Балис Сруога – литовский драматург, ақын, сыншы және әдебиет теорияшысы. Оның шығармалары литва мәдениетінде маңызды орын алады. Өмірбаяны мен еңбектері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Литва драматургі және пьеса авторы
Lithuanian dramatist and playwright
Балис Сруога (2 ақпан 1896 – 16 қазан 1947) – литвалық ақын, драматург, сыншы және әдебиет теориясының маманы.
Balys Sruoga (February 2, 1896 – October 16, 1947) was a Lithuanian poet, playwright, critic, and literary theorist.
Ерте өмір
Ол жастығынан мәдени журналдарға үлес қосты. Оның еңбектері литва мәдени қозғалысының либералдық қанатында, сондай-ақ түрлі литва газеттерінде және басқа да басылымдарда (мысалы, Aušrinė, Rygos naujienos сияқты) жарияланды. 1914 жылы Санкт-Петербургте, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс және Ресей революциясы салдарынан Мәскеуде әдебиетті оқуға кірісті. 1921 жылы Мюнхендегі Людвиг Максимилиан университетіне түсіп, 1924 жылы литва фольклоры бойынша докторлық диссертациясын қорғап, ғылым докторы атағын алды. Литваға оралғаннан кейін Сруога Литва университетінде оқытумен айналысты және кейіннен оқу бағдарламасына айналған театр семинарын құрды. Ол сонымен қатар әдебиет тақырыбында көптеген мақалалар жазды. 1930 жылдан бастап ол драмалар жазуға кірісті, біріншісі – Milžino paunksmė, содан кейін Radvila Perkūnas, Baisioji naktis және Aitvaras teisėjas. 1939 жылы Вильнюс университетінде сабақ берді. Литваның Кеңес Одағына қосылғаннан кейін Сруога жаңа кеңес үкіметін құттықтаған кеңестік кантата жазды.
He contributed to cultural journals from his early youth. His works were published by the liberal wing of the Lithuanian cultural movement, and also in various Lithuanian newspapers and other outlets (such as Aušrinė, Rygos naujienos etc.). In 1914, he began studying literature in Saint Petersburg, and later in Moscow, due to World War I and the Russian Revolution. In 1921, he enrolled in the Ludwig Maximilian University of Munich, where in 1924 he received his Ph. D for a doctoral thesis on Lithuanian folklore. After returning to Lithuania, Sruoga taught at the University of Lithuania, and established a theater seminar that eventually became a course of study. He also wrote various articles on literature. From 1930 he began writing dramas, first Milžino paunksmė, later Radvila Perkūnas, Baisioji naktis and Aitvaras teisėjas. In 1939, he began teaching at Vilnius University. After the Soviet annexation of Lithuania, Sruoga wrote a pro Soviet cantata welcoming the new Soviet government.
Құдайлар орманы
Сруоганың ең танымал шығармасы – «Құдайлар орманы» романы, ол өзінің Штутгоф концлагеріндегі тұтқын ретінде өткен өмірлік тәжірибесіне негізделген. 1943 жылдың наурыз айында нацистер Литвадағы нацистік үгіс-насихатқа қарсы науқанды бастағаннан кейін, ол басқа қырық жеті литвалық зиялымен бірге қазіргі Польшаның Померания воеводшалығы, Новый-Двор-Гданьский уезінде орналасқан бұл концлагерге жіберілді. Кітапта Сруога концлагердегі өмірді өмірін сақтап қалудың және қадір-қасиетін сақтаудың жалғыз жолы – барлығын ирония мен әзілдің көзімен қарау арқылы көретін адамның тұрғысынан көрсетеді, онда азаптаушылар мен олардың құрбандары кемшіліктері бар адамдар ретінде бейнеленеді, олар өздерінің саяси көшбасшыларының жалған идеалдарынан шалқап жатыр. Мысалы, ол «Адам машина емес. Ол шаршайды» деп жазды, бұл күзетшілердің тұтқындарды ұрып-соғуын білдіреді. Алғашында роман совет билігі тарапынан тоқтатылды, бірақ автордың қайтысынан он жыл өткен соң, 1957 жылы жарияланды. 2005 жылы кітаптың атымен аталған фильм шықты. «Құдайлар орманы» фильмі Литва тәуелсіздік алғаннан кейін шыққан ең табысты фильм болды.
Sruoga's best known work is the novel Forest of the Gods, based on his own life experiences as a prisoner in Stutthof concentration camp in Sztutowo, Free City of Danzig now present day Nowy Dwór Gdański County, Pomeranian Voivodeship, Poland, where he was sent in March 1943 together with forty seven other Lithuanian intellectuals after the Nazis started a campaign against possible anti Nazi agitation in occupied Lithuania. In the book, Sruoga revealed life in a concentration camp through the eyes of a man whose only way to save his life and maintain his dignity was to view everything through a veil of irony and humor, where torturers and their victims are exposed as imperfect human beings, being far removed from the false ideals of their political leaders. For example, he wrote "A man is not a machine. He gets tired. ", referring to the guards beating prisoners. Originally the novel was suppressed by the Soviet officials; it was ultimately published in 1957, ten years after the author's death. In 2005, a movie with the same title as the book was released. The film Forest of the Gods became the most profitable film released after Lithuania restored its independence.
Кейінгі өмірі
Кеңес әскері нацистік лагерьлерді азат еткеннен кейін Сруога сол лагерьде ұсталып қалды. Бірақ 1945 жылы ол Вильнюске оралып, Вильнюс университетінде оқытуын жалғастырды, онда "Пажурио курортас" және "Барбора Радвилайте" драмаларын жазды. "Құдайлар орманы" атты туындысын жариялаудан билік бас тартқандықтан және концлагерьде өткен кезеңнен кейін денсаулығы нашарлағандықтан 1947 жылғы 16 қазанда қайтыс болды. Ол Каунастан Вильнюске қайтып келе жатып, суық тиюден туындаған асқынулар салдарынан көз жұмды. 2005 жылы түсірілген "Құдайлар орманы" фильмі осы кітап негізінде жасалған.
After the Soviets liberated the Nazi camps, Sruoga continued to be held in the same camp. However, in 1945, he returned to Vilnius and continued teaching at Vilnius University, where he wrote the dramas Pajūrio kurortas and Barbora Radvilaitė. The authorities' refusal to publish Forest of The Gods and weak health resulting from his time in concentration camps led to his death in October 16, 1947. He succumbed during his return journey from Kaunas to Vilnius due to complications arising from a cold. The 2005 film Forest of the Gods was based on the book.