Кіріспе

Тамақ қоспаларының кодтары

Тамақ қоспаларының кодтары – Е нөмірлері, Еуропалық нөмірлердің қысқартылған түрі. Бұл кодтар Еуропалық Одақ (ЕО) және Еуропалық еркін сауда қауымдастығы (ЕАЭО) аймағында тамақ қоспалары ретінде қолданылатын заттарды білдіреді, оның ішінде көптеген тағамдарда табиғи түрде кездесетін, мысалы, С витамині сияқты заттар да бар. Олар көбінесе тамақ өнімдерінің таңбаларында кездеседі, ал олардың қауіпсіздігін бағалау және бекіту жауапкершілігі Еуропалық тамақ қауіпсіздігі агенттігіне (EFSA) жүктеледі. Қоспаның Е нөмірі болғандықтан, ол бір кезде Еуропаның бірыңғай нарығында сатылатын өнімдерде қолдануға рұқсат етілгенін көрсетеді, бірақ кейбір қоспалар қазір рұқсат етілмейді. Тамақ қоспаларының бірыңғай тізімі алғаш рет 1962 жылы тамақ бояулары үшін келісілді. 1964 жылы консерванттарға қатысты директивалар, 1970 жылы антиоксиданттар, ал 1974 жылы эмульгаторлар, тұрақтандырғыштар, қоюлатушы және гельдейтін заттар қосылды.

Нөмірлеу жүйелері

Сандық жүйе Codex Alimentarius комитеті анықтаған Халықаралық Сандық Жүйеге (INS) сәйкес келеді, бірақ Еуропалық Одақта тамақ қоспалары ретінде пайдалануға рұқсат етілген INS қоспаларының тек бір бөлігі ғана. Еуропа құрлығы мен Ресейден басқа, Е-нөмірлер басқа да елдерде тамақ өнімдерінің таңбалауында кездеседі, олардың ішінде Перс шығанағы елдерінің ынтымақтастық кеңесі, Оңтүстік Африка, Австралия, Жаңа Зеландия, Малайзия, Гонконг және Үндістан бар.

Таратулық қолдану

Кейбір еуропалық елдерде "E нөмірі" жасанды тағамдық қоспаларды қаралау үшін бейресми түрде қолданылады. Мысалы, Ұлыбританияда тағамдық өндіруші компаниялар өндіріс процесінде қосылған ингредиенттердің құрамында "E нөмірлерін" көрсетуге міндетті. Көптеген табиғи, пайдалы тағамдар мен витаминдерге де E нөмірлері тағайындалған (және бұл сан химиялық компоненттің атауымен бірдей), мысалы, C витамині (E300) және сәбізде кездесетін ликопен (E160d). Сонымен қатар, "E нөмірі" кейде қауіпсіз пайдалануға рұқсат екенін білдіреді деп жаңылыс түсініледі. Бұл әрқашан солай бола бермейді, мысалы, Авопарцин (E715) – бұрын мал азыратуда қолданылған антибиотик, бірақ Еуроодақта қазір рұқсат етілмейді және адамдарға қолдануға ешқашан рұқсат берілмеген.

Толық тізім

Тізімде Е нөмірі тағайындалған барлық компоненттер көрсетілген, тіпті ЕО-да қазір қолданылмайтын компоненттер де бар.

E100E199 (түстер)

Кодтық атауы (CodeName) Түсі (ColourStatus) Е100 Куркумин (турмериктен алынған) Сары-сары ЕО-да мақұлданған. АҚШ-та мақұлданған. E101Рибофлавин (В2 витамині), бұрын лактофлавин деп аталатын сары-сары ЕО-да мақұлданған. Қызыл қоңыр E104Квинолин сары WSD Сұрғылт немесе жасыл сары ЕО-да қолдану шектеулі. E106Рибофлавин 5 натрий фосфаты Сары E107Сары 2G Сары E110Күн бату сары FCF (Қызғылт сары S, FD&C Сары 6) Сары-сары Еуропалық одақта қолдану шектеулі. ЕО-дағы өнімдерге ескертулер қажет, және оның қолданылуы біртіндеп тоқтатылуда. E122Кармозин (азорубин) Қызылдан қоңырға дейін ЕО-да мақұлданған. E124Ponceau 4R (Cochineal Red A, Brilliant Scarlet 4R) Қызғылт Еуропалық одақта қолдануға рұқсат етілген. E126Ponceau 6R Қызыл E127Эритрозин (FD&C Red 3) Қызыл Еуропалық одақта мақұлданған. E155Қоңыр HT (шоколадтық қоңыр HT) Қоңыр Еуропалық одақта мақұлданған, потенциалды қатерлі әсерлер анықталғандықтан. АҚШ-та мақұлданған. E250Натрий нитриті консервант Еуропалық одақта мақұлданған. E261Калий ацетаты (консервант) қышқылдықты реттеуші ЕО-да бекітілген. E265Дегидроэцеттік қышқыл консервант E266Натрий дегидроацетаты консервант E270Сүт қышқылы (консервант) антиоксидант Еуропалық одақта мақұлданған. E301Натрий аскорбаты антиоксидант Еуропалық одақта мақұлданған. E323Аноксимер антиоксидант E324Этоксихин антиоксидант E325Натрий лактаты қышқылдықты реттеуші ЕО-да мақұлданған. E345Магний цитраты қышқылдықты реттеуші E349Аммоний малаты қышқылдықты реттеуші E350Натрий малаттары (i) Натрий малаты (ii) Натрий сутегінің малаты қышқылдықты реттеуші ЕО-да бекітілген. E399 Кальций лактобионаты

E900E999 (көктеуші заттар, газдар және тәттілендіретін заттар)

Кодтық атауы (ы) Мақсаты Статусы E900 Диметил полисилоксан (көбіктікке қарсы агент) ұйытуға қарсы агент Еуропалық одақта мақұлданған. E921 L-цистеин жақсартушы агент E922 Калий персульфаты жақсартушы агент E923 Аммоний персульфаты жақсартушы агент E924 Калий броматы жақсартушы агент Еуропалық одақта тыйым салынған; генотоксикалық канцероген E924b Кальций броматы жақсартушы агент E925 Хлор консервант, ағартқыш, жақсартушы агент E926 Хлор диоксиді (консервант) ағартқыш E927a Азодикарбонамид жақсартушы агент Еуропалық одақта өте қауіпті зат ретінде анықталды. E927b Карбамид (мочевина) жақсартушы агент Еуропалық одақта мақұлданған. E961 Неотам тәттілендіргіш 2010 жылы мақұлданды 2010 жылы мақұлданды E1525 Гидроксиэтил целлюлозасы қоюландырғыш агент.