Ирландия, Шотландия және Уэльстегі пабтардағы дәстүрлі музыка өнері туралы біліңіз. Ән салу, музыка ойнау, билеу және сусындар ішудің мәдениеті. Паб сессиялары тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пабта музыка ойнату
playing music in a pub
Making music while at a pub
Паб сессиясы (ирланд тілінде seisiún; шотланд гаэл тілінде seisean; мэнктік гаэл тілінде seshoon) – жергілікті пабта музыка орындау, онда музыка жасау сыра, стаут, сыра ішумен және әңгімелесумен үйлеседі. Орындаушылар дәстүрлі әндер мен күйлер орындайды. Кейбір сессияларда би де болады.
A pub session (seisiún in Irish; seisean in Scottish Gaelic; seshoon in Manx Gaelic) is performing music in the setting of a local pub, in which the music making is intermingled with the consumption of ale, stout, and beer and conversation. Performers sing and play traditional songs and tunes Some sessions have dancing too.
Тарих
Ән айту мен алкоголь ішу ежелгі заманнан бері бірге жасалып келген, бірақ 16 ғасырға дейін жазбада қалған деректер сирек. Шекспирдің "Генрих IV" пьесасында Хал мен Фальстафф ішімдік ішу және "қысқыштар мен сүйектер" ойыны туралы сөйлейді. Тениер (1610–1690), Брауэр (1605/6–1638) және Ян Стин (1625/5–1656) салған суреттерінде пабта ән айту бейнеленген.
Singing and consuming alcohol have been practised together from ancient times, but the written evidence is fragmentary until the 16th century. In Shakespeare's Henry IV, Hal and Falstaff discuss drinking and playing the "tongs and the bones". There are depictions of pub singing in paintings by Teniers (1610–1690), Brouwer (1605/6 1638) and Jan Steen (1625/5 1656).
1800 жылдан 1950 жылға дейін
1830 жылы қабылданған «Сыра заңы» сыраға салынатын салықты жойды. Бір жыл ішінде 400 жаңа сырахана ашылды, ал 8 жылдың ішінде олардың саны 46 000-ға жетті. Бұл көрсеткіш 1870 жылдары ең жоғары деңгейге жетіп, 1900 жылдан кейін азайды. 1850 жылдарға қарай, Еуропа бойынша студенттік әндер мен коммерциялық ән жинақтарының саны арта бастады. Ең танымалдарының бірі – Джон Стюарт Блэкидің (1809–1895) «Шотландия студенттерінің ән кітабы». Дәстүрлі әндер мен эротикалық юмордың үйлесімі бүгінге дейін сақталып келеді. Ирландиялық дәстүрге де Фрэнсис О’Ниллдің (1848–1936) 1903 жылы жарық көрген «Ирландия музыкасы» жинағы үлкен үлес қосты, онда 1850 ирландиялық сессиялық және би музыкасының үлгілері жинақталған. Ең танымал әндердің бірі – «Little Brown Jug» 1860 жылдарға дейін барып жетеді. 1908 жылы Перси Грейнджер халық әншілерін жаздыра бастады, бірақ оларды табиғи орталарында – сыраханаларда емес. 1938 жылы А. Л. Ллойд BBC-дегі әріптестерін Суффолк графтығындағы Истбридждегі «Eel's Foot» сыраханасында әншілерді жазуға көндірді. 1939–1947 жылдары «Eel's Foot» сыраханасында «False Hearted Knight», «The Dark Eyed Sailor», «The Princess Royal», «The Foggy Dew», «Underneath Her Apron», «Pleasant and Delightful», «The Blackbird» сияқты әндер орындалды. Күтпегендей, осы әндердің арасында 1920 жылдарға жататын американдық IWW (Өнеркәсіптік жұмысшылар әлемі) ұйымының «Poor Man's Heaven» әні де болды. Ең ескі әнші – Уильям «Керемет» Брайтвелл (1865–1960). 1947 жылы BBC осы жерде тағы да жазбалар жасап, 19 қарашада «Anglia Sings» деп аталатын хабарлама арқылы эфирге шығарды. Қатысушылардың көпшілігі 50-60 жастағы адамдар еді. Алты жыл өткен соң Ньюкасл-апон-Тайнда алғашқы фольклорлық клуб ашылды, ондағы орташа жас 20 шамасында болды.
The 1830 Beer Act abolished the levy on beer within a single year 400 new pubs opened, and within 8 years there were 46,000. This number peaked in the 1870s and declined after 1900. By the 1850s, an increasing number of student songs and commercial song books were published across Europe. The most famous was the Scottish Students' Song Book by John Stuart Blackie (1809–1895). The mixture of traditional songs with hints of erotic humour continues to this day. The Irish tradition also benefited from the compilation of O'Neill's Music of Ireland, a compilation of 1,850 pieces of Irish session and dance music, published initially by Francis O'Neill (1848–1936) in 1903. One of the most popular drinking songs, "Little Brown Jug," dates from the 1860s. By 1908 Percy Grainger had begun to record folk singers, but not in their natural habitat—the pub. In 1938 A. L. Lloyd persuaded his employers at the BBC to record the singers in the Eel's Foot pub in Eastbridge, Suffolk. At The Eel's Foot, 1939–47, the songs performed included: "False Hearted Knight", "The Dark Eyed Sailor", "The Princess Royal", "The Foggy Dew", "Underneath Her Apron", "Pleasant and Delightful", "The Blackbird." Surprisingly, one of the songs was "Poor Man's Heaven" an American IWW song (Industrial Workers of the World), dating from about 1920. The oldest singer there was William "Velvet" Brightwell (1865–1960). In 1947 the BBC made more recordings there and broadcast them as "Anglia Sings" on 19 November 1947. Almost all of the participants were in their 50s and 60s. Six years later the first folk club opened in Newcastle upon Tyne, and the average age was in the 20s.
Құралдар
Скрипка 17 ғасырдан бері үстемдік танытып келді. Мелодеон 1890 жылдары танымал болды. 1950 жылдары, әсіресе Шотландияда, аккордеон басымдыққа ие болды. 1960 жылдары гитара пабтарда ең көп естілетін аспапқа айналды. Бүгінгі таңда көптеген адамдар аспаптарды қолжеткізе алатындықтан, бірлесіп ойнау кең таралған. Кельт әуендері Англияда да танымал, бірақ қазіргі уақытта ағылшын музыкасы жаңадан гүлденуде, бұл ішінара "жаңа фолк" артистерінің, мысалы, Bellowhead және Eliza Carthy сияқты дәстүрлі ағылшын музыкасын орындауының арқасы. Кейбір адамдар сыра шатырында басқалармен бірге ойнау үшін ғана фолк-фестивальдарға қатысады.
The fiddle has predominated since the 17th century. The melodeon became popular in the 1890s. By the 1950s the accordion took over, particularly in Scotland. By the 1960s the guitar was the instrument most frequently heard in a pub. Nowadays so many people can afford instruments that ensemble playing is the norm. Celtic tunes are popular, even in England, however English music is enjoying a large revival currently, due in part to 'new folk' artists playing traditional English music, such as Bellowhead and Eliza Carthy. Some people go to folk festivals simply in order to play along with others in the beer tent.
Құрал таңдау
Әрбір сессияда қандай аспаптар қабылданады және қаншасы қабылданады деген бейресми ережелер болады. Кейбір сессияларда қатаң "тек дәстүрлі аспаптар ғана" ережесі болуы мүмкін, ал басқалары кез келген аспаппен ойнауға келгеннің бәрін қабылдайды. "Дәстүрлі" деген сөз кең мағынада қолданылады, себебі сессиялардың өзі салыстырмалы түрде жақында қайта жаңғырған құбылыс, және кейбір "дәстүрлі" саналатын аспаптар, мысалы, бузуки, шындығында сессияда ойналатын түрлерге жаңа ғана енген. "Дәстүрлі емес" аспапты әкелуден бұрын, нақты сессияда қандай талаптар бар екенін сұраған жөн. Әдетте, скрипкалардың, флейталардың, аккордеондардың және қалайы сыбызғылардың саны шексіз болуы мүмкін. Бодран ирланд сессияларында көп кездеседі, бірақ көптеген сессиялар бір уақытта бір адам ғана бодран ойнауын қалайды. Уиллеан сыбызғылары ирланд сессияларында жиі қолданылады, бірақ көбірек танымал Ұлы Таулы сыбызғылары сессияларда ешқашан қолданылмайды, себебі олар басқа аспаптардың дыбысын басып кетеді. Мандолиналар, банджолар, циттерлер және бузукилер модерацияда қабылданады. Гитаралар мен дульцимерлерге қатаң "тек дәстүрлі аспаптар ғана" ережесі жоқ сессияларда көбінесе рұқсат беріледі.
Each session has its own informal rules as to which instruments are acceptable and in what number. Some sessions may have a strict "'traditional' instruments only" rule whereas others will accept anyone who shows up to play with any instrument. The word traditional is used loosely as sessions themselves are a relatively recently revived phenomenon and some instruments considered 'traditional,' such as the bouzouki are in fact relatively new to the genres played at a session. It is wise to ask about what is expected at a particular session before bringing a non 'traditional' instrument. Generally there can be an unlimited number of fiddles, flutes, accordions and tin whistles. The bodhrán is common in Irish sessions, but many sessions prefer that only one person play the bodhrán at a time. Uilleann pipes are common in Irish sessions, but the more commonly known Great Highland Bagpipes are never used in a session, because they drown out other instruments. Mandolins, banjos, citterns and bouzoukis are welcome in moderation. Guitars and dulcimers are frequently allowed in sessions without strict "'traditional' instruments only" rules.
Етіктік
"Ашық сеанстар" болады, кез келген адам қатыса алады, ал "жабық сеанстар" белгілі бір топ үшін ғана арналған. Жалпы ережелер көбінесе қарапайым, бірақ сеанс түріне байланысты өзгереді. Әдетте, паб-сеанстары аспап үйренуге арналған орын емес. Қатысушылар өз аспаптарын ойнау дағдысын жетілдірген болуы керек. Кейбір сеанстар тек аспаптық музыкадан тұрады, ал кейбіреулері жұртты ән салуға шақырады. Сеансқа қосылмас бұрын, басқа қатысушылармен танысу қалыпты жағдай. Әдетте, сеанстың барысын ұйымдастырып, жақсы жүргізілетінін қадағалайтын басшы немесе ең тәжірибелі мүше болады; көбінесе басшылар басшы болып көрінбейді. Кейде тіпті сеанс басшылары өздері жетекші екенін сезбейді. Бірақ, адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасының өзіндік ерекшелігіне байланысты, сеанста әрқашан басшы болады. Кейбір сеанстар кезектілікпен өтеді, ал басқалары еркін форматта ұйымдастырылады, сондықтан сеанстың қалай жүргізілетінін көру үшін басшыны бақылау қажет. Сеанстың еркін сипатынан туындайтын сәтті жағдайлар жиі кездеседі, және барлық қатысушылар күтіп, бір-біріне төзімділік танытады. Бір әнді немесе бірнеше пьесаны ғана білетін адамдарды ашық сынауға болмайды. Сеанстар – барлық қатысушылардың қуанышқа бөленуі үшін жасалған мүмкіндік, және егер басқалар топтың мүшелері ретінде қабылданса, оларды қабылдамау туралы шешімді бір адам ғана (сеанс басшысынан басқа) қабылдай алмайды.
There are "open sessions", when anyone who wishes can play, and "closed sessions", where the playing is restricted to a group. The general rules are fairly simple, but depend on the kind of session. In general, pub sessions are not places for learning an instrument. It is expected that those taking part have attained competence in playing their instrument. Some sessions are wholly instrumental while others will engage the crowd with singing. It is customary to introduce oneself to the other participants before joining in. There will usually be a leader or oldest member who sets the tone and keeps the session running smoothly; often leader(s) do not appear to be leaders at all. Occasionally, even the leaders of a session may not realize that they lead. Practically, however, there are always leaders at a session, by the nature of human dynamics. Some sessions follow a round robin structure, others have a more free for all approach, and the leader(s) of a session should be observed to see how this particular session is run. Due to freeform nature of the session, there is always an element of serendipity and there is an atmosphere of anticipation and an expectation of tolerance from all present. It is frowned upon when one openly criticises people who know only one song or only a few tunes. Sessions are occasions to be enjoyed by all participants, and if others are accepted members of the group, it is not up to one person (other than the leaders of the session) to decide that they are not welcome.
Құқықтық ескертулер
Англия мен Уэльсте 2003 жылғы Лицензиялау туралы заң 2005 жылы қолданысқа енді. Ол кез келген өнерпаздың полиция, өрттен қорғау қызметтері және экологиялық қауіпсіздік органдарына бұрыннан хабар беруге міндетті екенін білдіретіндей түсіндірілуі мүмкін еді. Әртүрлі топтардың көптеген талаптарынан кейін заң "күдіретті" және діни шараларға мүмкіндік берді.
In England and Wales the Licensing Act 2003 came into force in 2005. It could be interpreted as meaning that any performer would be obliged to give prior notification to police, fire brigade and environmental health. Following much lobbying by various groups, the law settled down to allow "spontaneous" events and religious events.