Кіріспе

Американдық өнертапқыш (1926–2007)

Артур Аллен Джонс (22 қараша 1926 – 28 тамыз 2007) – Nautilus, Inc. және MedX, Inc. компанияларының негізін қалаушы және Nautilus жаттығу машиналарының, соның ішінде 1970 жылы алғаш рет сатылған Nautilus пульверінің авторы. Джонс салмақ көтеру және күштік жаттығулар саласындағы пионер болды. Ол Арканзас штатында дүниеге келіп, Оклахома штатының Семинол қаласында өсті.

Жетістіктер

Джонстың идеялары бодибилдинг пен күш жаттығулары туралы қоғамдық пікірді Арнольд Шварценеггер мектебінен – яғни, фитнес залдарындағы еркін салмақтармен сағаттап жаттығудан – жоғары қарқынды жаттығуларға бұруға тырысты. Бұл жаттығулар қысқа, бір реттік топтардан тұрады, әрбір топ толық бұлшықеттік шаршауға дейін орындалады. Аптасына бір немесе ең көп дегенде екі рет орындау арқылы бұлшықет гипертрофиясын және күштің артуын максималды ету мақсаты көзделеді. Джонс былай деді: «Егер сыр болса, ол жоғары қарқындылықта. Ал сіз шынымен жоғары қарқындылықпен жаттығуды үйренсеңіз, көп көлемге мұқтаж болмайсыз».

Джонстың жетекшілігімен жаттыққан танымал тұлғалар: Кейси Виатор (Колорадо экспериментіне қатысқан), Эдди Робинсон (Джонстың Nautilus рычагтық жүйесімен жұмыс істеген, қатысқан және жаттыққан), IFBB кәсіби бодибилдерлері Майк және Рей Ментцер (екеуі де сәйкесінше IFBB және AAU М. Америка жеңімпаздары), Серхио Олива (барлық маңызды бодибилдинг жарыстарында жеңімпаз және Арнольд Шварценеггерді 2-орынға тастап, Мистер Олимпиаданы жеңіп алған жалғыз адам), Бойер Коэ (Мистер Америка, Мистер Халықаралық, Мистер Әлем және т.б.) және Дориан Йейтс (6 рет Мистер Олимпиада). Джонстың жарияланымдарының ішінде жаттығулар мен қарсылық жаттығулары туралы қазіргі мифтерді жоққа шығарған Nautilus бюллетеньдері бар. Ол сондай-ақ алғаш рет омыртқаның қызметін және оның нақты қозғалыс диапазонын толық сипаттаған «Жоғары мойын омыртқасы, бел омыртқасы және тізе» деген еңбегін жазды және жариялады. Қосымша жарияланымдарға Джонстың шектеулі және шексіз қозғалыс диапазонындағы әртүрлі жаттығуларға ұшыраған бұлшықет құрылымдарының әртүрлі реакцияларын зерттеу нәтижелері кірді. Джонс бұл реакцияларды S типті (спецификалық) және G типті (жалпы) деп атады. Ол сынау субъектілерінде тек эксцентрикалық жаттығулармен тәжірибе жасаған алғашқы зерттеушілердің бірі болды және күш үшін эксцентрикалық жаттығудың артықшылығы мен маңыздылығын алғаш ұсынғандардың бірі болды. Ол инфиметриялық және акинетикалық жаттығу жабдықтарын ойлап тапты. Ол жаттығу машиналарын жасаушылардың арасында алғашқылардың бірі болып, шкивтердің орнына камераларды пайдаланды, бұл адам бұлшықет құрылымдарының тудырған күш қисықтары бойынша өзгеретін қарсылықты бірінші рет мүмкін етті. Nautilus машиналарының пайда болуы қарсылық жаттығуларын жалпы жұртшылыққа тартымды етті, 1970 және 80-жылдардағы фитнес бумын тудырды және Американың сауда орталықтарында Nautilus спортзалдарының ашылуына әкелді. Nautilus, Inc. Bowflex, Stairmaster және Nautilus өнімдерін сатады. Бұл жаңа өнімдер желісі Джонспен байланысты емес. Bowflex "power rod" иілу технологиясы өзгермелі қарсылықты пайдалану арқасында Джонстың идеяларына негізделген. Nautilus машиналары және оларды сату үшін құрылған компания Джонсты мультимиллионер етіп, Форбстың 400 ең бай адамдарының тізіміне енгізді. Бір кезде қаржы сарапшылары Nautilus жылына 400 миллион доллар табыс әкелетінін болжады. Ол 1986 жылы Nautilus Inc. компаниясын 23 миллион долларға сатты. Ол сондай-ақ 1996 жылы MedX Corporation компаниясын сатты, содан кейін зейнеткерлікке шықты.

Өлім

2007 жылғы 28 тамызда Джонс Флорида штатының Окала қаласындағы үйінде 80 жасында табиғи себептерден қайтыс болды. Ол екі қыз және екі ұл қалдырды.

Басқа қызығушылықтар

Джонс өзін "жалпы білімді" деп мақтаған, ол мұны "мамандардың" қасарысқандығы мен көзқарасының тарлығынан аулақ болу деп сипаттаған. Ол мұны дәрігерлер отбасында өскендіктен, олардың медицинаға деген көзқарастары тек алған білімдерімен ғана шектелгенін байқаған. Оның сүйікті цитаталарының бірі Роберт А. Хайнлайндың "мамандық – жәндіктерге арналған" деген сөзі еді. Ол ұшудан алған тәжірибесінің жаттығу машиналарын жасау қажеттілігін түсінуге көмектескенін айтқан. Ол білікті адамға сенді, Хайнлайннің айтуынша, "ер адам отбасына тамақ табуға, үй салуға, теріні илеуге және бала табуға қабілетті болуы керек". Джонс досы және серігі Рой Пиннимен (Джонстың "Жабайы жүк" атты телесериалдың операторы) бірге көп саяхаттаған, түрлі елдерде, мысалы, Родезияда (қазіргі Зимбабве) және Мехикода екі жылдай лагерь құрып, "оқиғаларға" қатысқан. Оның ұраны "жас әйелдер, жылдам ұшақтар және ірі крокодилдер" болды. Флорида штатындағы Джонстың "Лейк Хелен" наутилус ғимаратында "Гомек" деген 18 футтық тұзды су крокодилі тұрды, Джонс оны әлемдік рекордтық өлшемге дейін өсіруге тырысқан. Ол сондай-ақ улы жәндіктер мен бауырымен жорғалаушыларды ұнатқан, олардың үлкен коллекциясы да Наутилус ғимаратында сақталған. Ол тропикалық балықтардан жыландарға, тотықтар мен маймылдарға дейін түрлі жабайы жануарларды импорттаумен айналысқан. Джонстың үйінде "Гейлорд" атты ягуар болған, ол үйдің ішін еркін жүріп, тіпті қызымен бірге төсекте ұйықтаған. Бірде ол Африкадан жетім қалған 63 пилді Флоридадағы "Джамбо-Лэйр" кешеніне жеткізу үшін бірнеше жол тасымалдау ұшақтарын қайта жабдықтаған. Джонс бұл операцияны теледидарға түсіріп, "Піл операциясы" деп атаған. Джонс "Джамболайр" иелігін құрған, ол бастапқыда 350 акр (1,4 км²) жерге жетім африкалық пилдер мен басқа да жабайы жануарларға пана ретінде құрылған. Ол сондай-ақ екі қара мүйізді бұғы мен 600 фунт салмақты күміс арқалы горилланы ұстаған, оны "Джамбо-Лэйр" кешенінде Микки деп атаған. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Луизиана штатының Слайделл қаласында бақша ашқан, онда 1956 жылғы Роджер Корманның "Батпақты әйелдер" фильміне жануарлар берген. Ол сондай-ақ MedX корпорациясын құрған, оған 120 миллион доллар инвестиция салған, ол мойын, бел және тізе омыртқасы үшін медициналық негізделген жаттығулар мен тестілеу жабдықтарын жасаған. 1962 жылы ол "Вуду батпағы" фильмінің сценарийін жазып, өндірген және режиссерлік еткен.