Марк Твеннің "Нақты саяхаттар" кітабы: Ескі мен жаңаның қақтығысы

Кіріспе

1869 жылы Марк Твеннің саяхат кітабы, Джин Вулфтың жинағы.

"Шетелдегі Кінәсіздер немесе Жаңа Зірхаттың Сапары" – американдық автор Марк Твеннің саяхат кітабы. 1869 жылы жарық көрген бұл кітап, Твеннің 1867 жылы америкалық саяхатшылар тобымен бірге "Квекер Сити" (бұрынғы "Квекер Сити") пароходымен Еуропа мен Киелі жерлерге жасаған "Ұлы ләззат сапары" деп атаған саяхатын әзілмен баяндайды. Бес айлық сапарға көптеген қосымша саяхаттар кірді. "Жаңа Зірхаттың Сапары" деген қосымша атаумен де жарияланған бұл кітап, Твеннің өміріндегі ең көп сатылған туындысы және барлық уақыттағы ең көп сатылған саяхат кітаптарының біріне айналды.

Тақырыптар

Кітаптың басты тақырыбы – тарих пен заманауи әлем арасындағы қақтығыс. Твен саяхаттары барысында үнемі ұсақ-түйек пайдакөрушілікке, тарихты жөнге келтіруге, сондай-ақ өткен оқиғаларға артық мән берумен кездеседі. Ол әр кезде ашуланып, қызығушылық танытып немесе жалыққан күйде болады. Мұның бір мысалын қайықтың Гибралтарда тоқтаған сәтінен көруге болады. Жағалауда баяндаушы ондаған адамды кездестіреді, олар оны және басқаларды әңгімелеуге құштар, жақын маңдағы бір төбенің қалай ат алғанын баяндайтын қарапайым да мағынасыз анекдот айтуға тырысады, ал анекдоттың шын мәнінде, жай, мәнсіз және тым қайталанатын екенін ескермейді. Тағы бір мысал – Абелард пен Хелоизаның оқиғасын талқылауда, онда күмәнданушы американдық оқиғаны талдап, екі ғашық туралы артық әңгіме қозғалып жатыр деген қорытындыға келеді. Кеме пайда табу үшін тарихты пайдаланбайтын немесе тарихқа түсініксіз қызығушылықпен өтетін адамдарды жалықтырмайтын әлемнің аймақтарына жеткенде ғана, мысалы, кеменің Азор аралдарында өткізген уақытына қатысты ертедегі бөлімінде, мұндай көзқарас мәтінде кездеспейді. Өткеннен пайда табушыларға деген бұл реакция, Твеннің Киелі жердегі тәжірибелерінде құрметпен қатар, екіұшты және бекем емес тепе-теңдікте кездеседі. Мұнда баяндаушы өткенді пайдалану мен ескі дәстүрлерді сақтаудың (сол кездегі американдық көзқарас бойынша) ақылға сыймайтындығына ғана емес, сонымен қатар діни тарихты ұлықтаудың бұзылуына да назар аударады. Оның көптеген көңіл күйлері күйреп, Ескі өсиетте сипатталған халықтардың көптеген американдық штаттар мен округтеріне оңай сыйып қалатынын, ал сол халықтардың «патшалары» кейбір кішкентай қалалардағы халықтан да аз халықты билеуі мүмкін екенін анықтайды. Көңілі қалған ол: «Егер осы аймақтың бұлақтары мен әдемі көрінісіне төгілген барлық поэзия мен әуесқойлықты кітапқа жинаса, онда оны өртеп жіберуге болатын аса құнды том болар еді», – деп жазады. Баяндаушының кездесетін діни тарихқа қатысты бұл екіұшты реакциясы сол кездегі әртүрлі көзқарастармен күшейеді, өйткені Америка Құрама Штаттары сол кезде негізінен протестанттық ел болатын. Әсіресе Католик шіркеуі баяндаушының көп назарын аударады, әсіресе оның институционалдық сипаты. Бұл кітаптың Италияға қатысты бөлімінде ерекше айқын көрінеді, онда қара халықтың кедейлігі мен шіркеудің салыстырмалы байлығы қарама-қарсы қойылады.

A major theme of the book is that of the conflict between history and the modern world. Twain continually encounters petty profiteering and trivializations of history as he journeys, as well as a strange emphasis placed on particular past events. He is either outraged, puzzled, or bored by each encounter. One example can be found in the sequence during which the boat has stopped at Gibraltar. On shore, the narrator encounters seemingly dozens of people intent on regaling him, and everyone else, with a bland and pointless anecdote concerning how a particular hill nearby acquired its name, heedless of the fact that the anecdote is, indeed, bland, pointless, and entirely too repetitive. Another example may be found in the discussion of the story of Abelard and Heloise, where the skeptical American deconstructs the story and comes to the conclusion that far too much fuss has been made about the two lovers. Only when the ship reaches areas of the world that do not exploit for profit or bore passers by with inexplicable interest in their history, such as the early passage dealing with the ship's time at the Azores, is this attitude not found in the text. This reaction to those who profit from the past is found, in an equivocal and unsure balance with reverence, in Twain's experiences in the Holy Land. The narrator reacts here, not only to the exploitation of the past and the unreasoning (to the American eye of the time) adherence to old ways, but also to the profanation of religious history. Many of his illusions are shattered, including his discovery that the nations described in the Old Testament could easily fit inside many American states and counties, and that the "kings" of those nations might very well have ruled over fewer people than could be found in some small towns. Disillusioned, he writes, "If all the poetry and nonsense that have been discharged upon the fountains and the bland scenery of this region were collected in a book, it would make a most valuable volume to burn." This equivocal reaction to the religious history the narrator encounters may be magnified by the prejudices of the time, as the United States was still primarily a Protestant nation at that point. The Catholic Church, in particular, receives a considerable amount of attention from the narrator, specifically its institutionalized nature. This is particularly apparent in the section of the book dealing with Italy, where the poverty of the lay population and the relative affluence of the church are contrasted.

Бейімделулер

PBS телесериалы "Great Performances" 1983 жылы Лучано Сальче режиссерлік еткен, Крейг Уассон, Дэвид Огден Стайерс, Джиджи Пройетти және Брук Адамс қатысқан "The Innocents Abroad" романының телефильмге бейімделуін көрсетті.

Пікірлер

etext. virginia. edu Қазіргі заманғы сын-пікірлер жинағы. Хирст, Роберт Х. "Шет елдегі Тәуелсіздердің жасалуы: 1867–1872". PhD диссертациясы, Калифорния университеті, Беркли, 1975. Хауэлл, Уильям Дин. "Шет елдегі Тәуелсіздер немесе Жаңа Паломниктің Саяхаты", The Atlantic Monthly, 1869 жылғы желтоқсан. Нью-Йорк кешкі поштасы (20 қаңтар, 1883).

Онлайн үзінділер

Марк Твеннің суреті, 1897 жылы 60 жасында кемеде түскен. (Твен 32 жасында саяхат жасаған және 34 жасында 1869 жылы "Innocents Abroad" кітабын жариялаған, бірақ бұл сурет кейде оның ертерек кезеңімен байланыстырылады.) Салыстыру үшін 1871 жылғы және 1875 жылғы (шамамен) суреттерге қараңыз.