деген лақап атқа ие болды, себебі ол қарапайым адамның құқықтарын қорғап, ірі бизнеске қарсы тұратын. Сенатор Харт осы заң жобасының үстінде көп жұмыс істеді, ол заңның маңызды күшін тудырды және заңды басқалардан жақсы білгені сөзсіз. Алдауыш жапсырмалар мен қаптама мәселесі сонымен қатар бірнеше жыл бойы жалғасып келген мәселе болды, себебі «Жеке тұтынушылар жылдар бойы шатастыратын жапсырмалар, нашар сапалы өнімдер, тігістерінен жарылатын көйлектер, алдауыш қаптамалар, «центтен жеңілдік» акциялары және жоғары пайыздық ставкалары туралы шағымданып келді». Осылайша наразылық білдірген тұтынушылар Конгреске мыңдаған хаттар жіберіп, мәселенің шешілуін сұрады. Осы кең талқылаудың туындауының бір себебі – американдықтар дүкенге келгенде бұрын-соңды көмеске алмаған тауарлардың көптігіне ие болды. 1960 жылдардың ортасындағы орташа супермаркетте тұтынушы 8000 түрлі тауарды таба алатын, ал 20 жыл бұрын сол дүкенде бар болған 1500 тауардан бес есе көп. Осы заң қабылданғанға дейін тауар мөлшерін көрсету міндетті болған жоқ, сондай-ақ ұқсас өнімдердің салмағы бірдей екенін растайтын стандарттар да болған жоқ, ал қаптамадағы өнімнің мөлшері әрдайым бірдей болатынына кепілдік берілмеген. Сенат комитеті жүргізген тергеу көрсетті, картоп чиптерін өндірушілер оларды 3 фунттан төмен 73 түрлі салмақта сатуға шығарған. Президент Джонсон осы мәселе бойынша бірнеше рет пікір білдірді, ортақ проблеманы талқылап: «Әйелдерге рационалды таңдау жасау үшін таразы, өлшеу құралы және есептегіш қажет. Олар дүкенде математикамен айналысуға уақыттары жетпейді». Мысалы, рецепт үшін ингредиенттің қанша мөлшері қажет екенін анықтау қиын болды. Президент Джонсон сондай-ақ: «Үкімет сатып алушыларды алдаудан қорғауға, шатастықты жоюға және күмәнді амалдарды тоқтатуға өз үлесін салуы керек» деді. Джонсон осы заңды қолдады және американдық тұтынушыға көмектесу үшін үкіметтің бірдеңе жасауы керек деп сенді.

Заңнама тарихы

«Әділ қаптама және таңбалау» заңы 1961 жылғы 3 қаңтарда Өкілдер палатасында ұсынылды. Заң жобасы күшіне енбеді, бірақ 1965 жылғы 3 ақпанда Сенатқа қайта ұсынылып, алдымен Сенатта талқыланды. Сенатор Филип Харт (Мичиган штаты) заң жобасын ұсынды, өйткені ол оның негізгі жақтаушысы болды. Ол сондай-ақ сенаторлар Бартлетт, Меткалф, Мондейл, Муски және Нойбергердің атынан заң жобасын ұсынды. Заң жобасы алғаш рет 1966 жылғы 27 мамырда Сенатта талқыланды. Кейін 1966 жылғы 9 маусымда Өкілдер палатасына жіберілді. 1966 жылғы 3 қазанда Өкілдер палатасы бірнеше түзетулер енгізіп, оны Сенатқа қайта жіберді. Сенат бұл түзетулермен келіспей, конференция өткізуді сұрады. Кейін конференциялық баяндама жасалып, Өкілдер палатасына ұсынылды, онда ол мақұлданды. Конференциялық баяндама Сенатқа ұсынылып, мақұлданды. Содан кейін заң жобасы президент Джонсонға қол қою үшін жіберілді. Джонсон «Әділ қаптама» заңына қол қойғанда, ол осымен қатар екі білім беру заңы және «қалаларды жаңарту бағдарламасы» заңын да қол қойды. Ол «тамаша денсаулық сақтау және білім беру заңдарына» қол қойғаннан кейін, төрт заңның «біздің елдегі өмірлік күшімізді сақтауға көмектесетінін» және «олар әлемдегі адамдарға үміт сыйлайтынын» ашық мәлімдеді.

Әділ таңбалау және таңбалау туралы заңның ережелері

"Әділ қаптама және таңбалау туралы" заң барлық "тұтыну тауарларына" таңба қоюды міндеттеді. Аталған заң бойынша тұтыну тауарлары – жеке адамдардың қолдануына немесе жеке күтім мақсатында пайдалануына арналған, бөлшек сауда/агенттіктер арқылы сатылатын немесе таратылатын кез келген азық-түлік, дәрі-дәрмек, құрал немесе косметикалық өнімдер болып есептелді. Бұдан бөлек, таңбалар – тұтыну тауарларына немесе тұтыну тауарларын қамтитын қаптамаға жабыстырылған кез келген жазба, басылған немесе графикалық материал ретінде қарастырылды.