Кіріспе

Вакцинаның түрі

Конъюгатты вакцина – бұл суббұрыш вакцинасының бір түрі, ол әлсіз антигенді күшті антигенмен тасымалдаушы ретінде біріктіреді, соның арқасында иммундық жүйе әлсіз антигенге күштірек жауап береді. Вакциналар антигенге – бактерияның немесе вирустың бір бөлігіне – иммундық жауап тудыру арқылы аурулардың алдын алуға қолданылады, осы антигенді иммундық жүйе таниды. Мұндай жағдайларда, вакцинада патогенді бактерияның немесе вирустың әлсіретілген немесе өлтірілген нұсқасы қолданылады, осылайша иммундық жүйе антигенді кейінірек тани алады.

Тарих

Конъюгат вакцина идеясы алғаш рет 1927 жылы қоян үстіндегі тәжірибелерде пайда болды, онда Streptococcus pneumoniae типті 3 полисахарид антигеніне иммундық жауапты полисахарид антигенін ақуыз тасымалдауышпен біріктіру арқылы арттыруға қол жеткізілді. Адамдарға қолданылған алғашқы конъюгат вакцинасы 1987 жылы қолжетімді болды. Вакцина қолданысқа енгізілгеннен кейін Hib инфекциясының көрсеткіштері төмендеді, 1987 мен 1991 жылдар аралығында 90,7% құрады. Полисахаридті ақуыз тасымалдауышқа конъюгациялау арқылы Т-клетка жауабын қоздыруға болады. Әдетте, полисахаридтер өздері антигенді ұсынатын жасушалардың (АЖЖ) негізгі гистоқонфликтілік кешеніне (МГК) жүктелмейді, себебі МГК тек пептидтерді ғана байланыстыра алады. Конъюгат вакцинасында полисахаридті мақсатты антигенге байланысты тасымалдаушы пептид МГК молекуласында ұсынылуы мүмкін, соның нәтижесінде Т-клеткасы белсендіріледі. Бұл вакцинаны жақсартады, өйткені Т-клеткалар күшті иммундық жауапты қоздырады, сондай-ақ тез және ұзақ сақталатын иммундық естелікке көмектеседі. Полисахаридті мақсатты антигенді тасымалдаушы ақуызға конъюгациялау вакцинаның тиімділігін арттырады, себебі полисахаридті антигенге қарсы конъюгацияланбаған вакцина жас балаларда тиімді емес. Бұл препарат бес жасқа дейінгі балаларда тиф қызбасын алдын алуға тиімдірек болуы мүмкін. 2021 жылы Кубада жасалған COVID-19-ға қарсы конъюгат вакцинасы Soberana 02 Куба мен Иранда шұғыл пайдалануға рұқсат алды.