Марк Твеннің «Капитан Стормфилдтің Жұмаққа Сапары» әңгімесі
Extract from Captain Stormfield's Visit to Heaven
Марк Твеннің «Капитан Штормфилдтің Жұданға Сапары» әңгімесінен. Жұданға ұзақ саяхат, мәңгілікке дейін күту, жұлдыздар мен әдемі әншілер туралы сатиралық ойлар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Капитан Стормфилдтің жұмаққа сапары" – американдық жазушы Марк Твен жазған қысқа әңгіме. Ол алғаш рет 1907 жылдың желтоқсанында және 1908 жылдың қаңтарында "Харперс" журналында жарияланды, ал 1909 жылы кейбір түзетулермен кітап түрінде басылып шықты. Бұл Марк Твеннің өмірінде жарық көрген соңғы әңгімесі болды.
American short story
"Extract from Captain Stormfield's Visit to Heaven" is a short story written by American writer Mark Twain. It first appeared in print in Harper's Magazine in December 1907 and January 1908, and was published in book form with some revisions in 1909. This was the last story published by Twain during his life.
Суреттеме және сюжетінің сызбасы
Бұл оқиға капитан Элиас Стормфилдтің аспанға ондаған жылдық ғарыш сапары, кометамен жарысқаннан кейін кездейсоқ адасып қалуы, ән айту мен арфада ойнауға деген қысқа ғана қызығушылығы (көк туралы алдын ала болжамдарынан туындаған) және Адам, Мұса және Ілияс сияқты аспанның мәшһүр тұлғаларына жандардың жалпы құштарлығын баяндайды. Твен бұл әңгімені арқылы, көптеген адамдардың көк туралы қалыптасқан түсінігінің абсурдтығын көрсетуге тырысады және гиперболаның шеберлігімен мұндай сенімдердің сәйкессіздіктерін ашады. Әңгімедегі көптеген сипаттамаларды Санди МакУильямс, аспанның жолдарымен жақсы таныс, жусан фермері береді. Санди, жаңа келген Стормфилдке аспан туралы әңгімелесу арқылы сұрақ-жауап сеансы түрінде түсіндіреді. Ол сипаттаған көк дәстүрлі христиандық көкке ұқсас, бірақ Жердегі барлық жерлердің, тіпті ғарыштағы барлық кеңістіктің үлкен нұсқаларын қамтиды (оның еске алынуы, бірақ фон ретінде, ғылыми фантастиканың соңғы элементі). Барлық саналы тіршілік иелері көкке саяхаттайды, көбінесе планетааралық немесе жұлдызаралық кеңістік арқылы, және белгілі бір қақпаға (саны шексіз) жетеді, ол сол планетадан келген адамдарға арналған. Әрбір жаңа келген адам өз атын және туған планетасын қақпашыға айтуы керек, ол оны көкке жібереді. Ішке кіргеннен кейін, ол өзін қалай сезінетініне қарай мәңгілік өмір сүреді, әдетте оның нағыз (кейде жасырын) дарынына сәйкес. Кейіпкерлердің бірі, "жанында ақындық сезім бар" аяқ шебері, бұл жерде аяқ киім жасаудың қажеті жоқ екенін айтады, яғни ол поэзияға бет бұрып, оның шеберлігіне жетеді. Арнайы жағдайларда тарихтағы ең ұлы адамдардың шеруі ұйымдастырылады; осы шеруге Будда, Уильям Шекспир, Гомер, Мұхаммед, Даниял, Езекиел және Еремия, сондай-ақ әлемдік тарихтағы маңызды тұлғалардан асып түсетін, бірақ жер бетінде танылмаған бірнеше белгісіз адамдар кіреді. Стормфилд көк арқылы саяхаттай келе, қанатты, ақ киімді, нимб, арфа және пальма жапырақтары бар періштелердің бейнесі – адамдардың қате түсінігінен туған иллюзия екенін біледі, олар "бейнелі тілді" нақты сипаттама деп қабылдайды (қанаттар – олардың формасының бір бөлігі, функционалды қанаттар емес); көктегі барлық тұрғындар өздеріне ең ыңғайлы жасқа ие болады; егер тыйым салынбаған нәрсе болса, кез келген тілек орындалады; тыйымдар жердегідей емес; Жерге ұқсас көктің әр аймағында есімдері тарихқа енген барлық адамдар бар; өлгендердің шешіміне байланысты отбасылар әрқашан бірге бола бермейді; көкте ақ терілі адамдар азшылық құрайды; патшалар көкте патша емес (Карл II комедияшы, ал Генрих VI діни кітап сатады) және т.б.
The story follows Captain Elias Stormfield on his decades long cosmic journey to Heaven; his accidental misplacement after racing a comet; his short lived interest in singing and playing the harp (generated by his preconceptions of heaven); and the general obsession of souls with the celebrities of Heaven such as Adam, Moses, and Elijah, who according to Twain become as distant to most people in Heaven as living celebrities are on Earth. Twain uses this story to show his view that the common conception of Heaven is ludicrous, and points out the incongruities of such beliefs with his characteristic adroit usage of hyperbole. Much of the story's description is given by the character Sandy McWilliams, a cranberry farmer who is very experienced in the ways of Heaven. Sandy gives Stormfield, a newcomer, the description in the form of a conversational question and answer session. The Heaven described by him is similar to the conventional Christian Heaven, but includes a larger version of all the locations on Earth, as well as of everywhere in the universe (which mention of, albeit as a backdrop, is the last science fiction element). All sentient life forms travel to Heaven, often through interplanetary or interstellar space, and land at a particular gate (which are without number), which is reserved for people from that originating planet. Each newcomer must then give his name and planet of origin to a gatekeeper, who sends him in to Heaven. Once inside, the being spends eternity living as they think fit, usually according to its true (sometimes undiscovered) talent. According to one of the characters, a cobbler who "has the soul of a poet in him won't have to make shoes here," implying that he would instead turn to poetry and achieve perfection in it. On special occasions a procession of the greatest people in history is formed; on this particular occasion this includes Buddha, William Shakespeare, Homer, Muhammed, Daniel, Ezekiel, and Jeremiah plus several otherwise unknown people whose talents far exceeded those of the world's pivotal figures, but who were never famous on Earth. As Stormfield proceeds through Heaven he learns that the conventional image of angels as winged, white robed figures bearing haloes, harps, and palm leaves is a mere illusion generated for the benefit of humans, who mistake "figurative language" for accurate description (the wings are part of their uniforms, and not functionally wings); that all of Heaven's denizens choose their ages, thus aligning themselves with the time of life at which they were most content; that anything desired is awarded to its seeker, if it does not violate any prohibition; that the prohibitions themselves are different from those envisioned on Earth; that each of the Earth like regions of Heaven includes every human being who has ever lived on it; that families are not always together forever, because of decisions made by those who have died first; that white skinned people are a minority in Heaven; that kings are not kings in Heaven (Charles II is a comedian while Henry VI has a religious book stand), etc.
Өмірбаян
Harper's Magazine журналында 1907 жылы жарияланғанмен, 1909 жылы кейбір өзгертулер енгізілген кішкентай кітап түрінде де басылды, алайда бұл әңгіменің тарихы бұрынғыдан көп бұрынғыға дейін барады. Алғашқы қолжазба 1868 жылға дейін жазылған болуы мүмкін, ал 1873 жылғы нұсқасы қазірге дейін сақталған. Әңгіме бірнеше рет өңделді, соның нәтижесінде қолжазбаның 3 және 4-тараулары Harper's журналындағы әңгімеге айналды. Кейіннен қолжазбаның толық нұсқалары да жарияланды, оның ішінде Диксон Вектор редакциялаған "Жәннәттән хабар" (1952) және Марк Твеннің "Көкпен жанжалының" 1-бөлімінде: "Капитан Стормфилдтің жұмаққа сапары" және басқа да эскиздер" (Рэй Б. Браун, редактор, 1970) кітаптарында жарық көрді.
Although not published until 1907 in Harper's Magazine, followed by a slim book version with some revisions in 1909, the story was quite old. The original manuscript dated back perhaps as far as 1868, and an 1873 version has survived. The story was revised several times, and chapters 3 and 4 of the manuscript became the Harper's story. Longer versions of the manuscript have subsequently been published, including one edited by Dixon Wector which appeared as part of Report from Paradise (1952), and in part 1 of Mark Twain's Quarrel with Heaven: "Captain Stormfield's Visit to Heaven" And Other Sketches" (Ray B. Browne, ed., 1970).
Мәдени сілтемелер
Бұл әңгімеде алғаш жарияланған кезде кеңінен танымал болған, бірақ қазір бұрынғыдай мәшһүр емес бірнеше танымал тұлғалар туралы айтылады. Оларға Муди мен Санки, Чарльз Пейс, Томас Де Витт Талмадж және Принц Горчаков кіреді.
The story mentions several public figures who were widely known at the time of first publication, but are not as well known today. These include Moody and Sankey, Charles Peace, Thomas De Witt Talmage and Prince Gortschakoff.
Фильм нұсқалары
1985 жылы "Марк Твеннің оқиғалары" фильмінде "Капитан Стормфилдтің жұмаққа сапарынан үзінді" көптеген бейімделген туындылардың бірі, алайда бейімдеу сюжеті түпнұсқа әңгімеден мүлдем өзгеше. Онда біз Стормфилдпен танысамыз, оны Марк Твен кездестіреді. Стормфилд "өз кометасын" қуалағанда Твен одан қайда бара жатқанын сұрайды, Стормфилд жұмаққа бара жатқанын айтады. Содан кейін ол "жұмақ" деп жазылған есігі бар бұлтқа басымен құлайды (бұл түнгі клубтың кіреберісіне көбірек ұқсайды), оны көк, үш басты, жұмырқыншаққа ұқсас жаратылыс қарсы алады және ол қайдан екенін сұрайды. Стормфилд Сан-Францискодан екенін айтса, жаратылыс оны қандай планетадан екенін түсінбегені үшін әжуалайды. Бірнеше түсініспеушіліктерден кейін жаратылыс Стормфилдті жұмаққа кіргізеді, бірақ ол кірмес бұрын гүл шоғы, нимб, әндер жинағы және тамақ пальмасының қайда екенін сұрайды (бәрі де жұмақтың стереотиптік сипаттамаларында кездесетін заттар). Жаратылыс оған: "Ой, сен менің сөзіме сен, осы ауданда оларсыз көзге түспейсің" дейді. Ол "жұмаққа" кіргенде, басқалардың да сондай жұмырқыншақ жаратылыстар екенін және ішімдік ішу, темекі шегу, асыра сілтеу сияқты дінсіз, әдепсіз және төмендеген істерге қатысатынын көріп, қатты таңғалады. Стормфилд кетіп, "Адам бақытты болу үшін өзінің жұмақта болуы керек" деген қорытындыға келеді. Жұмырқыншақ жаратылыс келісіп, оған: "Түрлі адамдарға бірдей жұмақ жарасады деп ойладың ба?" дейді. Стормфилд басқа бұлтқа секіреді, онда оны стереотиптік Жұмақ қақпаларының алдындағы Әулие Петр қарсы алады, ол Стормфилд күткен барлық заттарды береді. Стормфилд сөйлесуге тырысқанда Петр де, қақпалар да оны үнемі үндемейді. Эпизод Твеннің: "Арфа, әндер жинағы және қанаттар? Құдай-ау, қандай алаяқтық. Мен басқа жолды қарастыруға мәжбүрмін. Жұмақ – климат үшін, тозақ – серіктер үшін" деген сөздерімен аяқталады.
In the 1985 claymation movie The Adventures of Mark Twain, "Extract from Captain Stormfield's Visit to Heaven" is one of the many adapted works, however the plot of the adaptation is very different to the original story. In it we are introduced to Stormfield as he is contacted by Mark Twain. While Stormfield is chasing 'his own comet' Twain asks him where he is going to which Stormfield says he's going to heaven. He then lands head first into a cloud with a door marked 'heaven' (which is more akin to the entrance of a Nightclub), and he is greeted by a blue, 3 headed, slug like creature who asks him where he is from. When Stormfield says he is from San Francisco he is made fun of by the creature who mocks him for not understanding he meant what planet he was from. After some more misunderstandings the creature lets Stormfield into heaven but before he goes in he asks where his wreath, halo, hymnbook and palm branch are (all objects featured in stereotypical heaven descriptions) to which the creature tells him "Oh, trust me, you won't be conspicuous in this district without it". When he actually enters 'heaven' he is shocked and appalled to find out that everyone else is also one of the slug creatures and they partake in irreligious, immoral and degenerate acts such as drinking, smoking, raving etc. Stormfield leaves and comes to the realization that "A man has got to be in his own heaven to be happy". The slug creature agrees and tells him "Did you imagine that the same heaven would suit all sorts of people?". Stormfield then jumps to another cloud where he is met by Saint Peter in front of the stereotypical Pearly Gates who gives him all the items Stormfield expected. When Stormfield tries to talk he is constantly shushed by both Peter and the gates themselves. The segment ends with Twain saying "A harp, a hymnbook and wings? Good God, what a swindle. I'm led to consider a different path. Heaven for climate, hell for company."